Page 524 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 524
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
หรือบังคับกับทุกคนเหมือนกัน อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการปฏิบัติที่พิพาทดังกล่าวจะไม่อยู่ภายใต้กรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชน
เกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติ แต่ก็ยังสามารถอยู่ในขอบเขตอ�านาจการตรวจสอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติได้ เพราะอาจเป็นการกระทบ “สิทธิมนุษยชน” ในแง่อื่น ๆ ของผู้ร้อง “ที่ได้รับการรับรองหรือคุ้มครองตาม
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย หรือตามกฎหมายไทย หรือตามสนธิสัญญาที่ประเทศไทยมีพันธกรณีที่จะต้องปฏิบัติ
625
ตาม” เช่น การปฏิบัติที่แตกต่างกันอันกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกทางศาสนา การปฏิบัติที่กระทบต่อศักดิ์ศรี
ของมนุษย์ สิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัว เสรีภาพในการสื่อสาร เป็นต้น ซึ่งอาจสรุปจ�าแนกได้ ๔ กรณีย่อย ดังนี้
๑
กรณีที่อาจคาบเกี่ยวระหว่างการเลือกปฏิบัติกับการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลหรือสิทธิในความ
เป็นอยู่ส่วนตัว เช่น กรณีการน�าร่างของผู้เสียชีวิตด้วยโรคเอดส์มาจัดแสดง พร้อมทั้งเขียนชื่อ-นามสุกล ประวัติ
อาชีพของผู้ตาย ทั้งเป็นร่างที่ไม่สวมใส่เสื้อผ้า (ค�าร้องที่ ๔๘๔/๒๕๕๒) กรณีนี้จะเห็นได้ว่า กรณีนี้แม้ว่าจะเป็นกรณี
เกี่ยวข้องกับ “ผู้ป่วยโรคเอดส์” ซึ่งสามารถจัดอยู่ในเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ แต่ก็ไม่ปรากฏว่ามีประเด็นการเปรียบ
เทียบระหว่างบุคคลเหมือนกันที่ได้รับการปฏิบัติแตกต่างกัน จึงไม่เกี่ยวข้องกับการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งสุขภาพ
จึงต้องพิจารณาว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ เช่น สิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลหรือไม่ หรือในกรณีค�าร้องเกี่ยว
กับการค้นตัวพนักงาน (ค�าร้องที่ ๔๕/๒๕๕๕ รายงานผลการพิจารณา ที่ ๑๙๖/๒๕๕๖) ซึ่งไม่ปรากฏว่ามีการปฏิบัติ
ที่แตกต่างกันระหว่างพนักงานหญิงและชาย แต่อาจกระทบสิทธิส่วนบุคคลในเนื้อตัวร่างกาย เช่นเดียวกับกรณีค�าร้อง
เกี่ยวกับภาคเอกชนท�าการค้นตัวผู้เข้าชมคอมเสิร์ตซึ่งมีการใช้มือสัมผัสบริเวณหน้าอก อวัยวะเพศ กรณีนี้แม้เกี่ยวข้อง
กับเหตุแห่ง “เพศ” แต่ก็ไม่ปรากฏว่ามีการปฏิบัติที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เห็นว่า วิธีการตรวจค้นโดยใช้มือสัมผัสร่างกาย อาจสุ่มเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชน (รายงานผลการพิจารณา
ที่ ๙๕๒/๒๕๕๘) กรณีนี้จะเห็นได้ว่า มีความเกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนด้านอื่นนอกจากการเลือกปฏิบัติ โดยเฉพาะ
สิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัวและเนื้อตัวร่างกาย
๒
กรณีที่อาจคาบเกี่ยวระหว่างการเลือกปฏิบัติกับการละเมิดเสรีภาพในทางศาสนา กรณี
ปัญหาลักษณะนี้มีตัวอย่างเช่น ระเบียบในสถานที่ท�างานหรือสถานศึกษาเกี่ยวกับการแต่งกายตามศาสนา เช่น
ศาสนาอิสลาม (เช่น ค�าร้องที่ ๓๔๔/๒๕๕๓ รายงานผลการพิจารณา ที่ ๔๕๗/๒๕๕๖ ค�าร้องที่ ๕๖๗/๒๕๕๓
รายงานผลการพิจารณา ที่ ๒๙๘/๒๕๕๔) กรณีเหล่านี้ อาจจ�าแนกพิจารณาได้สองมิติ คือ ในมิติแรก หากกฎ
ระเบียบดังกล่าวมีผลใช้บังคับกับลูกจ้างหรือนักเรียนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เช่นนี้ หากพิจารณาตามหลักของ
การเลือกปฏิบัติโดยตรงแล้วจะเห็นได้ว่า กฎระเบียบหรือแนวปฏิบัติดังกล่าวมีลักษณะเป็นกลาง (Neutral) จึงไม่
เป็นการเลือกปฏิบัติ แต่แม้ว่าจะพิจารณาในกรอบการเลือกปฏิบัติโดยอ้อม ก็ยังมีข้อจ�ากัดเนื่องจากต้องมีการน�า
ปัจจัยอื่นมาพิจารณา เช่น ปัจจัยเกี่ยวกับความเหมาะสมและความจ�าเป็นในการประกอบอาชีพ เป็นต้น (ตัวอย่ำง
625 พระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒, มาตรา ๓
523
