Page 489 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ

ต่อมำ กลุ่มสิทธิมนุษยชนและคนข้ำมเพศได้ฟ้องคดีต่อศำลให้เหตุผลว่ำกฎหมำยของรัฐ North Carolina

เป็นกำรเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศ รสนิยมทำงเพศ
โจทก์คนหนึ่งมีเพศก�ำเนิดที่ระบุในเอกสำรกำรเกิดเป็นหญิง แต่ปัจจุบันระบุตัวเองเป็นชำย และใช้ห้องน�้ำ
ชำยตลอดมำ ได้รับผลกระทบต้องเข้ำห้องน�้ำหญิง ซึ่งเขำรู้สึกได้รับผลกระทบทำงสุขภำพจิต นอกจำกนี้ ยังเป็นกำร

570
บังคับให้เขำต้องเปิดเผยต่อบุคคลอื่นด้วยว่ำเขำเป็นคนข้ำมเพศ อันอำจส่งผลให้เกิดกำรคุกคำมทำงเพศตำมมำได้
จำกกรณีนี้ หำกพิจำรณำในกรอบของกำรห้ำมเลือกปฏิบัติและควำมเท่ำเทียมกัน จะเห็นได้ว่ำ กฎหมำย

ระดับท้องถิ่นของเมือง Charlotte สอดคล้องกับหลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัติด้วยเหตุอัตลักษณ์ทำงเพศ ในมิติของ
บริกำรสำธำรณะ กล่ำวคือในกำรใช้ห้องน�้ำสำธำรณะ อย่ำงไรก็ตำม กฎหมำยระดับรัฐ North Carolina ซึ่งยกเลิก

กฎหมำยท้องถิ่นดังกล่ำว มีหลักกำรที่เลือกปฏิบัติโดยตรงด้วยเหตุแห่งอัตลักษณ์ทำงเพศ (Sexual Identity) เนื่องจำก
กฎหมำยจ�ำกัดสิทธิในกำรเลือกอัตลักษณ์ทำงเพศของบุคคล ซึ่งรวมถึงกำรแสดงออกด้วยกำรเลือกเข้ำห้องน�้ำตำม
อัตลักษณ์ทำงเพศที่ตนเลือก ซึ่งเกี่ยวข้องกับกำรเลือกปฏิบัติในมิติของกำรได้รับบริกำรสำธำรณะ อย่ำงไรก็ตำม

ในอีกแง่หนึ่งอำจพิจำรณำได้ว่ำ หำกกฎหมำยลักษณะนี้มีเหตุผลอันสมควร ก็อำจไม่ขัดต่อหลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัติ
ประเด็นจึงอยู่ที่วัตถุประสงค์ของกฎหมำยนี้ว่ำมีขึ้นเพื่ออะไร หำกพิจำรณำจำกเหตุผลของกำรอภิปรำยกฎหมำย

แล้วจะเห็นได้ว่ำ ฝ่ำยนิติบัญญัติของรัฐอ้ำงเหตุเพื่อป้องกันควำมปลอดภัยแก่ผู้อื่นในกำรใช้ห้องน�้ำ โดยเฉพำะผู้หญิง
ซึ่งมีควำมกังวลว่ำบุคคลที่มีอัตลักษณ์ทำงเพศเป็นหญิงแต่มีเพศสภำพโดยก�ำเนิดเป็นชำยและเข้ำห้องน�้ำหญิงนั้น
อำจท�ำกำรคุกคำมทำงเพศต่อพวกเธอได้ วัตถุประสงค์นี้มีเหตุผลสมควรเพียงพอและได้สัดส่วนกับกำรจ�ำกัดสิทธิใน

อัตลักษณ์ทำงเพศของบุคคลหรือไม่
เมื่อพิจำรณำจำกกำรรับฟังควำมเห็นกลุ่มย่อยในบทที่ ๒ จะเห็นได้ว่ำ กลุ่มบุคคลผู้มีควำมหลำกหลำยทำง
เพศในประเทศไทยกล่ำวว่ำปัญหำประกำรหนึ่งที่เป็นกำรเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศก็คือ ยังมีควำมไม่ชัดเจนใน

ทำงกฎหมำยว่ำจะเข้ำห้องน�้ำตำมเพศก�ำเนิดหรืออัตลักษณ์ทำงเพศที่เป็นอยู่ปัจจุบัน หำกพิจำรณำตำมกฎหมำย
ของ North Carolina บุคคลหลำกหลำยทำงเพศที่มีเพศก�ำเนิดเป็นชำย ก็จะต้องถูกบังคับให้เข้ำห้องน�้ำชำยเพรำะ
ตำมเอกสำรกำรเกิดยังคงระบุเป็นเพศชำยอยู่ แต่สภำพร่ำงกำยของบุคคลนั้นในปัจจุบันเป็นเพศหญิง กำรที่ต้องเข้ำ

ห้องน�้ำชำยก็เป็นเรื่องที่ไม่สอดคล้องกับสภำพร่ำงกำยตำมควำมเป็นจริง รวมทั้งอำจก่อให้เกิดควำมเสี่ยงจำกกำร
ถูกลวนลำมหรือคุกคำมทำงเพศได้ จึงมีข้อเสนอให้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมำยเพื่อควำมชัดเจนในประเด็นนี้

ปัญหำดังกล่ำวหำกพิจำรณำตำมกฎหมำยไทยปัจจุบันพบว่ำ พระรำชบัญญัติควำมเท่ำเทียมระหว่ำงเพศ
พ.ศ. ๒๕๕๘ เป็นกฎหมำยเฉพำะซึ่งมีหลักกำรโดยตรงในกำรห้ำมเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศ หำกพิจำรณำ
มำตรำ ๓ จะเห็นได้ว่ำมีกำรนิยำมควำมหมำยของกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่ำงเพศ ไว้ว่ำ หมำยถึง

“กำรกระท�ำหรือไม่กระท�ำกำรใดอันเป็นกำรแบ่งแยก กีดกัน หรือจ�ำกัดสิทธิประโยชน์ใด ๆ ไม่ว่ำทำงตรงหรือ
ทำงอ้อม โดยปรำศจำกควำมชอบธรรม เพรำะเหตุที่บุคคลนั้นเป็นเพศชำยหรือเพศหญิง หรือมีกำรแสดงออกที่

แตกต่ำงจำกเพศโดยก�ำเนิด” นอกจำกนี้ ยังมีหลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัติที่ส�ำคัญในมำตรำ ๑๗ คือ “กำรก�ำหนดนโยบำย
กฎ ระเบียบ ประกำศ มำตรกำร โครงกำร หรือวิธีปฏิบัติของหน่วยงำนของรัฐ องค์กรเอกชน หรือบุคคลใดในลักษณะ

570 From CBS News, North Carolina sued over transgender bathroom law. Retrieved from http://www.

cbsnews.com/news/north-carolina-sued-over-transgender-bathroom-law/

488