Page 494 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 494
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
พระรำชบัญญัติสุขภำพจิต พ.ศ. ๒๕๕๑
หมวด ๒ สิทธิผู้ป่วย
มำตรำ ๑๕ ผู้ป่วยย่อมมีสิทธิดังต่อไปนี้
....
(๔) ได้รับกำรคุ้มครองในระบบประกันสุขภำพและประกันสังคมและระบบอื่น ๆ ของรัฐอย่ำงเสมอภำคและ
เท่ำเทียมกัน
เมื่อเปรียบเทียบพระรำชบัญญัติสุขภำพจิต พ.ศ. ๒๕๕๑ กับหลักกำรว่ำด้วยกำรคุ้มครองผู้ป่วยทำงจิตและกำร
ปรับปรุงกำรดูแลสุขภำพจิต รับรองโดยข้อมติสมัชชำใหญ่แห่งสหประชำชำติที่ ๔๖/๑๑๙ จะเห็นได้ว่ำ หลักกำรห้ำม
เลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วยทำงจิตซึ่งได้รับกำรเน้นย�้ำตำมข้อมติดังกล่ำวนั้น ปรำกฏในพระรำชบัญญัติสุขภำพจิตเฉพำะในส่วน
ของมำตรำ ๑๕ ที่รับรองสิทธิผู้ป่วยในกำรได้รับควำมคุ้มครองในระบบประกันสุขภำพ ประกันสังคม และระบบอื่นของ
รัฐอย่ำง “เสมอภำคและเท่ำเทียมกัน” ซึ่งกฎหมำยฉบับนี้ยังคงมีปัญหำควำมครอบคลุมในมิติของกำรเลือกปฏิบัติ เช่น
ปัญหำกำรตีควำมว่ำ “ระบบอื่น ๆของรัฐ” มีควำมหมำยเพียงใด ทั้งนี้ หำกตีควำมสอดคล้องไปในทำงเดียว
กับระบบอื่น ๆ ในมำตรำ ๑๕(๔) นี้จะเห็นได้ว่ำ ค�ำว่ำ ระบบอื่น ๆ หมำยถึงระบบเกี่ยวกับกำรสำธำรณสุข เช่นเดียวกับ
“ระบบประกันสุขภำพและประกันสังคม” ดังนั้น ระบบอื่น ๆ จะครอบคลุมระบบ เช่น ระบบสวัสดิกำรข้ำรำชกำร
ระบบบริกำรสำธำรณสุขของพนักงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้น ดังนั้น จะเห็นได้ว่ำหลักควำมเสมอภำคและ
เท่ำเทียมกันตำมมำตรำ ๑๕ (๔) นี้มีขอบเขตจ�ำกัดเฉพำะควำมเสมอภำคและเท่ำเทียมส�ำหรับผู้ป่วยทำงจิต ในมิติของ
บริกำรสำธำรณสุขเท่ำนั้น ไม่ครอบคลุมถึง “บริกำรอื่น ๆ ของภำครัฐ” ด้วย นอกจำกนี้ ยังไม่ครอบคลุมบริกำรอื่นของ
ภำคเอกชน
แม้ว่ำพระรำชบัญญัติสุขภำพจิต พ.ศ. ๒๕๕๑ มีขอบเขตด้ำนเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติอย่ำงเฉพำะเจำะจง
ต่อผู้ป่วยทำงจิต แต่ส�ำหรับมิติของกำรเลือกปฏิบัตินั้น ก�ำหนดไว้เฉพำะในด้ำนกำรระบบบริกำรสำธำรณสุขเท่ำนั้น ไม่
ครอบคลุมมิติอื่น ๆ เช่น กำรจ้ำงแรงงำน กำรศึกษำ กำรซื้อสินค้ำบริกำร เป็นต้น อย่ำงไรก็ตำม หำกผู้ป่วยทำงจิตเข้ำ
องค์ประกอบของคนพิกำรตำมกฎหมำยเกี่ยวกับคนพิกำรแล้ว ก็จะได้รับควำมคุ้มครองตำมกฎหมำย แต่หำกผู้ป่วยทำง
จิตนั้นไม่เข้ำองค์ประกอบของคนพิกำร ก็จะไม่มีกฎหมำยคุ้มครองกำรเลือกปฏิบัติต่อบุคคลกลุ่มนี้ในมิติอื่น ๆ นอกเหนือ
จำกระบบบริกำรสำธำรณสุขดังกล่ำว
๔.๒๓ การเลือกปฏิบัติด้วยเหตุตาบอดสี
583
งำนวิจัยของส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ ได้ชี้ให้เห็นประเด็นและกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง
กับกำรเลือกปฏิบัติด้วยเหตุตำบอดสี ซึ่งสรุปจ�ำแนกในมิติต่ำง ๆ ได้ ๓ มิติ ดังนี้
583 นัยนำ เกิดวิชัย และคณะ, รำยงำนวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง โครงกำรศึกษำวิจัยปัญหำกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม
ของบุคคลผู้ที่มีอำกำรตำบอดสี (กรุงเทพมหำนคร: ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ, ๒๕๕๘)
493
