Page 479 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 479
ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
ข้อวิเคราะห์: จะเห็นได้ว่ำ
กฎหมำยฉบับนี้มิได้ก�ำหนดให้สิทธิแก่บุคคลในกำร
ปฏิเสธสินค้ำและบริกำรแก่บุคคลอื่นโดยตรง แต่
ก�ำหนดหน้ำที่ให้แก่รัฐบำลระดับรัฐ ในกำรที่จะไม่
กระท�ำกำรใด ๆ อันเป็นกำรเลือกปฏิบัติต่อบุคคล
ที่กระท�ำกำรบำงอย่ำงตำมควำมเชื่อทำงศำสนำ
(The state government shall not take any
discriminatory action against…) ซึ่งหมำยถึง
กำรห้ำมรัฐบำลในกำรตรำกฎหมำยห้ำมองค์กร
หรือบุคคลดังกล่ำวกระท�ำกำรเลือกปฏิบัติต่อบุคคล
อื่น ตัวอย่ำงเช่น องค์กรศำสนำอำจปฏิเสธกำรจ้ำงงำนหรือกำรจัดพิธีทำงศำสนำต่อบุคคลที่มีรสนิยมทำงเพศรักเพศ
เดียวกัน กำรปฏิเสธเช่นนี้เป็นกำรเลือกปฏิบัติ ตำมกฎหมำยนี้ห้ำมรัฐบำลตรำกฎหมำยใด ๆ ที่มีหลักกำรห้ำมองค์กร
ศำสนำกระท�ำกำรเช่นนี้ โดยมีเหตุผลว่ำหำกมีกำรตรำกฎหมำยห้ำมกระท�ำกำรดังกล่ำวจะเป็นกำรเลือกปฏิบัติด้วยเหตุ
ศำสนำและควำมเชื่อ
เหตุผลของกำรที่หลำยรัฐมีควำมพยำยำมบัญญัติกฎหมำยลักษณะนี้ สืบเนื่องจำกกำรที่ศำลสูงสุด
สหรัฐอเมริกำได้รับรองสิทธิในกำรสมรสของคนเพศเดียวกันในเดือนมิถุนำยน ๒๕๕๙ โดยศำลสูงสุดสหรัฐอเมริกำได้
551
ตัดสินว่ำ กฎระเบียบในระดับรัฐซึ่งห้ำมกำรสมรสระหว่ำงคนเพศเดียวกันนั้นเป็นกำรขัดต่อรัฐธรรมนูญ เหตุผลส�ำคัญ
ประกำรหนึ่งของค�ำตัดสินก็คือ เนื่องจำกกฎหมำยระดับรัฐเหล่ำนั้นขัดต่อหลักควำมเท่ำเทียมกันตำมรัฐธรรมนูญฉบับ
แก้ไขครั้งที่ ๑๔ (Equal Protection) ค�ำตัดสินดังกล่ำวส่งผลให้รัฐต่ำง ๆ ต้องจดทะเบียนสมรสให้กับคู่รักเพศเดียวกัน
ซึ่งก่อนหน้ำค�ำพิพำกษำนี้มีหลำยรัฐที่ไม่ยอมรับกำรจดทะเบียนดังกล่ำว อย่ำงไรก็ตำม ค�ำพิพำกษำนี้ส่งผลต่อเนื่อง
ให้กลุ่มองค์กร บุคคลที่ยึดมั่นในควำมเชื่อทำงศำสนำที่ไม่ยอมรับกำรสมรสระหว่ำงคนเพศเดียวกัน ด�ำเนินกำรปฏิเสธ
กำรให้บริกำร กำรจ�ำหน่ำยสินค้ำแก่คู่รักเพศเดียวกัน โดยเฉพำะในกรณีที่คู่รักเพศเดียวกันเหล่ำนั้นจะท�ำกำรสมรส เช่น
ผู้ให้บริกำรจัดงำนแต่งงำนปฏิเสธไม่รับบริกำรคู่รักเพศเดียวกัน ฝ่ำยที่สนับสนุนแนวคิดทำงศำสนำนี้จึงเรียกร้องให้รัฐตรำ
กฎหมำยคุ้มครองสิทธิในกำรปฏิเสธดังกล่ำว
กฎหมำยที่อนุญำตให้มีกำรเลือกปฏิบัติในมิติสินค้ำและบริกำรแก่คู่รักเพศเดียวกันนี้ สะท้อนให้เห็นถึง
ควำมขัดแย้งระหว่ำงเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ ๒ เหตุ กล่ำวคือ
เหตุแห่งศำสนำ หรือควำมเชื่อ: ฝ่ำยที่ประสงค์จะปฏิเสธสินค้ำหรือบริกำรให้แก่บุคคลที่รักเพศ
เดียวกัน (Homosexual) นั้นขัดแย้งกับควำมเชื่อทำงศำสนำของฝ่ำยที่ปฏิเสธ เมื่อพิจำรณำด้ำนนี้ หำกกฎหมำยวำงหลัก
ห้ำมเลือกปฏิบัติซึ่งจะส่งผลให้ฝ่ำยนี้จ�ำต้องให้บริกำรหรือจ�ำหน่ำยสินค้ำแก่คู่รักร่วมเพศ ก็เท่ำกับเป็นกำรบังคับให้ฝ่ำยนี้
ต้องกระท�ำกำรอันฝ่ำฝืนต่อควำมเชื่อทำงศำสนำ จึงมองว่ำเป็นกำรเลือกปฏิบัติ
เหตุแห่งเพศ รสนิยมทำงเพศ: ฝ่ำยที่อ้ำงสิทธิในควำมเท่ำเทียมกันระหว่ำงคู่รักเพศเดียวกันกับ
คู่รักต่ำงเพศ เมื่อพิจำรณำในด้ำนนี้กำรปฏิเสธสินค้ำหรือบริกำรดังกล่ำวนั้นก็เป็นกำรเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศ รสนิยม
ทำงเพศ กล่ำวคือ มีกำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกันเพียงเพรำะเหตุของควำมมีรสนิยมทำงเพศที่รักเพศเดียวกันเท่ำนั้น ฝ่ำยนี้จึง
551
From “Obergefell v. Hodges” 576 U.S. (2015)
478

