Page 463 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ

ส�ำหรับกำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยภำคเอกชนในมิติต่ำง ๆ นั้น จะเห็นได้ว่ำ เนื่องจำกรัฐธรรมนูญแคนำดำ

มีขอบเขตใช้บังคับกับองค์กรของรัฐที่มีกำรเลือกปฏิบัติต่อประชำชน จึงไม่ครอบคลุมกำรกระท�ำที่มีลักษณะเป็นกำร
เลือกปฏิบัติในภำคเอกชน ศำลสูงสุดแคนำดำอธิบำยว่ำหลักกำรตำมรัฐธรรมนูญเป็นกลไกกำรตรวจสอบถ่วงดุลอ�ำนำจ
รัฐที่มีต่อประชำชน หำกกำรกระท�ำของภำคเอกชนทั้งหมดถูกตรวจสอบภำยใต้รัฐธรรมนูญแล้วจะเป็นกำรแทรกแซง
521
ต่อเสรีภำพในกำรท�ำสัญญำ

๒) กฎหมายแอฟริกาใต้
ส�ำหรับประเทศแอฟริกำใต้นั้น พบว่ำรัฐธรรมนูญมีขอบเขตใช้บังคับกับกฎหมำยทั้งหมด รวมทั้งกำรกระท�ำ
522
ของฝ่ำยนิติบัญญัติ ฝ่ำยบริหำร ฝ่ำยตุลำกร รวมทั้งองค์กรทั้งหมดของรัฐ (All organs of state)
อย่ำงไรก็ตำม ส�ำหรับหลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัตินั้น รัฐธรรมนูญระบุไว้อย่ำงชัดเจนว่ำครอบคลุมถึงกำร
กระท�ำโดยเอกชนด้วย ดังจะเห็นได้จำกมำตรำ ๙ ซึ่งวำงหลักไว้ ดังนี้

(๑) รัฐจะต้องไม่เลือกปฏิบัติอย่ำงไม่เป็นธรรมทั้งโดยตรงและโดยอ้อมต่อบุคคล ด้วยเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ
ซึ่งรวมถึงเชื้อชำติ เพศ กำรตั้งครรภ์ สถำนะควำมเป็นมำรดำ ชำติก�ำเนิด สีผิว รสนิยมทำงเพศ อำยุ ควำมพิกำร ศำสนำ
ควำมเชื่อ วัฒนธรรม ภำษำ และถิ่นก�ำเนิด

(๒) บุคคลจะต้องไม่กระท�ำกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมทั้งโดยตรงและโดยอ้อมต่อบุคคลอื่นด้วยเหตุ
ดังระบุใน (๑) ในกำรนี้ รัฐต้องมีกฎหมำยเพื่อป้องกันและห้ำมกำรเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมดังกล่ำว

จะเห็นได้ว่ำ รัฐธรรมนูญของแอฟริกำใต้นั้น ครอบคลุมทั้งกำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยรัฐและกระท�ำโดย
เอกชน โดยวำงหลักจ�ำแนกกำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยรัฐและเอกชนออกจำกกันอย่ำงชัดเจน โดยกำรเลือกปฏิบัติ
ทั้งสองกรณีนั้นต่ำงต้องห้ำมตำมรัฐธรรมนูญทั้งสิ้น

อย่ำงไรก็ตำม กำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยภำคเอกชนนั้น รัฐธรรมนูญก�ำหนดให้รัฐมีหน้ำที่ตรำกฎหมำย
เฉพำะเพื่อห้ำมกำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยภำคเอกชน ดังนั้น บุคคลผู้ถูกบุคคลอื่นเลือกปฏิบัติจึงมิได้อ้ำงสิทธิตำม
รัฐธรรมนูญขึ้นฟ้องร้องผู้เลือกปฏิบัติโดยตรง แต่เป็นกำรเรียกร้องสิทธิโดยกฎหมำยที่รัฐมีหน้ำที่ตรำขึ้นตำมรัฐธรรมนูญ

โดยในประเด็นนี้ ศำลรัฐธรรมนูญของแอฟริกำใต้ก็วำงหลักไว้ชัดเจนว่ำ “เนื่องจำกรัฐธรรมนูญก�ำหนดไว้ว่ำรัฐต้องมีกำร
ตรำกฎหมำยเพื่อคุ้มครองและป้องกันกำรเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมอันกระท�ำโดยเอกชน และรัฐบำลได้ตรำกฎหมำยห้ำม
กำรเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมโดยเอกชนแล้ว ดังนั้น ปัจเจกชนจึงไม่มีสิทธิโต้แย้งกำรเลือกปฏิบัติที่กระท�ำโดยภำคเอกชน

523
ภำยใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ” ดังนั้น รัฐธรรมนูญแอฟริกำใต้จึงเป็นกรณีที่แสดงให้เห็นถึงกำรบัญญัติคุ้มครอง
ผู้ถูกเลือกปฏิบัติในระดับรัฐธรรมนูญอย่ำงชัดเจน โดยจ�ำแนกทั้งกำรกระท�ำของรัฐและเอกชน

521 From “McKinney v. University of Guelph [1990]” 3 SCR 229 ,Supreme Court of Canada
522 South African Constitution, Section 8
523 From “MEC for Education: Kwazulu-Natal and Others v. Pillay (CCT 51/06) [2007]” ZACC 21; 2008 (1)
SA 474 (CC); 2008 (2) BCLR 99 (South African Constitutional Court)

462