Page 459 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 459
ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
ตำมกรอบหลักกฎหมำยนี้ แสดงให้เห็นข้อจ�ำกัดของ Hate Speech ที่เกินเลยไป
กว่ำกำรแสดงควำมเกลียดชัง จนน�ำไปสู่กำรแสดงออกในลักษณะควำมรุนแรง ส�ำหรับประเทศที่ก�ำหนดควบคุม Hate
Speech เป็นกำรเฉพำะในฐำนะสิทธิมนุษยชนภำยใต้หลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัตินั้น มักจะมีแนวโน้มในกำรให้น�้ำหนักไป
ในทำงกำรคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบจำก Hate Speech
นอกจำกในบริบทของเสรีภำพในกำรสื่อสำรที่จะแสดงควำมไม่เห็นด้วยแล้ว กำร
สื่อสำรที่แสดงควำมเกลียดชังในสื่อออนไลน์อำจเลยขอบเขตของเสรีภำพในกำรแสดงควำมคิดเห็น ไปสู่กำร “กีดกัน”
อย่ำงเป็นรูปธรรมในโลกทำงกำยภำพ เช่น กำรไม่ให้บริกำร กำรไม่ขำยสินค้ำให้บุคคลที่มีควำมเชื่อ ควำมเห็นต่ำง ดังที่
พบในกรณีหน้ำเพจเว็บไซต์เฟสบุคของผู้ให้บริกำรสถำนที่พัก หรือสินค้ำบำงอย่ำง
๔.๑๕.๑๒.๓ วิเคราะห์การสื่อสารความเกลียดชังและการเลือกปฏิบัติจากกรณีตุ๊กตาลูกเทพ
ตามกฎหมายไทย
จำกข้อเท็จจริงที่พบว่ำ มีกำรเผยแพร่ข้อมูลในกำรสื่อสำรช่องทำงต่ำง ๆ ในลักษณะ
ของกำรใช้ถ้อยค�ำ ภำพ หรือกำรสื่อสำรลักษณะอื่น ๆ ท�ำให้เกิดกำรดูหมิ่นเกลียดชัง (Hate Speech) ต่อกลุ่มบุคคลที่
นิยมตุ๊กตำลูกเทพ เช่น กำรใช้ค�ำพูดว่ำ “ไร้สติ ขำดสติ เบำปัญญำ งมงำย โง่เง่ำ” “กำรอุ้มตุ๊กตำเป็นสัญลักษณ์แบ่งแยก
ให้รู้ใครเป็นคนดี คนบ้ำ” กำรสื่อสำรด้วยถ้อยค�ำเหล่ำนี้มีลักษณะเป็นค�ำดูถูกเหยียดหยำมด้วยเหตุผลทำงควำมรู้สึก
ต่ำง ๆ เช่น ควำมไม่ชอบ อคติ หมั่นไส้ หรือเกลียดชัง ซึ่งจัดเป็นกรณีของ “Hate Speech” อย่ำงไรก็ตำม ในปัจจุบัน
ในประเทศไทยยังไม่มีกฎหมำยเฉพำะที่ก�ำหนดควำมผิดดังกล่ำว เมื่อพิจำรณำกฎหมำยที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
พบว่ำมีหลักกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
(๑) ประมวลกฎหมายอาญา ฐานความผิดหมิ่นประมาท
ในกรณีกำรสื่อสำรที่ท�ำให้เกิดควำมเกลียดชังที่เกี่ยวกับตุ๊กตำลูกเทพนั้น หำกเป็นกำร
กล่ำวโดยเจำะจงกับบุคคลที่นิยมตุ๊กตำลูกเทพคนใดคนหนึ่ง อำจเข้ำข่ำยควำมผิดอำญำฐำนหมิ่นประมำทได้ เช่น กล่ำว
โจมตี นำงสำว ก. ว่ำเป็นคนไร้สติ โง่เง่ำ ไร้กำรศึกษำ แต่หำกเป็นกำรกล่ำวข้อควำมหรือเผยแพร่ข้อมูลโดยรวมมุ่งต่อคนที่
นิยมลูกเทพทั้งกลุ่มใหญ่หรือทั้งหมดโดยไม่ได้เจำะจงผู้ใด ก็ไม่เข้ำองค์ประกอบควำมผิดหมิ่นประมำทตำมกฎหมำยอำญำ
อย่ำงไรก็ตำม กำรสื่อสำรดังกล่ำวยังอำจพิจำรณำได้ว่ำเป็นกำรสื่อสำรที่เหยียดหยำมและแบ่งชนชั้นอันก่อให้เกิดควำม
เกลียดชังระหว่ำงบุคคลที่แตกต่ำงกันสองฝ่ำย ด้วยเหตุ “ควำมเชื่อ” แต่กฎหมำยอำญำฐำนหมิ่นประมำทไม่ครอบคลุม
ถึงกรณีนี้ หำกไม่มีลักษณะเจำะจงต่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งดังกล่ำวมำแล้ว
(๒) พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐
ในกรณีกำรสื่อสำรที่ท�ำให้เกิดควำมเกลียดชังที่เกี่ยวกับตุ๊กตำลูกเทพนั้น หำกเป็นกำร
เผยแพร่ข้อมูลทำงระบบคอมพิวเตอร์ เช่น โพสต์ข้อควำมทำงเครือข่ำยสังคม เช่น เฟสบุค หรือโปรแกรมกำรสนทนำ
ออนไลน์ เช่น โปรแกรมประยุกต์ไลน์ อำจเข้ำองค์ประกอบควำมผิดตำมกฎหมำยนี้ โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง มำตรำ ๑๔
ดังที่ได้วิเครำะห์มำแล้วข้ำงต้น ตัวอย่ำงเช่น หำกมีกำรโพสต์ข้อมูลปลอมหรือเท็จ โดยกำรสร้ำงหน้ำเพจปลอมขึ้นเพื่อ
แสดงตนเป็นบุคคลผู้นิยมตุ๊กตำลูกเทพ และโพสต์ข้อมูลให้เกิดควำมเสื่อมเสียแก่ผู้นั้น กรณีนี้จะเข้ำองค์ประกอบควำมผิด
ตำมกฎหมำยนี้ได้ อย่ำงไรก็ตำม ข้อจ�ำกัดของกำรปรับใช้กฎหมำยนี้กับกรณีกำรสื่อสำรควำมเกลียดชังกรณีตุ๊กตำ
458
