Page 462 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

๔.๑๖ ปัญหาขอบเขตของกฎหมายในการคุ้มครองผู้ถูกเลือกปฏิบัติในภาคเอกชน

แม้ว่ำตำมกฎหมำยไทยจะปรำกฏหลักควำมเสมอภำคและกำรเลือกปฏิบัติที่เห็นได้ชัดเจนจำกรัฐธรรมนูญ
อย่ำงไรก็ตำม จำกสภำพปัญหำแสดงให้เห็นว่ำ กำรเลือกปฏิบัติสำมำรถเกิดขึ้นได้ใน ๒ กรณี คือ

กรณีแรก กำรเลือกปฏิบัติจำกภำครัฐ เช่น กฎเกณฑ์ กฎระเบียบ หรือกำรเลือกปฏิบัติที่เกิดจำกองค์กรของรัฐ
กำรกระท�ำของเจ้ำหน้ำที่รัฐ
กรณีที่สอง กำรเลือกปฏิบัติจำกภำคเอกชน เช่น กำรกระท�ำในควำมสัมพันธ์ระหว่ำงนำยจ้ำง ลูกจ้ำง กำรเลือก

ปฏิบัติในบริบทอื่น ๆ เช่น กำรปฏิเสธกำรให้บริกำรหรือกำรจ�ำหน่ำยสินค้ำ กำรจ�ำกัดสิทธิในกำรเข้ำถึงบริกำรหรือสถำน
ที่ของภำคเอกชนต่ำง ๆ รวมทั้งกำรสื่อสำรที่ก่อให้เกิดควำมเกลียดชังด้วยเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ

ดังนั้น ประเด็นปัญหำที่จะวิเครำะห์ในหัวข้อนี้ก็คือ หลักกฎหมำยเกี่ยวกับควำมเสมอภำคและกำรเลือกปฏิบัติ
สำมำรถครอบคลุมไปถึงกำรเลือกปฏิบัติจำกทั้งภำครัฐและเอกชนหรือไม่

๑) กฎหมายแคนาดา
จำกกำรศึกษำกฎหมำยแคนำดำพบว่ำ รัฐธรรมนูญ (Canadian Charter of Rights and Freedom) ใช้

บังคับกับรัฐสภำ (Parliament) และรัฐบำล (Government) ในกรณีต่ำง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอ�ำนำจของรัฐสภำ และรัฐบำล
517
รวมทั้งรัฐบำลในแต่ละเขตกำรปกครอง (Province) ด้วย ศำลสูงสุดแคนำดำได้วำงหลักไว้ว่ำ รัฐธรรมนูญมีขอบเขต
ใช้บังคับกับรัฐบำลเท่ำนั้น ซึ่งรวมทั้งฝ่ำยนิติบัญญัติ ฝ่ำยบริหำร กฎหมำยและกฎเกณฑ์ต่ำง ๆ ที่ฝ่ำยนิติบัญญัติและฝ่ำย

บริหำรก�ำหนดขึ้นจะต้องอยู่ภำยใต้หลักกำรของรัฐธรรมนูญ นอกจำกนี้ กำรกระท�ำของหน่วยงำนหรือเจ้ำหน้ำที่ของรัฐ
518
ในกำรปฏิบัติต่อบุคคลก็อยู่ภำยใต้ขอบเขตของรัฐธรรมนูญ ดังนั้น กำรเลือกปฏิบัติในกรอบของรัฐธรรมนูญแคนำดำ
นั้นจะครอบคลุมกำรปฏิบัติของรัฐหรือองค์กรของรัฐ ส�ำหรับกำรเลือกปฏิบัติที่เกิดจำกกำรให้บริกำรด้ำนต่ำง ๆ เช่น

กำรขนส่ง กำรศึกษำ ก็จะต้องพิจำรณำว่ำหำกองค์กรนั้นเป็นองค์กรที่รัฐเข้ำมำมีบทบำทในกำรควบคุมอย่ำงมีนัยส�ำคัญ
519
ต่อกำรด�ำเนินกำรก็ถือว่ำเป็นกำรกระท�ำของภำครัฐที่อยู่ภำยใต้กำรคุ้มครองของรัฐธรรมนูญ คดีส�ำคัญในปี ๒๐๐๘
ซึ่งศำลสูงสุดแคนำดำตัดสินประเด็นกำรเลือกปฏิบัติตำมรัฐธรรมนูญ มำตรำ ๑๕ ก็ได้ย�้ำถึงหลักกำรนี้ว่ำ มำตรำ ๑๕

“มุ่งหมำยในกำรป้องกันมิให้รัฐบำล (Preventing government) ด�ำเนินกำรใด ๆ อันเป็นกำรจ�ำแนกควำมแตกต่ำงบน
พื้นฐำนเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติที่ระบุไว้ ซึ่งมีผลกระทบต่อกำรท�ำให้ควำมเสียเปรียบด�ำเนินต่อไป หรืออคติ หรือกำรสร้ำง

520
ควำมเสียเปรียบให้เกิดขึ้นบนพื้นฐำนของกำรสร้ำงภำพเหมำรวม (Stereotyping)” ดังนั้น ในกำรควบคุมกำรปฏิบัติ
ของภำคเอกชนนั้นขึ้นอยู่กับฝ่ำยนิติบัญญัติในกำรตรำกฎหมำยในเรื่องต่ำง ๆ อย่ำงไรก็ตำม รัฐธรรมนูญอำจมีผลกระทบ
โดยอ้อมได้ กล่ำวคือ หำกกฎหมำยลำยลักษณ์อักษรมีบทบัญญัติที่คลุมเครือหรือไม่ชัดเจน จะต้องมีกำรตีควำมกฎหมำย

ดังกล่ำวโดยสอดคล้องกับหลักกำรตำมรัฐธรรมนูญด้วย

517 Canadian Charter of Rights and Freedoms, s. 32
518 From “RWDSU Local 580 v. Dolphin Delivery Ltd [1986]” 2 SCR 573 (Supreme Court of Canada).

519 From The Charter of Rights and Freedoms, 3 ed. (p 102) by Robert J. Sharpe and Kent Roach, 2005
rd
Toronto: Irwin Law
520 From “Canada in R. v. Kapp” SCC 41, [2008] 2 S.C.R. 483, 294 D.L.R. (4 )
th

461