Page 454 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ดังนั้น จำกกำรศึกษำกฎหมำยไทยปัจจุบัน ทั้งในส่วนของกฎหมำยอำญำ กฎหมำยเฉพำะ
ช่องทำงกำรสื่อสำร เช่น กำรสื่อสำรผ่ำนระบบคอมพิวเตอร์ รวมทั้งกฎหมำยเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน พบว่ำ มิได้ก�ำหนดหลัก
กฎหมำยเฉพำะเกี่ยวกับ “Hate Speech” โดยน�ำปัจจัยเกี่ยวกับ “เหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ” มำเป็นองค์ประกอบควำม

ผิดด้วย (ทั้งนี้ ไม่ว่ำจะก�ำหนดเรียกชื่อไว้เป็นประกำรอื่น เช่น “Hate propaganda” “Vilification” “Incitement”) จำก
กำรศึกษำเปรียบเทียบกฎหมำยต่ำงประเทศแล้วพบว่ำ กฎหมำยไทยที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ยังไม่ครอบคลุมทั้งในกรณีของ
“Hate Speech” และ “Hate Crime” เมื่อเกิดข้อเท็จจริงที่มีลักษณะเป็น “Hate Speech” ขึ้น แม้ว่ำบำงกรณีอำจ

ปรับใช้กฎหมำยอำญำฐำนหมิ่นประมำท หรือควำมผิดตำมพระรำชบัญญัติว่ำด้วยกำรกระท�ำควำมผิดเกี่ยวกับ
คอมพิวเตอร์ได้ แต่ก็ไม่ครอบคลุมกำรกระท�ำลักษณะดังกล่ำวทั้งหมด ทั้งนี้ เนื่องจำกองค์ประกอบควำมผิดที่ไม่ครอบคลุม

นั้นสะท้อนถึงหลักกำรและแนวคิดกำรคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบจำก “Hate Speech” ซึ่งมีควำมแตกต่ำงจำกหลัก
แนวคิดและหลักกำรของกฎหมำยอำญำฐำนหมิ่นประมำท กล่ำวคือ แนวคิดกำรคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบจำก “Hate
Speech” นั้น มีควำมสัมพันธ์สืบเนื่องมำจำกหลักของกำรคุ้มครอง “เหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ” ตำมกฎหมำยสิทธิมนุษยชน

ซึ่งมีหลักกำรและแนวคิดแตกต่ำงจำกกำรก�ำหนดควำมผิดฐำนหมิ่นประมำทตำมกฎหมำยอำญำซึ่งมุ่งเน้นกำรคุ้มครอง
ชื่อเสียงปัจเจกบุคคล ดังนั้น จึงน�ำไปสู่ข้อเสนอแนะในกำรก�ำหนดกฎหมำยเฉพำะในกรณีของ “Hate Speech” ให้มี

ควำมครอบคลุมและสอดคล้องกับหลักกำรคุ้มครองเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติตำมกฎหมำยสิทธิมนุษยชนต่อไป

๔.๑๕.๑๒ กรณีศึกษาในประเทศไทย: ปรากฏการณ์ “ตุ๊กตาลูกเทพ”

หลังจำกที่ได้ท�ำกำรศึกษำกรณีของ “Hate Speech” แล้ว กรณีของ “ตุ๊กตำลูกเทพ” ปรำกฏ
เป็นข่ำวในสังคมไทยอยู่ช่วงระยะเวลำหนึ่ง โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง ต้นปี ๒๕๕๙ ในงำนวิจัยนี้จะศึกษำปรำกฏกำรณ์ดังกล่ำว

506
เฉพำะในแง่มุมของกำรสื่อสำรที่ท�ำให้เกิดควำมเกลียดชัง (Hate Speech) และกำรเลือกปฏิบัติ (Discrimination)

๔.๑๕.๑๒.๑ วิเคราะห์ข้อเท็จจริง

จำกกำรจัดรับฟังควำมเห็นโดยกำรประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) เรื่อง
“ปรำกฏกำรณ์ตุ๊กตำลูกเทพกับกำรสื่อสำรที่ให้เกิดควำมเกลียดชัง” ดังที่กล่ำวมำแล้วในบทที่ ๒ ประกอบกับกำรส�ำรวจ

ข้อมูลจำกสื่อต่ำง ๆ ผู้วิจัยพบว่ำ มีข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องอันสรุปได้ ดังนี้
 ผู้นิยมเลี้ยงตุ๊กตำลูกเทพบำงรำย ที่เคยเผยแพร่ข้อมูลกำรสื่อสำรออนไลน์ใน
เครือข่ำยสังคมเกี่ยวกับตุ๊กตำลูกเทพ เช่น โพสต์รูปโพรไฟล์ในเฟสบุคหรือในไลน์เป็นรูปน้องตุ๊กตำหรือตนเองคู่กับน้อง

ตุ๊กตำ มีควำมไม่สบำยใจ ไม่กล้ำโพสต์ เพรำะอำยที่จะถูกเพื่อนในเครือข่ำยมองว่ำ “ไร้สติ” หรือกระทั่ง “บ้ำ”
 มีคนสร้ำงหน้ำเพจในเว็บไซต์เฟสบุค ส�ำหรับกำร “ต่อต้ำน” ตุ๊กตำลูกเทพ ขึ้นมำ

โดยเฉพำะ มีภำพล้อเลียน เสียดสี ด่ำทอ แสดงควำมไม่พอใจต่อฝ่ำยนิยมตุ๊กตำลูกเทพ
 อำจำรย์ท่ำนหนึ่งโพสต์เฟสบุค โพสต์ในกลุ่มไลน์ อีกทั้งประกำศในห้อง ด้วยเนื้อหำ
ใจควำมตอนหนึ่งว่ำ “ถ้ำนักศึกษำคนไหนน�ำตุ๊กตำลูกเทพมำเรียน จะไม่อนุญำตให้เข้ำชั้นเรียน โปรดท�ำตัวให้เหมำะสม

506
คณำธิป ทองรวีวงศ์, ปรำกฏกำรณ์ “ตุ๊กตำลูกเทพ”: ในมุมมอง “สิทธิส่วนบุคคล” และ “Online Hate Speech,”
เว็บไซต์พลเมืองเน็ต สืบค้นจำก https://thainetizen.org/2016/02/supernatural-dolls/

453