Page 449 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ

แก่ผู้อื่นเกี่ยวกับ Hate Speech นั้น หำกเกิดกรณีเช่นนี้ เรำคำดหมำยว่ำผู้ใช้งำนที่แชร์ข้อมูลดังกล่ำวจะท�ำกำรแจ้ง

วัตถุประสงค์ของกำรแชร์นั้นให้เรำทรำบอย่ำงชัดเจน
เฟสบุคอนุญำตกำรสื่อสำรเกี่ยวกับอำรมณ์ขัน เสียดสี ควำมเห็นทำงสังคม เกี่ยวกับเนื้อหำนั้น ๆ ได้ เฟสบุค
มีควำมพยำยำมที่จะน�ำออกเสียซึ่งข้อมูล “Hate Speech” รวมทั้งจัดให้มีซึ่งเครื่องมือส�ำหรับผู้ใช้งำนในกำรหลีก

เลี่ยงเนื้อหำ Hate Speech (เช่น ผู้ใช้งำนสำมำรถบล็อก อันเฟรนด์ บุคคลที่โพสต์ แชร์ เนื้อหำ Hate Speech
หรือตั้งค่ำควำมเป็นส่วนตัวของตนเพื่อไม่ให้เห็นถึงเนื้อหำเหล่ำนั้น) เฟสบุคสนับสนุนให้มีกำรสื่อสำรข้อมูลด้ำนตรง

ข้ำม (Counter speech) ในรูปแบบของกำรให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และกำรแสดงควำมเห็นทำงเลือก...” เกณฑ์กำร
จัดกำรกับ Hate Speech ของเฟสบุค มีกำรระบุ “เหตุ” แห่งควำมเกลียดชังที่จะถือว่ำเป็น Hate Speech ไว้ ซึ่ง
ในหลำย ๆ เหตุก็สอดคล้องเหตุแห่งกำรคุ้มครองตำมกฎหมำยสิทธิมนุษยชนระหว่ำงประเทศ แต่ทั้งนี้เฟสบุคก็ไม่

ได้ระบุองค์ประกอบไว้อย่ำงชัดเจน ว่ำแค่ไหน เพียงใด ถึงจะเป็น Hate Speech เนื่องจำกในทำงปฏิบัติเป็นกำร
ยำกที่จะระบุชัดเจนเช่นนั้น ในทำงปฏิบัติจึงเป็นกำรใช้ดุลพินิจของผู้ให้บริกำรเฟสบุคที่จะด�ำเนินกำรกับข้อมูลที่มี

ลักษณะ “Hate Speech”

๔.๑๕.๑๑ วิเคราะห์เปรียบเทียบกับกฎหมายไทย

ในส่วนนี้จะเริ่มจำกกำรวิเครำะห์ “Hate Speech” ภำยใต้องค์ประกอบของกฎหมำยไทยที่
เกี่ยวข้องหรือใกล้เคียงเพื่อชี้ให้เห็นควำมแตกต่ำงระหว่ำง “Hate Speech” กับควำมผิดตำมกฎหมำยไทยที่เป็นอยู่ใน
ปัจจุบัน จำกนั้นจะได้ท�ำกำรวิเครำะห์เปรียบเทียบกฎหมำยต่ำงประเทศกับกฎหมำยไทยในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ “Hate

Speech”

(๑) วิเคราะห์ “Hate Speech” ภายใต้องค์ประกอบกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้อง 498
ข้อพิจำรณำในเบื้องต้นก็คือ ในบริบทกฎหมำยแล้ว กำรสื่อสำรอันมีลักษณะ “Hate

Speech” นั้นมีควำมแตกต่ำงจำกควำมผิดเกี่ยวกับกำรสื่อสำรตำมกฎหมำยอื่น เช่น กำรหมิ่นประมำท กำรดูหมิ่น
ตำมกฎหมำยอำญำ ดังที่ได้กล่ำวมำแล้วในหัวข้อควำมหมำยและลักษณะของ “Hate Speech” ทั้งนี้ แม้ว่ำในบำงกรณี
อำจมีควำมทับซ้อนคำบเกี่ยวกับฐำนควำมผิดอื่นตำมกฎหมำยอำญำ แต่มีควำมแตกต่ำงกันดังจะจ�ำแนกให้เห็นต่อไปนี้

 หำกพิจำรณำ “Hate Speech” ในกรอบความผิดฐานหมิ่นประมาทตามกฎหมาย
499
อาญา จะพบว่ำ กฎหมำยอำญำฐำนหมิ่นประมำทไม่ครอบคลุมกำรกระท�ำในลักษณะ “Hate Speech”

498 หมำยเหตุ: ข้อมูลในส่วนนี้เป็นกำรวิเครำะห์ในช่วงกลำงปี ๒๕๕๙ โปรดดูข้อมูลเพิ่มเติมในภำคผนวก
499 ประมวลกฎหมำยอำญำ มำตรำ ๓๒๖ มีหลักว่ำ “ผู้ใดใส่ควำมผู้อื่นต่อบุคคลที่สำม โดยประกำรที่น่ำจะท�ำให้ผู้อื่นนั้นเสีย
ชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นหรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระท�ำควำมผิดฐำนหมิ่นประมำท ต้องระวำงโทษจ�ำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือ ปรับไม่เกินสองหมื่นบำท
หรือทั้งจ�ำทั้งปรับ” หำกกำรสื่อสำรที่สร้ำงควำมเกลียดชังได้กระท�ำต่อสำธำรณะ ก็จะเกี่ยวข้องกับประมวลกฎหมำยอำญำ มำตรำ ๓๒๘ มี

หลักว่ำ ถ้ำควำมผิดฐำนหมิ่นประมำทได้กระท�ำโดยกำรโฆษณำ ด้วยเอกสำร ภำพวำด ภำพระบำยสี ภำพยนตร์ ภำพหรือตัวอักษรที่ท�ำให้
ปรำกฏด้วยวิธีใด ๆ แผ่นเสียง หรือสิ่งบันทึกเสียง บันทึกภำพ หรือบันทึกอักษร กระท�ำโดยกำรกระจำยเสียง หรือกำรกระจำยภำพ หรือ
โดยกระท�ำกำรป่ำวประกำศด้วยวิธีอื่น ผู้กระท�ำต้องระวำงโทษ จ�ำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบำท

448