Page 243 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ

กฎหมาย การปฏิบัติที่ต้องห้าม ความหมายของการปฏิบัติ การปฏิบัติที่ไม่ต้องห้าม

ระหว่างประเทศ ตามกฎหมาย ที่ต้องห้ามตามกฎหมาย ตามกฎหมาย

อนุสัญญำว่ำด้วย กำรเลือกปฏิบัติทำง  ควำมแตกต่ำงใด ๆ กำรกีดกัน กำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกัน
กำรขจัดกำรเลือก เชื้อชำติ (Racial หรือ กำรจ�ำกัด (Any distinction, (Differentiation of Treatment)

ปฏิบัติทำง discrimination) exclusion, restriction or ซึ่งสำมำรถอ้ำงเหตุที่ชอบธรรม
เชื้อชำติในทุก (Article 1) preference) (General Recommendation 14)
รูปแบบ (CERD) (Article 1)

 “กำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกัน

(Differentiation of Treatment)
จะก่อให้เกิดกำรเลือกปฏิบัติ
(Discrimination) หำกไม่สำมำรถ

อ้ำงเหตุที่ชอบธรรม
(Unjustifiable impact)

(General Recommendation
14)

ส�ำหรับกฎหมำยสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภำคนั้น กรณีสหภำพยุโรป พบว่ำมิได้มีกำรจ�ำแนกกำรเลือก
ปฏิบัติเป็นกรณี “เป็นธรรม” กับ “ไม่เป็นธรรม” เช่น ในคดี Belgian Linguistics ซึ่งมีประเด็นเกี่ยวกับกำรเลือกปฏิบัติ
128
ในเบลเยี่ยม ECHR อธิบำยว่ำ หลักควำมเท่ำเทียมกันของกำรปฏิบัติ (Principle of Equality of Treatment) จะ
ถูกละเมิด หำกควำมแตกต่ำงในกำรปฏิบัติ (Distinction) นั้นปรำศจำกวัตถุประสงค์และเหตุผลอันสมควร ซึ่งจะต้อง
ประเมินจำกควำมสัมพันธ์ระหว่ำงเป้ำหมำยและผลกระทบ (Aim and effects) ของมำตรกำรนั้น ECHR อธิบำยว่ำ

ควำมแตกต่ำงของกำรปฏิบัติ (Difference of Treatment) ที่จะไม่ถือเป็นกำรเลือกปฏิบัติ (Discrimination) นั้น
ไม่เพียงแต่จะต้องมีเหตุผลที่ชอบด้วยกฎหมำย (Legitimate aim) เท่ำนั้น แต่ยังต้องมีควำมสัมพันธ์อย่ำงสมเหตุผลและ
ได้สัดส่วนระหว่ำงวัตถุประสงค์และวิธีกำรที่น�ำมำใช้เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์นั้นด้วย

จำกคดีนี้จะเห็นได้ว่ำ ตำมกฎหมำยสหภำพยุโรปไม่ได้จ�ำแนกกำรเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรม กับกำรเลือก
ปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม แต่ใช้ค�ำว่ำ กำรเลือกปฏิบัติ (Discrimination) ในกำรค�ำตัดสินคดีนี้ ECHR ใช้ค�ำว่ำควำมแตกต่ำง

ในกำรปฏิบัติ (Distinction / Difference of treatment) ซึ่งยังไม่เป็นกำรเลือกปฏิบัติ จนกว่ำจะพิจำรณำปัจจัยอื่น
โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงเป้ำหมำยที่มุ่งประสงค์และวิธีกำรอันน�ำไปสู่จุดมุ่งหมำยนั้น ว่ำมีควำมสมเหตุผล
และได้สัดส่วนหรือไม่ หำกมีเหตุผลและได้สัดส่วน กำรปฏิบัติที่แตกต่ำงก็จะไม่เป็นกำรเลือกปฏิบัติ หรืออีกนัยหนึ่งคือ

เป็นกำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกันเท่ำนั้น โดยมิได้ใช้ค�ำว่ำเป็นกำรเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรมแต่อย่ำงใด
ส�ำหรับกรณีของ สนธิสัญญำสิทธิมนุษยชนอเมริกันนั้น หลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัติจัดอยู่ในหลัก “Equality
Principle” หรือหลักควำมเท่ำเทียมกัน โดยมิได้มีกำรก�ำหนดค�ำว่ำกำรเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรมหรือไม่เป็นธรรม ทั้งนี้

128
From The Belgian Linguistic case (1968) 1 EHRR 252

242