Page 235 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 235
ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๐ มำตรำ ๑๕ ซึ่งวำงหลักว่ำ
“กำรก�ำหนดนโยบำย กฎ ระเบียบ มำตรกำร โครงกำร หรือวิธีปฏิบัติของหน่วยงำนของรัฐ องค์กร
เอกชน หรือบุคคลใดในลักษณะที่เป็นกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อคนพิกำรจะกระท�ำมิได้
กำรกระท�ำในลักษณะที่เป็นกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อคนพิกำรตำมวรรคหนึ่งให้
หมำยควำมรวมถึงกำรกระท�ำหรืองดเว้นกระท�ำกำรที่แม้จะมิได้มุ่งหมำยให้เป็นกำรเลือกปฏิบัติต่อคนพิกำรโดยตรง แต่
ผลของกำรกระท�ำนั้นท�ำให้คนพิกำรต้องเสียสิทธิประโยชน์ที่ควรจะได้รับเพรำะเหตุแห่งควำมพิกำรด้วย
กำรเลือกปฏิบัติที่มีเหตุผลทำงวิชำกำร จำรีตประเพณี หรือประโยชน์สำธำรณะสนับสนุนให้กระท�ำ
ได้ตำมควำมจ�ำเป็นและสมควรแก่กรณี ไม่ถือเป็นกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมตำมวรรคหนึ่งและวรรคสอง แต่
ผู้กระท�ำกำรนั้นจะต้องจัดให้มีมำตรกำรช่วยเหลือเยียวยำหรือรักษำซึ่งสิทธิหรือประโยชน์แก่คนพิกำรตำมควำมจ�ำเป็น
เท่ำที่จะกระท�ำได้”
พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๒ มำตรำ ๒๒ วำงหลักว่ำ
“กำรปฏิบัติต่อเด็กไม่ว่ำกรณีใด ให้ค�ำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นส�ำคัญและไม่ให้มีกำรเลือก
ปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม
กำรกระท�ำใดเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็ก หรือเป็นกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อเด็ก
หรือไม่ ให้พิจำรณำตำมแนวทำงที่ก�ำหนดในกฎกระทรวง”
พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๐ มำตรำ ๗ วำงหลักว่ำ
“ให้เด็กและเยำวชนทุกคนมีสิทธิได้รับกำรจดทะเบียนรับรองกำรเกิด กำรพัฒนำ กำรยอมรับ กำร
คุ้มครองและโอกำสในกำรมีส่วนร่วมตำมที่บัญญัติในพระรำชบัญญัตินี้ หรือกฎหมำยอื่นที่เกี่ยวข้องอย่ำงเท่ำเทียม โดย
ไม่มีกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมเพรำะเหตุแห่งควำมแตกต่ำงในเรื่องถิ่นก�ำเนิด เชื้อชำติ ภำษำ เพศ อำยุ ควำม
พิกำร สภำพทำงกำยหรือสุขภำพ สถำนะของบุคคล ฐำนะทำงเศรษฐกิจหรือสังคม ควำมเชื่อทำงศำสนำและวัฒนธรรม
กำรศึกษำอบรม ควำมคิดเห็นทำงกำรเมือง กำรเกิดหรือสถำนะอื่นของเด็กและเยำวชน บิดำมำรดำ หรือผู้ปกครอง”
พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ มำตรำ ๕ วำง
หลักว่ำ “วัยรุ่นมีสิทธิตัดสินใจด้วยตนเอง และมีสิทธิได้รับข้อมูลข่ำวสำรและควำมรู้ ได้รับกำรบริกำรอนำมัยกำรเจริญ
พันธุ์ ได้รับกำรรักษำควำมลับและควำมเป็นส่วนตัว ได้รับกำรจัดสวัสดิกำรสังคมอย่ำงเสมอภำคและไม่ถูกเลือกปฏิบัติ
และได้รับสิทธิอื่นใดที่เป็นไปเพื่อประโยชน์ตำมพระรำชบัญญัตินี้อย่ำงถูกต้อง ครบถ้วน และเพียงพอ”
จะเห็นได้ว่ำกฎหมำยระดับพระรำชบัญญัติดังกล่ำว สะท้อนถึงแนวคิดในกำรคุ้มครองควำมเสมอ
ภำคหรือควำมเท่ำเทียมกัน โดยก�ำหนดห้ำม “การเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม” ซึ่งถือว่ำขัดต่อหลักควำมเท่ำเทียมกัน
และก�ำหนดยกเว้นกำรกระท�ำบำงอย่ำงซึ่งมีลักษณะของมำตรกำรที่ปฏิบัติแตกต่ำงกันต่อบุคคล แต่เป็นไปเพื่อส่งเสริม
ให้บรรลุวัตถุประสงค์ควำมเท่ำเทียมกันว่ำไม่เป็น “กำรเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม” อย่ำงไรก็ตำม กฎหมำยเฉพำะฉบับ
ต่ำงๆ ได้ใช้ถ้อยค�ำเรียกกำรปฏิบัติอันแตกต่ำงกันที่ต้องห้ำมตำมกฎหมำยว่ำ “กำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม” เช่น
เดียวกับรัฐธรรมนูญ ในขณะที่กฎหมำยเฉพำะบำงฉบับมิได้ใช้ค�ำว่ำ “กำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม” แต่ใช้เพียงค�ำ
ว่ำ “เลือกปฏิบัติ” ซึ่งในประเด็นนี้จะได้ศึกษำเปรียบเทียบกับกฎหมำยระหว่ำงประเทศและกฎหมำยต่ำงประเทศต่อไป
234
