Page 227 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 227
ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
จะเห็นได้ว่ำ แม้กฎหมำยไม่ได้เรียกว่ำกำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อม หรือ “Indirect Discri-
mination” โดยเรียกว่ำ “Constructive Discrimination” แต่หำกพิจำรณำจำกเนื้อหำของกฎหมำยแล้วจะเห็นได้ว่ำ
เป็นกรณีที่เทียบได้กับกำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อม เนื่องจำกเป็นกรณีมำตรกำรที่โดยผิวเผินแล้วใช้กับทุกคนเหมือน ๆ กัน
แต่หำกพิจำรณำในแง่ของผลกระทบแล้วจะพบว่ำมำตรกำรนั้นส่งผลให้บุคคลบำงคนถูกกีดกันหรือจ�ำกัดด้วยเหตุ
แห่งกำรเลือกปฏิบัติ
๔.๒.๓.๒ ประเทศฟินแลนด์
กฎหมำยห้ำมกำรเลือกปฏิบัติ (Non-Discrimination Act (1325/2014) ของฟินแลนด์
ได้จ�ำแนกกำรเลือกปฏิบัติโดยตรงและโดยอ้อมออกจำกกันอย่ำงชัดเจน ส�ำหรับกำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อม (Indirect
110
Discrimination) กฎหมำยวำงหลักว่ำ “กำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อมเกิดขึ้นเมื่อกฎเกณฑ์ แนวปฏิบัติที่มีลักษณะเป็น
กลำงอย่ำงชัดแจ้ง ได้ส่งผลให้บุคคลเกิดควำมเสียเปรียบเมื่อเปรียบเทียบกับบุคคลอื่นด้วยเหตุแห่งคุณลักษณะของบุคคล
นั้น เว้นแต่กฎเกณฑ์ หรือแนวปฏิบัติดังกล่ำวมีวัตถุประสงค์ที่ชอบด้วยกฎหมำย และวิธีกำรที่ใช้เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์
ดังกล่ำวนั้นมีควำมเหมำะสมและจ�ำเป็น”
๔.๒.๓.๓ ประเทศสวีเดน
ประเทศสวีเดนได้บัญญัติกฎหมำยเกี่ยวกับกำรเลือกปฏิบัติให้เป็นกฎหมำยเฉพำะ (Discri-
111
mination Act) มีหลักส�ำคัญว่ำ
“กำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อม บุคคลที่เสียเปรียบจำกกำรปรับใช้บทบัญญัติ เกณฑ์ หรือ
กระบวนกำรซึ่งโดยทั่วไปปรำกฏว่ำมีลักษณะเป็นกลำง (Neutral) แต่กลับส่งผลให้บุคคลบำงกลุ่มอำจได้รับควำม
เสียเปรียบด้วยเหตุต่ำง ๆ เช่น เพศ ควำมเชื่อทำงศำสนำ ควำมพิกำร รสนิยมทำงเพศ อำยุ เว้นแต่บทกฎหมำย เกณฑ์
หรือกระบวนกำรนั้นมีวัตถุประสงค์ที่ชอบด้วยกฎหมำยและวิธีกำรที่น�ำมำใช้เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์นั้นมีควำมเหมำะสม
ตำมควำมจ�ำเป็นเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่ำว”
๔.๒.๓.๔ ประเทศแอฟริกาใต้
ในกรณีแอฟริกำใต้นั้นพบว่ำ หลักกำรห้ำมเลือกปฏิบัติโดยตรงและโดยอ้อม ปรำกฏอยู่ใน
รัฐธรรมนูญ มำตรำ ๙ กล่ำวคือ
“....รัฐจะต้องไม่เลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม ทั้งโดยตรงและโดยอ้อมต่อบุคคล ด้วยเหตุแห่ง
การเลือกปฏิบัติ ซึ่งรวมถึง เชื้อชาติ เพศ การตั้งครรภ์ สถานะความเป็นมารดา ชาติก�าเนิด สีผิว รสนิยมทางเพศ อายุ
ความพิการ ศาสนา ความเชื่อ วัฒนธรรม ภาษา และถิ่นก�าเนิด
.....บุคคลจะต้องไม่กระท�าการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมทั้งโดยตรงและโดยอ้อมต่อบุคคล
อื่นด้วยเหตุดังระบุใน (๓) ในการนี้ รัฐต้องมีกฎหมายเพื่อป้องกันและห้ามการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมดังกล่าว”
110 Section 13, Ontario Human Rights Code มำตรำ 13
111 Section 4 , Discrimination Act
226
