Page 69 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 57

คดีอาญาในระหวางสมัยประชุมสภา สิทธิเชนวานี้เปนสิทธิเฉพาะตัวของบุคคลที่บางรัฐอาจบัญญัติอยูใน

รัฐธรรมนูญจึงเปนสิทธิตามรัฐธรรมนูญแตมิใชสิทธิมนุษยชน หรือสิทธิในการไดรับการศึกษาขั้นพื้นฐานจนถึง
ระดับปริญญาตรีโดยไมเสียคาใชจาย สิทธินี้อาจถือวาเปนสิทธิขั้นพื้นฐาน (Fundamental Right) ตาม

รัฐธรรมนูญได แตอาจไมใชสิทธิมนุษยชน เนื่องจากสิทธิมนุษยชนคํานึงถึงเพียงวารัฐจะตองคุมครองสิทธิใน

การไดรับการศึกษาที่จําเปนของมนุษยแตมิไดระบุวาโดยไมตองเสียคาใชจาย การที่ไมตองเสียคาใชจายเปนสิ่ง
ที่รัฐธรรมนูญรับรองเพิ่มเติม ไมถือวาเปนสิทธิมนุษยชน (เพราะมิไดเปนสากลทั่วไป) ดังนั้น การไมตองเสีย

คาใชจายอาจคุมครองเฉพาะคนไทยเทานั้นก็ได ไมถือวารัฐละเมิดสิทธิมนุษยชนหากชาวตางชาติในประเทศ
ไทยอางสิทธินี้ตอรัฐ เปนตน ปญหาที่ยากขึ้นไปอีกชั้นหนึ่งก็คือ หากตัวบทรัฐธรรมนูญบัญญัติสิทธิบางประการ

ที่ขัดหรือแยงกับสิทธิมนุษยชน สิทธิใดจะมีคาบังคับเหนือกวากัน

การแปรรูปสิทธิมนุษยชนมาเปนสิทธิตามรัฐธรรมนูญนั้น รัฐตางๆ มีแนวทางในการแปรรูปหลาย

ประการ เชน การนําสิทธิมนุษยชนไปบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญโดยสวนใหญ การบัญญัติใหคุมครองสิทธิ

มนุษยชนในภาพกวางๆ โดยใหนํากฎหมายระหวางประเทศที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนมาใชบังคับ หรือการ
บัญญัติในกฎหมายอื่น เชน Bill of Rights ของสหรัฐอเมริกา เปนตน ดังนั้น การแปรรูปสิทธิมนุษยชนมาเปน

สิทธิตามรัฐธรรมนูญจึงกระทําไดหลายแนวทางตามแนวคิดทางรัฐธรรมนูญของแตละประเทศ

สวนสิทธิในสิ่งแวดลอมนั้นไมใชวาประเทศใดประเทศหนึ่งจะกลาวอางวาเปนสิทธิมนุษยชนได เพราะ

สิทธิมนุษยชนตองมีลักษณะเปนสากล ไดรับการยอมรับจากนานาประเทศวาสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิ
มนุษยชนโดยพรอมเพียงกัน มีความเปนสากล ดังเชน สิทธิในชีวิต สิทธิในสุขภาพ สิทธิความเปนสวนตัว ฯลฯ

อันเปนสิทธิมนุษยชนที่ทั่วโลกยอมรับเสียกอน หากสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิมนุษยชนแลว การแปรรูปให

เปนสิทธิตามรัฐธรรมนูญก็สามารถดําเนินการไดเชนเดียวกันกับสิทธิมนุษยชนทั่วๆ ไป

อยางไรก็ดี หากประเทศไทยจะรับเอาสิทธิในสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ โดยที่สิทธิใน

สิ่งแวดลอมยังไมไดรับการยอมรับวาเปนสิทธิมนุษยชนนั้น หากไดกระทําการดังกลาวเทากับเปนการรับรอง
คุมครองสิทธิในสิ่งแวดลอมใหเปนสิทธิตามรัฐธรรมนูญ (Constitutional Rights) ที่มิใชสิทธิมนุษยชน และ

จะตองวิเคราะหถอยคําของการรับรองวาสิทธิที่คุมครองอยูในระดับใด ตามแผนภาพ เชน