Page 66 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

54 | P a ge

หากพิจารณาจากตราสารระหวางประเทศทั้งหลายที่กําหนดใหความคุมครอง “สิทธิในการมีชีวิตอยู

ในสิ่งแวดลอมที่ดี (Right to Live in a Healthy Environment) ” หรือ “สิทธิในสิ่งแวดลอมที่เหมาะสมแก

การพัฒนา (Right to a General Satisfactory Environment Favourable to Their Development)” จะ

สามารถแบงแยกแนวคิดเกี่ยวกับสิทธิในสิ่งแวดลอมไดออกเปน 2 ประเภท ไดแก

ก. สิทธิในสิ่งแวดลอมในฐานะสิทธิรวมกันของประชาชน ( As Collective Right)

แนวคิดสําหรับสิทธิในสิ่งแวดลอมของฝายแรกเห็นวา สิทธิในสิ่งแวดลอมมีความสัมพันธกับสิทธิในการ

พัฒนา (Right to Development) เพราะสิทธิในการไดรับการพัฒนาเปนความจําเปนของกลุมคนที่ดอย

พัฒนา และตองมีชีวิตและความเปนอยูที่ดีทัดเทียม หรือเทียบเทากับมนุษยในกลุมอื่นๆ ที่ไดรับการพัฒนาใน

ระดับที่ไดมาตรฐานระหวางประเทศอยางเทาเทียมกัน ดังนั้น สิทธิในการพัฒนาจะมีลักษณะของสิทธิเชิงกลุมที่

เห็นไดชัดเจน เมื่อนําเอาสิทธิในสิ่งแวดลอมเขามาพิจารณารวมกันกับสิทธิในการพัฒนาจึงทําใหอิทธิพลของ
สิทธิรวมกัน (Collective Right) ของสิทธิในการพัฒนาเขามามีบทบาทตอสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนอยางมาก

สิทธิในสิ่งแวดลอมตามแนวคิดนี้ จึงถือวาเปนสิทธิของ “กลุมประชาชน” ที่ควรไดอยูในสิ่งแวดลอมที่เหมาะสม

เพื่อการพัฒนา โดยแนวคิดนี้เห็นไดชัดเจนในภูมิภาคแอฟริกาโดยกฎบัตรแหงแอฟริกันวาดวยสิทธิมนุษยชน

และสิทธิของประชาชน ดังนี้

Article 24 แหง African Charter on Human and Peoples Rights บัญญัติวา “All peoples
shall have the right to a general satisfactory environment favourable to their

development.”

จะเห็นวากฎบัตรแหงแอฟริกันวาดวยสิทธิมนุษยชนและสิทธิของประชาชน มีแนวคิดในการยอมรับ

สิทธิเชิงกลุมมานาน ประการแรกจะเห็นไดจากชื่อของกฎบัตรใชคําวา “สิทธิมนุษยชน (Human Rights)

และสิทธิของประชาชน (Peoples Rights)” ซึ่งการใชถอยคําทั้งสองคํามีความหมายอยูในตัววากฎบัตรนี้
ประสงคคุมครองทั้งสิทธิเชิงปจเจกบุคคล คือคําวา Human Rights และสิทธิเชิงกลุมหรือสิทธิรวมกันของ

ประชาชนสะทอนใหเห็นจากคําวา Peoples Rights นั่นเอง

ประการที่สองมาตรา 24 แหงกฎบัตรฯ เปนที่ชัดเจนวา กฎบัตรใชคําวา “ประชาชนทุกคนมีสิทธิ..

(All peoples shall have the right..)” ในขณะที่การคุมครองสิทธิมนุษยชนอื่นๆ ตามกฎบัตรฯ ฉบับนี้ เชน

มาตรา 3 มาตรา 5-9 จะระบุวา “ปจเจกบุคคลทุกคนมีสิทธิ... (Every individual shall have the right

to...)” แสดงใหเห็นแนวคิดในการแบงแยกการคุมครองสิทธิเชิงปจเจกบุคคลกับสิทธิเชิงกลุมออกจากกันอยาง
ชัดเจน โดยสิทธิในสิ่งแวดลอมตามแนวคิดนี้จึงเปนสิทธิเชิงกลุม