Page 299 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 299
P a ge | 249
แมแตในคดีหมายเลขแดงที่ อ. 749-764/2557 (คดีเหมืองถานหินแมเมาะ) ซึ่งเปนคดีพิพาทเกี่ยวกับ
การไมปฏิบัติตามมาตรการที่กําหนดไวในรายงานการวิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม คดีดังกลาวมีเนื้อหา
เกี่ยวพันกับสิทธิเชิงกระบวนการ กลาวคือ สิทธิในการมีสวนรวมของประชาชนในกระบวนการตัดสินใจของรัฐ
ซึ่งทําใหเห็นแนวโนมและเหตุผลสมควรในการนําเอาหลักสิทธิมนุษยชนเชิงกระบวนการมาปรับใชกับกรณี
พิพาททางสิ่งแวดลอมอยางชัดแจงได อยางไรก็ตาม ลักษณะการบรรยายฟองคดีกลับเปนไปในลักษณะของ
การฟองตามหลักกฎหมายแพงและพาณิชยวาดวยละเมิด ทําใหตองนําเอาหลักกฎหมายละเมิดมาปรับใช ซึ่ง
รวมถึงการพิสูจนความสัมพันธระหวางผลและการกระทําเพื่อเรียกรองเอาคาสินไหมทดแทน
จากแนวทางคําพิพากษาของศาลปกครองและแนวทางการตอสูคดีทางปกครองที่เกี่ยวของกับปญหา
สิ่งแวดลอม เห็นไดวาหลักสิทธิมนุษยชนไมไดถูกนําขึ้นมาปรับใชโดยตรง ศาลปกครองตลอดจนการตอสูคดี
ของคูความจะอาศัยหลักกฎหมายแพงและพาณิชยวาดวยละเมิดซึ่งเปนหลักกฎหมายพื้นฐานทั่วไปมาปรับใช
มากกวาที่จะอาศัยหลักกฎหมายสิ่งแวดลอมหรือหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชนมาปรับใชโดยตรง
สําหรับคดีเกี่ยวกับมลภาวะทางเสียงที่เกิดจากทาอากาศยานสุวรรณภูมิ ไดแก คดีหมายเลขแดงที่ ฟ.
13/2552 สามารถนํามาพิจารณาเทียบเคียงไดกับคดี Powell and Rayner v UK ของภูมิภาคยุโรป ซึ่งเปน
คดีเกี่ยวกับมลพิษทางเสียงจากทาอากาศยานฮีธโธรว แมทั้งสองคดีนี้จะมีผลลัพธเหมือนกันคือรัฐไมมีความผิด
แตมีความแตกตางกันในเหตุผล กลาวคือในคดี Powell and Rayner v UK ศาลสิทธิมนุษยชนของภุมิภาค
ยุโรปยอมรับวามลภาวะทางเสียงจากทาอากาศยานดังกลาวเปนการละเมิดสิทธิในการเคารพชีวิตสวนตัวและ
ครอบครัวอันเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง แตมีเหตุเรื่องความจําเปนทางเศรษฐกิจ โดยศาลไดชั่งน้ําหนัก
ระหวางประโยชนทางเศรษฐกิจของการสรางทาอากาศยานกับคาใชจายของผูฟองคดีที่ตองเสียหายจากการ
ยายที่อยูอาศัยออกไปจากบริเวณทาอากาศยานฮีธโธรว ดังนั้น ในคดีของภูมิภาคยุโรป ศาลยอมรับวามีการ
ละเมิดสิทธิมนุษยชน แตมีเหตุอันควรใหกระทําได
ในขณะที่กรณีประเทศไทย ศาลไมไดมีการยอมรับวามีการละเมิดสิทธิมนุษยชน และไมไดตัดสินวารัฐ
มีการละเมิดสิทธิประการใดของประชาชนดวย แตเปนเรื่องที่วารัฐไมไดมีดุลพินิจโดยไมชอบในการประเมิน
อาคารที่พักอาศัยของผูไดรับผลกระทบทางเสียงจากทาอากาศยานสุวรรณภูมิ การตัดสินเชนนี้อาจกอใหเกิด
ความรูสึกขัดแยงกับผูฟองคดีซึ่งเปนผูรับผลกระทบได ตราบใดที่ผูฟองคดียังคงยืนยันวาไดรับผลกระทบจาก
มลภาวะทางเสียงอยู วิธีการที่เปนการอธิบายเหตุผลใหแกประชาชนไดดีที่สุดจึงนาจะเปนการชั่งน้ําหนัก
ระหวางประโยชนทางเศรษฐกิจและตนทุนทางสังคมที่เกิดจากมลภาวะ อันนาจะเปนหลักเกณฑที่สามารถ
เขาใจไดมากกวาการพยายามอางอิงมาตรวัดระดับเสียงที่เหมาะสม

