Page 294 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

244 | P a g e

ดวยความเห็นตอศาลรัฐธรรมนูญและศาลปกครองเกี่ยวกับประเด็นความชอบดวยรัฐธรรมนูญ และอํานาจใน

การฟองคดีตอศาลยุติธรรมแทนผูเสียหาย

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติของประเทศไทยมีอํานาจหนาที่ในลักษณะกึ่งตุลาการ หรือ

Quasi-Judicial Function กลาวคือ มีอํานาจตรวจสอบการกระทําหรือการละเลยการกระทําอันเปนการ

ละเมิดสิทธิมนุษยชนและเสนอมาตรการการแกไขที่เหมาะสมตอบุคคลหรือหนวยงานที่กระทําหรือละเลยการ

กระทําดังกลาวเพื่อดําเนินการ การรับขอรองเรียนจากประชาชนหรือภาคเอกชนแลวพิจารณาขอเท็จจริง และ

จัดทําขอเสนอแนะตอบุคคลหรือหนวยงานผูละเมิดสิทธิ วาบุคคลหรือหนวยงานดังกลาวควรตองแกไขหรือ

เยียวยาปญหาการละเมิดสิทธิดังกลาวอยางไร อํานาจและบทบาทเชนนี้มีความคลายคลึงใกลเคียงกับอํานาจ
ตุลาการ เพียงแตกระบวนการเปนไปในลักษณะที่มีความยืดหยุนคลองตัวกวา และขอเสนอแนะของ

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติไมมีผลผูกพันในลักษณะเชนเดียวกันกับคําพิพากษาของศาล ลักษณะ

เชนนี้จึงทําใหคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติของประเทศไทยมีอํานาจหนาที่ในลักษณะกึ่งตุลาการ หรือ

Quasi-Judicial Function อยางไรก็ดี เนื่องจาก Quasi-Judicial Function มีขอบเขตที่กวาง คณะกรรมการ

สิทธิมนุษยชนแหงชาติของประเทศไทยแมจะมีอํานาจหนาที่ในลักษณะกึ่งตุลาการ แตยังไมไดมีอํานาจถึงระดับ
ชี้ขาดขอพิพาทระหวางคูกรณีไดเองโดยตรง แตจะใชวิธีทําความเห็นสงไปศาลที่มีเขตอํานาจในกรณีดังกลาว

แทน

ทั้งนี้ ในการวิเคราะหบทบาทขององคกรสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยโดยเปรียบเทียบกับ

บทบาทขององคกรระหวางประเทศระดับภูมิภาคที่เกี่ยวของกับการคุมครองสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมนั้น

จําตองตระหนักวา กลไกในการคุมครองสิทธิมนุษยชนดังกลาวอยูในระดับที่แตกตางกัน กลาวคือ องคกรสิทธิ

มนุษยชนของประเทศไทยเปนกลไกในการคุมครองสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ ในขณะที่องคกรระหวาง
ประเทศที่ไดศึกษาในบทขางตนของรายงานวิจัยนี้ ไดแก องคกรทางสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคยุโรป ภูมิภาค

อเมริกา และภูมิภาคแอฟริกา ลวนแตเปนกลไกในการคุมครองสิทธิมนุษยชนในระดับภูมิภาค ดังนั้น ลักษณะ

บทบาท และอํานาจหนาที่ขององคกรดังกลาวจึงมีความแตกตางจากของประเทศไทย อยางไรก็ตาม การ

วิเคราะหเปรียบเทียบเชนนี้ก็สามารถชี้ใหเห็นแนวทางเพื่อนํามาสูการพัฒนาการคุมครองสิทธิมนุษยชนที่

เกี่ยวของกับสิ่งแวดลอมไดในระดับหนึ่ง

จากการศึกษาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกา และภูมิภาคแอฟริกา เห็นไดวา
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคของทั้งสองภูมิภาคนี้จะมีอํานาจชี้ขาดขอพิพาทเกี่ยวกับการละเมิด

สิทธิมนุษยชนไดเองโดยตรง แตคําชี้ขาดดังกลาวจะมีสถานะเปนเพียงคําแนะนํา (Recommendation)

เทานั้น อยางไรก็ตาม แมคําชี้ขาดจะมีสถานะเปนเพียงคําแนะนํา แตโดยทั่วไปแลวคูพิพาทมักจะยึดถือตาม

แนวทางคําแนะนําของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคนั้น เนื่องจากหากกรณีปรากฏวาตองมีการ