Page 296 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

246 | P a g e

ขึ้นมาเปนการเฉพาะ แตจะเปนการจัดตั้งขึ้นในระดับภูมิภาคเพื่อจัดการกับปญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน

ภายในประเทศสมาชิกที่ประชาชนภายในประเทศไมมีหนทางอื่นใดที่จะเยียวยาโดยอาศัยภายในประเทศไดอีก
แลว กลาวคือ ไดมีการใชกระบวนการเยียวยาภายในประเทศทุกชองทางแลว (Exhaustion of Local

Remedies) ประเทศไทยก็เชนเดียวกัน ไมไดมีการจัดตั้งศาลสิทธิมนุษยชนขึ้นเปนการเฉพาะ ดังนั้น การ

ฟองรองคดีที่เกี่ยวของกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนจะตองพิจารณาลักษณะของขอพิพาทวาตกอยูภายใตเขต

อํานาจของศาลใด ศาลที่พิจารณาคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศไทยจึงแตกตางกันไปตามแต

การนําเอากฎหมายที่ใหสิทธิในการฟองรองคดีหรือกฎหมายที่กําหนดเขตอํานาจศาล มาปรับใชในแตละกรณี

สําหรับศาลรัฐธรรมนูญ มีอํานาจหนาที่หลักในการพิจารณาความชอบดวยรัฐธรรมนูญของ
กฎหมาย หากกฎหมายฉบับใดมีเนื้อหาเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งไดรับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ ก็อยู

ภายใตเขตอํานาจของศาลรัฐธรรมนูญ ในขณะที่ศาลปกครองจะพิจารณาความชอบดวยรัฐธรรมนูญของกฎ

และคําสั่งทางปกครอง ตลอดจนการกระทําอันเปนการละเมิดทางปกครองของเจาพนักงาน โดยหากกฎหรือ

คําสั่งทางปกครองใดๆมีเนื้อหาเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งไดรับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ หรือเจา

พนักงานมีการกระทําทางปกครองที่มีผลเปนการละเมิดสิทธิของประชาชน กรณีพิพาทดังกลาวยอมตกอยู
ภายใตเขตอํานาจของศาลปกครอง สวนคดีเรียกรองคาเสียหายจากการกระทําอันเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชน

โดยอาศัยหลักกฎหมายแพงและพาณิชยวาดวยละเมิด ก็จะเปนคดีที่อยูภายใตอํานาจของศาลยุติธรรม

เมื่อพิจารณาอํานาจของศาลในประเทศไทยเชนนี้จะเห็นไดวา แมทั้งศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง

และศาลยุติธรรมจะมีอํานาจพิจารณาคดีหรือขอพิพาทที่เกี่ยวของกับสิทธิมนุษยชนก็ตาม แตไมไดเปนการ

พิจารณาที่อางอิงหลักการทางสิทธิมนุษยชนโดยตรง แตจะเปนการพิจารณาที่อางอิงถึงสิทธิที่ไดรับการรับรอง

ไวในกฎหมายตางๆ เชน การละเมิดสิทธิมนุษยชนตามรัฐธรรมนูญ หรือการละเมิดทางแพง เปนตน การนําคดี
ฟองรองสูศาลจึงตองพิจารณาลักษณะของขอพิพาทวาเปนการอางอิงถึงสิทธิหรือการกระทําอันละเมิดตอสิทธิ

ภายใตกฎหมายใดกฎหมายหนึ่ง เพื่อที่จะไดนําคดีไปฟองรองยังศาลที่มีเขตอํานาจในการพิจารณาคดีดังกลาว

อยางถูกตอง

ดังนั้น จึงเปนขอนาพิจารณาวา ลักษณะของการดําเนินคดีเพื่อระงับขอพิพาทเกี่ยวกับมนุษยชน

ภายในประเทศไทย ตางกับกรณีของภูมิภาคยุโรปที่มีศาลสิทธิมนุษยชนเปนองคกรระงับขอพิพาทเกี่ยวกับสิทธิ

มนุษยชนในระดับภูมิภาคเปนการเฉพาะและมีอํานาจรับการเสนอคดีฟองรองจากประชาชนไดโดยตรง เมื่อ
เปนเชนนี้แลว คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติจึงมีบทบาทสําคัญ เนื่องจากเปนองคกรที่ใหคําแนะนําแก

ประชาชนและในกรณีที่เห็นสมควรตองมีคําพิพากษาชี้ขาดตัดสิน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติอาจ

เสนอขอพิพาทเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนดังกลาว พรอมทั้งทําความเห็น นําเสนอตอศาลที่มีเขตอํานาจ

ในการระงับขอพิพาทดังกลาว ดวยเหตุนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติจึงควรมีความรูที่ถูกตอง