Page 298 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 298
248 | P a g e
หากพิจารณาคดีของศาลปกครองที่เกี่ยวของกับความเสียหายแกชีวิตหรือสุขภาพของประชาชน เชน
คดีหมายเลขแดงที่ อ. 415/2550 (คดีโคบอลท 60) เปนเรื่องเกี่ยวกับความบาดเจ็บและการเจ็บปวยที่เกิดจาก
สารโคบอลท 60 ศาลไดตัดสินเกี่ยวคาสินไหมทดแทนตางๆ โดยอาศัยหลักเรื่องกฎหมายแพงและพาณิชยวา
ดวยละเมิด ทําใหจําตองมีการพิสูจนความสัมพันธระหวางผลและการกระทํา ตลอดจนการพิสูจนรายละเอียด
ตางๆ ในการคิดคํานวณหาคาสินไหมทดแทน ในขณะที่คดีที่มีลักษณะเดียวกันหรือคลายคลึงกันเชนนี้ใน
ภูมิภาคอื่น เชน คดี Oneryaildiz v. Turkey ของภูมิภาคยุโรป ศาลสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคยุโรปไดตัดสิน
วาการอนุญาตใหเปดและประกอบกิจการที่มีความเสี่ยงตอชีวิตมนุษย เกิดกาซมีเทนที่มีสวนสําคัญทําให
ประชาชนเสียชีวิต ถือไดวามีการละเมิดสิทธิในชีวิตซึ่งเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง หรือคดี SERAC and
Another v. Nigeria ซึ่งเปนเรื่องความเสียหายตอสุขภาพรางกายจากการปนเปอนของสารพิษ คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคแอฟริกาไดตัดสินวาเปนการละเมิดสิทธิในรางกายและสิทธิในสิ่งแวดลอม
เมื่อพิจารณาตัวอยางแนวทางคําพิพากษาและคําวินิจฉัยขององคกรทางสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาค
ของภูมิภาคยุโรปและภูมิภาคแอฟริกาดังขางตนแลว จะเห็นไดวา มีการปรับเอาการกระทําอันสงผลเปนการ
ทําลายหรือทําใหสิ่งแวดลอมเสื่อมโทรมในกรณีดังกลาวเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชน ในขณะที่คดีลักษณะ
เดียวกันนี้ในประเทศไทยกลับเปนการอางอิงการละเมิดตามหลักกฎหมายแพงและพาณิชยทั่วไป โดยไมได
กลาวถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชนประเภทตางๆไวแตอยางใด แสดงใหเห็นไดวาแนวทางของคดีปกครองที่มี
ลักษณะเชนนี้ในประเทศไทย เนื้อหาของคดียังคงยึดโยงอยูกับหลักกฎหมายพื้นฐานในเรื่องละเมิดทาง
กฎหมายแพงและพาณิชย มากกวาที่จะไปถึงระดับการละเมิดสิทธิมนุษยชน
เชนเดียวกันกับในคดีหมายเลขแดงที่ อ. 730-748/2557 ซึ่งเปนคดีเกี่ยวกับกรณีที่โรงไฟฟาแมเมาะ
กอใหเกิดมลพิษตอชุมชน สามารถเทียบไดกับคดี Lopez Ostra v. Spain และคดี Fadeyeva v. Russia ของ
ภูมิภาคยุโรป ซึ่งเปนคดีเกี่ยวกับมลภาวะที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมเชนเดียวกัน โดยในคดี Lopez Ostra
v. Spain และคดี Fadeyeva v. Russia ศาลสิทธิมนุษยชนแหงภูมิภาคยุโรปไดพิจารณาวาการละเลยเพิกเฉย
ของรัฐในการปลอยใหมีการกอมลพิษดังกลาวจัดไดวาเปนการละเมิดสิทธิในการเคารพชีวิตสวนตัวและ
ครอบครัวอันเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง ในขณะที่คดีโรงไฟฟาแมเมาะของประเทศไทยไดอาศัยหลัก
กฎหมายแพงและพาณิชยวาดวยละเมิด มาปรับใชเพื่อกําหนดคาสินไหมทดแทนใหกับผูฟองคดีซึ่งเปน
ผูเสียหาย อยางไรก็ตาม ศาลไดกลาวไวในชวงหนึ่งวากิจการที่กอมลพิษของโรงงานไฟฟาแมเมาะนั้นเปนการ
กระทบตอสิทธิในการดํารงชีพอยางปกติสุข ซึ่งเปนสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ เห็นไดวาศาลปกครองใน
คดีโรงไฟฟาแมเมาะไดมีการพยายามโยงเอาการกอมลพิษเขาเปนการกระทําอันละเมิดตอสิทธิตามรัฐธรรมนูญ
แตทั้งนี้ ทายที่สุดแลว หลักกฎหมายที่นํามาใชเปนหลักในการเยียวยาใหแกผูเสียหายไดแกหลักกฎหมายแพง
และพาณิชยวาดวยละเมิด

