Page 303 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 253

สหประชาชาติที่เห็นวาการคุมครองสิ่งแวดลอมถือเปนสิ่งที่จําเปนตองกระทําเพื่อใหการคุมครองสิทธิมนุษยชน

มีความสมบูรณ โดยคําวาสิทธิมนุษยชนมีความสมบูรณนี้ อาจหมายถึงสิทธิในสิ่งแวดลอม หรือสิทธิขางเคียง
ของการคุมครองสิ่งแวดลอมก็ได เชน สิทธิในชีวิต สิทธิในน้ํา สิทธิในอาหาร สิทธิในสุขภาพ สิทธิในความเปน

สวนตัวและชีวิตครอบครัว สิทธิในทรัพยสิน สิทธิเชิงกระบวนการ เปนตน

อยางไรก็ดี ขอเสียของการนําสิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลวมาใชคุมครองสิ่งแวดลอมอาจทําใหกลไกในการ

คุมครองมีความยากลําบากในแงของกระบวนการในการพิสูจนใหครบถวนถึงการละเมิดสิทธิในสิ่งแวดลอมซึ่ง
ตองใชขั้นตอนและวิธีการตางๆ ในการพิสูจนซึ่งตองมีกระบวนการแกไขภาระการพิสูจนในกฎหมายภายใน

ตอไป

ทั้งนี้ การคุมครองสิ่งแวดลอมโดยอาศัยสิทธิมนุษยชนเทาที่มีอยูถือเปนสิ่งที่สําคัญตอนานาประเทศ

โดยยังไมมีความจําเปนตองรับรองวาสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิมนุษยชนหรือไม เนื่องจากปญหาดังกลาวเปน
ปญหาที่ยังไมเปนที่ยุติ ดังนั้น หากประเทศใดยึดหลักในการคุมครองสิ่งแวดลอมใหดีเสมอ ทําใหประชาชนได

อยูอาศัยในสิ่งแวดลอมที่ดี ยอมเปนการคุมครองสิทธิมนุษยชนไปดวย

4) สิทธิเชิงกระบวนการในการคุมครองสิ่งแวดลอมถือวาเปนเครื่องมือสําคัญ

สิทธิเชิงกระบวนการ เชน สิทธิในการเขาถึงขอมูลขาวสาร สิทธิในการมีสวนรวมตัดสินใจในโครงการที่

มีผลกระทบตอสิ่งแวดลอมและสุขภาพ สิทธิในการเขาถึงกระบวนการยุติธรรมทางสิ่งแวดลอม เปนสิทธิที่มีอยู
แลวและมีสวนชวยที่สําคัญที่จะทําใหเกิดการคุมครองสิ่งแวดลอม นอกเหนือจากการคุมครองสิทธิในเชิงเนื้อหา

ซึ่งปรากฏอยูในตราสารระหวางประเทศที่เกี่ยวของกับสิ่งแวดลอมเปนสวนใหญ ดังนั้น สิทธิเชิงกระบวนการจึง

เปนสิ่งที่รัฐจะละเลยไมไดในการคุมครองสิ่งแวดลอม

ทั้งนี้ ปจจุบันยังไมวิธีการและกระบวนการในการปรับใชสิทธิเชิงกระบวนการที่เปนรูปธรรม ในแตละ
กิจกรรมที่มีผลกระทบตอสิ่งแวดลอม จึงสมควรมีกฎหมายที่กําหนดวิธีการในการนําสิทธิเชิงกระบวนการไป

ปรับใชใหเกิดความชัดเจนเพื่อทําใหสิทธิเชิงเนื้อหาไดรับการเคารพอยางเต็มที่

7.1.2 การคุมครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดลอม

 ในระดับระหวางประเทศ การคุมครองสิ่งแวดลอมไดรับการยอมรับวามีความจําเปนเพื่อใหการ

คุมครองสิทธิมนุษยชนประเภทตางๆ เปนไปอยางมีประสิทธิภาพ แตยังไมมีการยอมรับสิทธิใน
สิ่งแวดลอม (Right to Environment) ในฐานะสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งเปนการเฉพาะ

 ในภูมิภาคยุโรป ศาลสิทธิมนุษยชนแหงยุโรปไดนําเอากลไกทางสิทธิมนุษยชนมาใชในขอพิพาท
เกี่ยวกับสิ่งแวดลอม โดยอาศัยสิทธิมนุษยชนที่ไดรับการรับรองอยูแลวมาปรับใชกับสถานการณ