Page 216 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 216
166 | P a g e
ศาลปกครองสูงสุดพิเคราะหแลวเห็นวา มีประเด็นที่ตองวินิจฉัยเบื้องตนวา ผูฟองคดีทั้ง 19 สํานวน
ไดยื่นฟองคดีตอศาลปกครองภายในกําหนดระยะเวลาการฟองคดีหรือไม เห็นวาโรคเกี่ยวกับระบบทางเดิน
หายใจมีหลายประเภท บางประเภทจะตองใชเวลานานหลายปในการสูดเอาฝุน ละออง ควัน หรือมลพิษเขาไป
สะสมในรางกายจนถึงระดับหนึ่งจึงจะมีผลกระทบตอระบบทางเดินหายใจหรือปอด ทําใหเปนโรคเกี่ยวกับ
ระบบทางเดินหายใจหรือโรคปอดซึ่งมีทั้งแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง การที่จะตรวจวินิจฉัยเพื่อใหทราบแน
ชัดวา เจ็บปวยเปนโรคปอดอักเสบจากฝุนหินและโรคพิษซัลเฟอรไดออกไซดหรือไม จึงตองใชระยะเวลา
พอสมควรในการตรวจวินิจฉัยอยางละเอียดและตอเนื่องสม่ําเสมอโดยแพทยผูมีความเชี่ยวชาญเฉพาะดาน
ประกอบกับผูฟองคดีทั้ง 19 สํานวนที่ยื่นฟองเปนคดีนี้มีลักษณะเฉพาะแหงคดีอยางเดียวกัน คือ เปน
ประชาชนที่อยูอาศัยและประกอบอาชีพในพื้นที่อําเภอแมเมาะ จังหวัดลําปาง ซึ่งเปนที่ตั้งของโรงไฟฟาแมเมาะ
อันเปนแหลงกําเนิดมลพิษ และเรียกคาเสียหายจากผูถูกฟองคดีเจาของโรงไฟฟาแมเมาะที่กอใหเกิดมลพิษ
ออกสูบรรยากาศจนทําใหผูฟองคดีทั้ง 19 สํานวน เจ็บปวยไดรับอันตรายตอสุขภาพและอนามัยจากการ
กระทําดังกลาวเชนเดียวกัน จากคําฟองและขอเท็จจริงดังกลาวขางตนจึงเชื่อไดวาผูฟองคดีทั้ง 19 สํานวน รู
หรือควรรูถึงเหตุแหงการฟองคดีอยางชาที่สุดในป พ.ศ. 2546 กอนฟองคดี การที่ผูฟองคดีบางรายยื่นฟองคดีนี้
ตอศาลปกครองชั้นตนเปนคดีสุดทาย เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2546 จึงเปนการฟองคดีภายในหนึ่งป นับแตวันที่
รูหรือควรรูถึงเหตุแหงการฟองคดีตามมาตรา 51 แหงพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดี
ปกครอง พ.ศ. 254
ประเด็นที่ตองพิจารณาตอไปมีวา โรงไฟฟาแมเมาะของผูถูกฟองคดีไดปลอยฝุนละอองและกาซ
ซัลเฟอรไดออกไซดออกสูบรรยากาศจนเปนเหตุใหผูฟองคดีไดรับอันตรายตอรางกาย สุขภาพ อนามัย และ
ทรัพยสินเสียหาย หรือไม และผูถูกฟองคดีตองรับผิดชดใชคาสินไหมทดแทนความเสียหายแกผูฟองคดี หรือไม
เพียงใด เห็นวา การประกอบกิจการที่กอใหเกิดมลพิษคุกคามตอสิ่งแวดลอมและคุณภาพของสิ่งแวดลอม อัน
เปนการกระทบสิทธิในการดํารงชีพอยางปกติและตอเนื่องในสิ่งแวดลอมที่จะไมกอใหเกิดอันตรายตอสุขภาพ
อนามัย ซึ่งเปนสวนหนึ่งของสิทธิในชีวิตและรางกายของบุคคลที่มิไดถูกจํากัดเฉพาะเพียงแตการมีชีวิตอยูเยี่ยง
สิ่งมีชีวิตอื่นๆ เทานั้น แตบุคคลยอมมีสิทธิในการดํารงชีพอยางปกติสุขดวย และสิทธิดังกลาวเปนสิทธิขั้น
พื้นฐานที่รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทยบัญญัติใหการรับรองและคุมครองไว รวมถึงเจตนารมณของ
พระราชบัญญัติสงเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอมแหงชาติ พ.ศ. 2535 ที่ตองการสงเสริมและรักษา
คุณภาพสิ่งแวดลอม มุงคุมครองสุขภาพอนามัยและคุณภาพชีวิตของประชาชน ควบคุมมาตรฐานมลพิษจาก
แหลงกําเนิด เยียวยาทางแพงผูที่ไดรับผลกระทบจากมลพิษที่เกิดจากแหลงกําเนิดมลพิษ และลงโทษผูกระทํา
ผิด เมื่อผูถูกฟองคดีเปนเจาของหรือผูครอบครองโรงไฟฟาแมเมาะที่ใชถานหินลิกไนตเปนเชื้อเพลิงเพื่อผลิต

