Page 186 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 186
ของทุกหน่วยงานให้มีความทันสมัยและเป็นปัจจุบัน และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประชาชน
กับที่ดินของรัฐต้องเร่งแก้ไข ควรเร่งจัดทำาแผนแม่บทในการกำาหนดเขตที่ดินของรัฐทุกแปลง โดยตั้ง
คณะทำางานระดับจังหวัดให้เป็นผู้เสนอแนวทางและนำาเข้าสภานิติบัญญัติออกเป็นกฎหมาย
จากการศึกษาตามที่กล่าวมา สามารถวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นโดยพบว่า สาเหตุทั้งสิ้นเกิด
มาจากการที่มิได้ให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการดำาเนินงานตั้งแต่ต้น ซึ่งสามารถวิเคราะห์ถึงสภาพ
ปัญหาได้ ๘ ประเด็น คือ ประเด็นที่ ๑ การมีส่วนร่วมของประชาชน และความสัมพันธ์ของการมีส่วนร่วม
ข้อมูลข่าวสาร และการกระจายอำานาจ ประเด็นที่ ๒ การทับซ้อนของแนวเขตที่ดินของรัฐกระทบสิทธิ
ในที่ดินของประชาชน ประเด็นที่ ๓ การพิจารณาออกกฎกระทรวง หรือพระราชกฤษฎีกา ประเด็นที่ ๔
การกำาหนดแนวเขตพื้นที่สงวนหวงห้ามของรัฐ ประเด็นที่ ๕ การจำาแนกที่ดิน และการกำาหนดแนวเขต
ประเด็นที่ ๖ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ประเด็นที่ ๗ กระบวนการ
ยุติธรรมกับการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ และประเด็นที่ ๘ ปัญหาแนวเขตที่ดินของรัฐ
การวิเคราะห์ในแต่ละประเด็น มีดังต่อไปนี้
5.1 การมีส่วนร่วมของประชาชน และความสัมพันธ์ของการมีส่วนร่วม ข้อมูล
ข่าวสาร และการกระจายอ�านาจ
การมีส่วนร่วมของประชาชนพบว่า ไม่มีการดำาเนินการอย่างต่อเนื่องทั้งในหน่วยงานที่รับผิดชอบ
ให้มีการดำาเนินการในเรื่องนี้โดยตรง และหน่วยงานอื่นๆ ที่ต้องดำาเนินงานและเกิดผลได้ผลเสียกับ
ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่นั้น ทั้งในหน่วยงานก็ยังมิได้กำาหนดให้มีการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนไว้
อย่างเป็นระบบ ซึ่งมีสาเหตุมาจาก
(๑) มาตรการทางกฎหมายในการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายกำาหนดไว้
โดยตรง นอกจากระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ จึงมีช่องว่างหรืออุปสรรคที่ยากจะทำาให้การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน
เกิดขึ้นได้จริง เมื่อไม่มีกฎหมายดำาเนินการโดยตรง การสร้างการมีส่วนร่วม ตามกฎหมายที่มีอยู่ในกฎหมาย
บริหารราชการแผ่นดินฉบับอื่นๆ ก็ไม่สามารถครอบคลุมให้ดำาเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ องค์กรที่
มีหน้าที่ในการกำาหนดหลักเกณฑ์ วิธีการในการมีส่วนร่วมในระดับกรมสมควรจะมีขึ้น หากการมีส่วนร่วม
กำาหนดไว้เฉพาะในรัฐธรรมนูญแล้วให้ดำาเนินการไปได้นั้น พบว่าไม่เพียงพอ ต้องมีกฎหมายอื่นที่กำาหนด
ให้มีองค์กรปฏิบัติหรือผู้รับผิดชอบด้วย
(๒) พระราชบัญญัติกำาหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ.๒๕๕๒ ที่กำาหนดให้คณะกรรมการ ตามมาตรา ๑๒ มีอำานาจหน้าที่ในการเสนอแนะและจัดระบบตรวจสอบ
การมีส่วนร่วมของประชาชนในท้องถิ่น อีกทั้งยังกำาหนดอำานาจและหน้าที่ในการจัดระบบการบริการ
สาธารณะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของประชาชน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ
พัฒนาท้องถิ่น ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นถูกกำาหนดให้มีช่องทางเข้ามามีส่วนร่วมมากมายหลาย
ช่องทางและหลายรูปแบบ แต่ไม่มีการขับเคลื่อนอย่างเท่าที่ควร ทำาให้พบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชน
ดังกล่าวเป็นเพียงการมีส่วนร่วมในเชิงรูปแบบเท่านั้น
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 185
