Page 181 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 181
มาพิจารณาก่อน พร้อมกับการกำาหนดให้ประชาชนผู้มีส่วนได้เสียกับสิ่งที่กำาหนดนั้น เข้ามามีส่วนร่วมใน
การดำาเนินงานทุกขั้นตอนตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ จะเป็นการสร้างให้เกิดการยอมรับไม่มีข้อโต้แย้งสิทธิกัน
แต่อย่างใด ทั้งนี้ ในการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน ต้องให้ประชาชนมีความรู้หรือข้อมูลข่าวสาร
อย่างถูกต้องและครบถ้วนเสียก่อน พร้อมกับให้มีการกระจายอำานาจ หรือมอบอำานาจให้ดำาเนินการ
ให้กับชุมชนหรือหน่วยงานในภาคส่วนท้องถิ่น ต่อไป
ดังนั้น จากการที่คณะผู้วิจัยได้ทำาการศึกษาถึงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดิน
ของหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการที่ดินโดยตรง ปัญหาอุปสรรคและแนวทางแก้ไข ซึ่งกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินของหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการที่ดิน ที่มีการกำาหนดขอบเขต
โดยแผนที่แนบท้ายหรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องที่สำาคัญในการกำาหนดแนวเขตกระทบสิทธิในที่ดินของประชาชน
ได้แก่ พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.๒๔๙๗ ของกรมที่ดิน พระราชบัญญัติจัดที่ดิน เพื่อ
การครองชีพ พ.ศ.๒๕๑๑ ของกรมส่งเสริมสหกรณ์ และกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ พระราชบัญญัติ
การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ ของสำานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พระราชบัญญัติ
ป่าไม้ พุทธศักราช ๒๔๘๔ และพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ ของกรมป่าไม้พระราชบัญญัติ
อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔ และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.๒๕๓๕ ของกรมอุทยาน
แห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.๒๕๑๘ ของกรมธนารักษ์ พบว่า ในการ
กำาหนดพื้นที่สงวนหวงห้ามและกำาหนดให้พื้นที่ใดเป็นขอบเขตตามที่กฎหมายกำาหนดดังกล่าว มีการ
กำาหนดให้มีแผนที่ หรือรูปแผนที่แนบท้าย หรือกำาหนดรูปแผนที่ไว้ในกฎหมายนั้นด้วยแนวเขต
ที่กำาหนดในรูปแผนที่ตามกฎหมายตามที่กล่าวมา ล้วนกระทบสิทธิในที่ดินของผู้ถือครองทำาประโยชน์
ที่มีอยู่ก่อนการประกาศให้พื้นที่นั้นเป็นกฎหมาย
เมื่อพิจารณากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน ทั้งที่
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช
๒๕๕๐ และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๗ (ฉบับชั่วคราว) ได้มีบทบัญญัติที่
เกี่ยวข้องกับหลักสิทธิมนุษยชนและการมีส่วนร่วมของประชาชนเอาไว้ โดยมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ
หลักสิทธิมนุษยชนและการมีส่วนร่วมของประชาชนซึ่งออกตามความแห่งรัฐธรรมนูญดังกล่าว ประกอบ
ด้วย พระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร
ของราชการ พ.ศ.๒๕๔๐ กำาหนดสิทธิรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน ความสำาคัญของการใช้สิทธิของ
ประชาชน โดยหลักการและแนวคิดของพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.๒๕๔๐ กำาหนด
ให้ประชาชนมีโอกาสรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการดำาเนินการต่างๆ ของรัฐ รับรองสิทธิของประชาชน
ในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของราชการที่อยู่ในครอบครองของรัฐ ข้อมูลข่าวสารของข้อมูลราชการเกือบ
ทั้งหมด หรือส่วนใหญ่สามารถเปิดเผยได้ พร้อมกำาหนดช่องทางเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร สิทธิของประชาชน
ในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของราชการ นอกจากนี้ยังมี พระราชบัญญัติกำาหนดแผนและขั้นตอนการ
กระจายอำานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.๒๕๔๒ กำาหนดให้มีสำานักงานคณะกรรมการ
การกระจายอำานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่ภายใต้สำานักงานปลัดสำานักนายกรัฐมนตรี
ที่กำาหนดอำานาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของประชาชน
สำาหรับความเชื่อมโยงของสิทธิมนุษยชน การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร การมีส่วนร่วมของประชาชน
และการกระจายอำานาจสู่ท้องถิ่น รวมไปถึงการกำาหนดสิทธิชุมชน บุคคล และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ จัดการและใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมร่วมกับรัฐได้
180 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
