Page 177 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 177
(๕) คำาร้องที่ ๑๑๕/๒๕๕๖ กรณีปัญหาการเตรียมการประกาศอุทยานฯ ถำ้าผาไททับที่ดินทำากิน
ที่อยู่อาศัยและป่าชุมชน พื้นที่ตำาบลบ้านดง อำาเภอแม่เมาะ จังหวัดลำาปาง
ปัญหา : จากปัญหาความเดือดร้อนของชุมชนจากการทับซ้อนพื้นที่ที่อยู่อาศัยและพื้นที่
ทำากินที่เกิดขึ้นในพื้นที่ทั่วประเทศ โดยชุมชนไม่รับทราบข้อมูลการดำาเนินการของหน่วยงานรัฐ
และรับทราบเมื่อรัฐได้ประกาศเขตอุทยานแห่งชาติทับซ้อนไปแล้ว เป็นเรื่องยากที่ประชาชนจะโต้แย้ง
เพื่อให้รัฐปรับปรุงแก้ไขแนวเขตภายหลัง ทำาให้ประชาชนกลายเป็นผู้ผิดกฎหมายถูกดำาเนินคดี ยึดที่ดิน
ทำากิน และพืชผลถูกทำาลาย เป็นปัญหาที่ชุมชนในพื้นที่บ้านกลาง ตำาบลบ้านดง อำาเภอแม่เมาะ จังหวัด
ลำาปาง เกรงว่าจะเกิดขึ้นกับชุมชน
วิเคราะห์ได้ว่า : การเตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติถำ้าผาไท ซึ่งแสดงให้เห็นว่า
รัฐบาลและหน่วยงานรัฐได้ดำาเนินการตรวจสอบแนวเขต สำารวจพื้นที่ และตรวจสอบการทับซ้อนแนวเขตกับ
หน่วยงานอื่นอย่างละเอียดรอบคอบและชัดเจน ทำาให้กระบวนการเตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติ
ถำ้าผาไท ใช้ระยะเวลายาวนาน นับแต่ตั้งปี พ.ศ.๒๕๓๒ จนถึงปัจจุบัน แต่อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วม
ของประชาชนมิได้เป็นที่ยอมรับและระบุไว้เป็นระเบียบปฏิบัติ เพื่อร่วมกำาหนดแนวเขตอุทยานแห่งชาติ
หรืออื่นๆ อย่างชัดเจน ทั้งนี้ การมีส่วนร่วมของประชาชนเกิดจากการตื่นตัวและเรียกร้องของประชาชน
มากกว่า
(๖) คำาร้องที่ ๓๗๒/๒๕๕๔ กรณีปัญหาชาวบ้านถูกกล่าวหาว่าบุกรุกพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติ
ทับลาน พื้นที่อำาเภอวังนำ้าเขียว จังหวัดนครราชสีมา
ปัญหา : ปัญหาข้อขัดแย้งแนวเขตอุทยานแห่งชาติทับลานทับซ้อนแนวเขตปฏิรูปที่ดิน
และการใช้ประโยชน์ในที่ดินอำาเภอวังนำ้าเขียว จังหวัดนครราชสีมา เป็นปัญหาที่ซับซ้อนและส่งผลกระทบต่อ
ประชาชนในพื้นที่ จากปัญหาแนวเขตอุทยานแห่งชาติ โดยปี พ.ศ.๒๕๒๔ ประกาศทับซ้อนพื้นที่ชุมชนและ
เขตปฏิรูปที่ดิน ที่กรมป่าไม้ส่งมอบพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าวังนำ้าเขียว และป่าเขาภูหลวงให้สำานักงาน
การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม และกำาหนดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน ในปี พ.ศ.๒๕๒๑
วิเคราะห์ได้ว่า : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยังมิได้ดำาเนินการปรับ
แนวเขตอุทยานแห่งชาติทับลานที่ประชาชนมีส่วนร่วมกำาหนดแนวเขตใหม่ ที่จัดทำาขึ้นเมื่อปี
พ.ศ.๒๕๔๐ เนื่องจากรัฐบาลมีมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๔๑ ยกเลิกมติ
คณะรัฐมนตรีก่อนหน้า รวมทั้งมติคณะรัฐมนตรีแก้ไขปัญหาแนวเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน เมื่อวันที่
๒๒ เมษายน พ.ศ.๒๕๔๐ ในเขตป่าเขาภูหลวง ที่มีการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติเพื่อนำามา
ปฏิรูปที่ดินแต่ปรากฏว่าพื้นที่ดังกล่าว ทับซ้อนกับพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน และพื้นที่โซน C
ทำาให้ไม่สามารถให้สิทธิจากการปฏิรูปที่ดินได้ และต้องเพิกถอนสิทธิในบางแปลง ส่งผลกระทบต่อ
เกษตรกรเหล่านี้ เป็นปัญหาที่มีความซับซ้อนที่รัฐจะต้องคำานึงถึงและนำามาพิจารณาในการแก้ไขปัญหาต่อ
ไป นอกจากปัญหาทับซ้อนในเรื่องแนวเขตแล้ว ยังมีเงื่อนไขด้านประชากรที่เพิ่มขึ้นที่รัฐต้องปรับแนวคิด
ในการแก้กฎหมายเกี่ยวกับป่าไม้ที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
176 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
