Page 441 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า
P. 441
สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
อันเปนบทบัญญัติที่ใหอํานาจตราพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดินนั้นเอง โดยยกเลิกเขตปฏิรูปที่ดินเดิมแลว
กําหนดเขตปฏิรูปที่ดินขึ้นใหม สวนการจัดทําแผนที่ทายพระราชกฤษฎีกากรณีที่พระราชกฤษฎีกากําหนด
เขตปฏิรูปที่ดินครอบคลุมทองที่หลายอําเภอแลวนั้น ไมวาจะปรับมาตราสวนของแผนที่หรือใหพระราชกฤษฎีกา
ฉบับหนึ่งมีแผนที่ทายเปนหลายฉบับหรือจะตราพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดินแยกเปนรายอําเภอ
ยอมกระทําได แตไมวารูปแบบใดก็ตาม ตองแสดงเขตปฏิรูปที่ดินและทองที่ที่อยูในเขตปฏิรูปที่ดินใหปรากฏชัดเจน
เพื่อที่จะไดทราบถึงตําแหนงและเขตปฏิรูปที่ดินไดแนนอน
อนึ่ง การตราพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดินตามมาตรา 25 ไมมีผลทําให ส.ป.ก ไดมา
ซึ่งที่ดินเพื่อใชในการปฏิรูปที่ดิน จนกวา ส.ป.ก มีความประสงคที่จะนําที่ดินมาใชเพื่อการปฏิรูปที่ดิน และในกรณี
ที่เปนที่ดินของรัฐ ส.ป.ก ตองดําเนินการตามมาตรา 26 วรรคหนึ่ง (1) (2) (3) หรือ (4) กอน สวนกรณีที่เปนที่ดิน
ของเอกชน ส.ป.ก ตองเวนคืนหรือจัดซื้อที่ดินที่อยูในเขตปฏิรูปที่ดินตามมาตรา 29 วรรคหนึ่ง เสียกอน ส.ป.ก
จึงจะไดมาซึ่งที่ดินเพื่อใชในการปฏิรูปที่ดิน เมื่อไดมาซึ่งที่ดินแลว ส.ป.ก จึงจะเปนผูถือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน
เพื่อใชในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ตามมาตรา 36 ทวิ การยกเลิกพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดิน
จึงไมมีผลทําใหกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ ส.ป.ก ไดรับมาแลวตองเสียไป ดังนั้น เมื่อมีการยกเลิกเขตปฏิรูปที่ดินแลว
กําหนดเขตปฏิรูปที่ดินใหม แมไมครอบคลุมเขตดําเนินการปฏิรูปที่ดินก็ตาม ส.ป.ก ก็ยังมีอํานาจในการนําที่ดิน
ที่ ส.ป.ก ไดมาเพื่อการปฏิรูปที่ดินมาจัดใหแกเกษตรกร และดําเนินการปฏิรูปที่ดินในที่ดินนั้นตามอํานาจหนาที่
ไดตอไป
สําหรับที่ดินที่ ส.ป.ก ไดมาโดยประการอื่น เชน ที่ดินภูมิทานหรือที่ดินบริจาค ส.ป.ก ไดกรรมสิทธิ์
ตามมาตรา 36 ทวิ เสมือนเปนที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน โดยไมตองดําเนินการกําหนดเขตตามมาตรา 25 ทวิ ดังนี้
แมเขตปฏิรูปที่ดินที่กําหนดใหมจะครอบคลุมที่ดินประเภทนี้ก็ไมมีผลทําใหการถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอํานาจ
ดําเนินการปฏิรูปที่ดินในที่ดินดังกลาวของ ส.ป.ก หมดสิ้นลงแตอยางใด
6.14 เรื่องเสร็จที่ 583/2547 บันทึก เรื่อง อํานาจดําเนินการในที่ดินที่ไดมาตามมาตรา 25 ทวิ
แหงพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ซึ่งแกไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการปฏิรูป
ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2532
คณะกรรมการกฤษฎีกา (คณะที่ 7) ไดพิจารณาในประเด็นเกี่ยวกับอํานาจดําเนินการในที่ดินที่ไดมา
ตามมาตรา 25 ทวิ มาตรา 30 พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ซึ่งแกไขเพิ่มเติม
โดยพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2532 มีความเห็นวา การที่ ส.ป.ก ไดที่ดิน
แปลงเล็กแปลงนอยมาจากการจัดซื้อของกองทุนที่ดินและที่ดินแปลงนั้นอยูนอกเขตปฏิรูปที่ดิน ส.ป.ก ก็มีอํานาจ
จัดที่ดินใหแกเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรเสมือนเปนที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินโดยไมตองดําเนินการตรา
พระราชกฤษฎีกา
420 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”

