Page 438 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า
P. 438
สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
กรณีที่หนึ่ง ที่ราชพัสดุที่อยูในเขตปฏิรูปที่ดิน ถากระทรวงการคลังมิไดใหความยินยอม
ตามมาตรา 26 (2) แหงพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ที่ดินนั้นก็ยังคงเปน
ที่ราชพัสดุอยูเชนเดิม มิไดถูกถอนสภาพแตอยางใด
กรณีที่สอง ที่ดินอันเปนสาธารณสมบัติของแผนดินสําหรับใชเพื่อประโยชนของแผนดินโดยเฉพาะ
หรือที่ดินที่ไดสงวนหวงหามไวตามความตองการของทางราชการ ถากระทรวงการคลังใหความยินยอมแลว
จะมีผลเปนการถอนสภาพการเปนสาธารณสมบัติของแผนดิน ส.ป.ก. มีอํานาจนําที่ดินนั้นมาใชในการปฏิรูปที่ดิน
เพื่อเกษตรกรรมได แมตอมา ส.ป.ก. ไมประสงคจะนําที่ดินนั้นมาดําเนินการปฏิรูปที่ดินก็ไมมีผลทําใหที่ดิน
ดังกลาวที่พนจากสภาพการเปนสาธารณสมบัติของแผนดินกลับเปนสาธารณสมบัติของแผนดินใชเพื่อประโยชน
ของแผนดินโดยเฉพาะ (ที่ราชพัสดุ) อีก
6.10 เรื่องเสร็จที่ 106/2540 บันทึกเรื่อง หารือปญหาขอกฎหมายเกี่ยวกับการนําที่ดินที่มี
พระราชกฤษฎีกาหวงหามที่ดินเพื่อประโยชนในราชการกรมปาไมมาดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
คณะกรรมการกฤษฎีกา (กรรมการรางกฎหมาย คณะที่ 7) มีความเห็น ดังนี้
ประเด็นที่หนึ่ง ที่ดินที่ไดหวงหามไวเพื่อประโยชนของทางราชการโดยอาศัยอํานาจตาม
พระราชบัญญัติการหวงหามที่ดินรกรางวางเปลาอันเปนสาธารณสมบัติของแผนดิน พุทธศักราช 2478 แมวา
กฎหมายดังกลาวจะถูกยกเลิกไปตามมาตรา 4 (6) แหงพระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497
แตก็ยังคงเปนที่หวงหามตอไปตามมาตรา 10 แหงพระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดินฯ การจะนําที่ดิน
ที่มีการหวงหามไปใชในกิจการอื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงคเดิมของการหวงหามโดยหลักเกณฑทั่วไปจะตอง
มีการถอนการหวงหามเสียกอน ซึ่งมาตรา 9 แหงพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 กําหนดวิธีการถอน
การหวงหามไววาใหตราเปนพระราชกฤษฎีกา และใหมีแผนที่แสดงเขตที่ดินแนบทายพระราชกฤษฎีกานั้นดวย
แตเพื่อใหสามารถดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไดดวยความสะดวกรวดเร็ว ในมาตรา 26 (2)
แหงพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 จึงกําหนดวา เมื่อกระทรวงการคลังใหความ
ยินยอมแลว ใหพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดินมีผลเปนการถอนสภาพการเปนสาธารณสมบัติของแผนดิน
ดังกลาว โดยไมตองถอนสภาพตามกฎหมายวาดวยที่ราชพัสดุ ดังนั้น ที่ดินที่ไดหวงหามไวเพื่อประโยชนแหงราชการ
กรมปาไมตามพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตหวงหามที่ดินในทองที่ตําบลหวยโปง และตําบลสํานักกะทอน
อําเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ. 2492 เมื่อจะนํามาปฏิรูปที่ดินจึงตองไดรับความยินยอมจากกระทรวง
การคลังตามมาตรา 26 (2) แหงพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 เสียกอน
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข 417
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”

