Page 433 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

เพื่อเกษตรกรรม นิคมสรางตนเอง ที่ดินที่มีมติคณะรัฐมนตรีกําหนดใหเปนที่จัดสรรเพื่อเกษตรกรรม
หรือที่ดินที่มีมติคณะรัฐมนตรีกําหนดเปนที่ดินของรัฐ จะมีความผิดตามพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484

หรือไม อยางไร คณะกรรมการกฤษฎีกา (กรรมการรางกฎหมาย คณะที่ 7) ไดพิจารณาปญหาดังกลาว

โดยผูแทนกรมพัฒนาที่ดินชี้แจงวา คําวา “ที่ดินของรัฐ” ซึ่งใชในงานการจําแนกที่ดินของกรมพัฒนาที่ดินเปนเกณฑ

ที่กําหนดขึ้นเพื่อประโยชนในงานของกรมพัฒนาที่ดิน มิไดมีความหมายตามกฎหมายใด ๆ ซึ่งปจจุบันกรมพัฒนาที่ดิน
จําแนกที่ดินเปน 3 กลุม คือ ประเภท ก. หมายถึงที่ดินนอกเขตพื้นที่ปาไมตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่

14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504 ประเภท ข. หมายถึงที่ดินที่จําแนกไวเปนที่จัดสรรเพื่อเกษตรกรรม และประเภท ค.

หมายถึงที่ดินที่จะสงวนไวเปนปาไมของชาติ

คณะกรรมการกฤษฎีกา (กรรมการรางกฎหมาย คณะที่ 7) มีความเห็นวามาตรา 54
แหงพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484 ที่กําหนดหามมิใหผูใดกนสราง แผวถาง หรือเผาปา หรือกระทํา

ดวยประการใด ๆ อันเปนการทําลายปา หรือเขายึดถือครอบครองปา เพื่อตนเองหรือผูอื่น เวนแตจะกระทํา

ภายในเขตที่ไดจําแนกไวเปนประเภทเกษตรกรรม และรัฐมนตรีไดประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือไดรับใบอนุญาต

จากพนักงานเจาหนาที่นั้น นาจะมีเจตนารมณที่จะคุมครองปาไมอันเปนทรัพยากรธรรมชาติที่สําคัญ โดยการ
หามมิใหมีการบุกรุกเขาใชประโยชนในที่ปาตามมาตรา 4 (1) แหงพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484

สําหรับผูไดรับอนุญาตใหทําประโยชนตามปญหาที่หารือ นั้น บุคคลดังที่กลาวขางตนถือไดวาเปนผูไดรับอนุญาต

ตามกฎหมายเฉพาะนั้น ๆ ใหเขาทําประโยชนในที่ดินของรัฐ จึงมิใชผูบุกรุก ถาที่ดินที่ไดรับอนุญาตใหเขาทํา

ประโยชนยังมีสภาพเปนปา พนักงานเจาหนาที่ตามพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484 ก็มีอํานาจหนาที่
ในการดูแลรักษาและรับผิดชอบที่ดินนั้น ๆ เพื่อคุมครองปาไมเทาที่ไมขัดตอวัตถุประสงคในการอนุญาตใหเขาทํา

ประโยชนขางตน ซึ่งในการประกอบเกษตรกรรมนั้นยอมจะตองมีการแผวถางปาเพื่อเตรียมพื้นที่ ดังนั้น

บุคคลที่กลาวขางตนจึงไมตองขออนุญาตแผวถางปาตามมาตรา 54 แหงพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484

แตถาที่ดินที่ไดรับอนุญาตใหเขาทําประโยชนมีไมหวงหามหรือของปาหวงหามขึ้นอยูการตัดฟนหรือเก็บหาของปา
หวงหาม จะตองไดรับอนุญาตจากพนักงานเจาหนาที่เสียกอนเนื่องจากในการ “ทําไม” หวงหามตาม มาตรา 11

หรือการเก็บหาของปาหวงหามตามมาตรา 29 แหงพระราชบัญญัติปาไม พุทธศักราช 2484 ซึ่งแกไขเพิ่มเติม

โดยพระราชบัญญัติปาไม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2494 รัฐมีวัตถุประสงคที่จะสงวนรักษาไมหรือของปาหายากไว

มาตรการควบคุมในเรื่องนี้จึงเขมงวดกวาการแผวถางปา กลาวคือ ผูทําไมหวงหามจะตองไดรับอนุญาต
จากพนักงานเจาหนาที่หรือไดรับสัมปทานอยางใดอยางหนึ่ง กับตองใหประโยชนตอบแทนแกรัฐสําหรับผูเก็บหา

ของปาหวงหามก็จะตองไดรับอนุญาตจากพนักงานเจาหนาที่ และตองเสียคาภาคหลวงของปาหวงหามเชนกัน

และประกอบกับทั้งการทําไม หวงหามหรือเก็บหาของปาหวงหาม ก็ไมอยูในความหมายของ “เกษตรกรรม”

412 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”