Page 427 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

ไดยึดถือครอบครองที่ดินพิพาทเปนของตน ในขณะที่บุคคลอื่นเขาไปทําประโยชน และที่ดินพิพาทยังคงเปน

ของ ส.ป.ก. จึงไมใชผูเสียหายโดยนิตินัยที่จะรองทุกขใหดําเนินคดีแกจําเลยฐานบุกรุกตามฟองซึ่งเปนความผิด

ตอสวนตัว พนักงานสอบสวนจึงไมมีอํานาจสอบสวนตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 121

วรรคสอง
5.5 คําพิพากษาศาลฎีกาที่ 6491/2550 วินิจฉัยวา บุคคลผูมีสิทธิหรือทําประโยชน

ในเขตปาสงวนแหงชาติกอนกฎกระทรวงประกาศใหเปนเขตปาสงวนแหงชาติ แตไมมีสิทธิในที่ดินตามประมวล

กฎหมายที่ดิน มีสิทธิเพียงไดรับคาทดแทนตามมาตรา 13 แหงพระราชบัญญัติปาสงวนแหงชาติ พ.ศ. 2507 เทานั้น

หาไดมีสิทธิในที่ดินที่ตนครอบครองทําประโยชนอยูไม และตองยื่นคํารองที่อางวา มีสิทธิหรือไดทําประโยชน
ในเขตปาสงวนแหงชาติอยูกอนวันที่กฎกระทรวงกําหนดเขตปาสงวนแหงชาติขึ้นใชบังคับ โดยยื่นตอนายอําเภอ

ภายใน 90 วัน นับแตวันที่กฎกระทรวงนั้นใชบังคับ ถาไมยื่นคํารองตอนายอําเภอภายในกําหนดดังกลาว

ใหถือวาสละสิทธิหรือประโยชนนั้น

พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มาตรา 19 (7) บัญญัติใหคณะกรรมการ
ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมีอํานาจหนาที่และความรับผิดชอบในการกําหนดหลักเกณฑ วิธีการ และเงื่อนไข

ในการคัดเลือกเกษตรกรซึ่งจะมีสิทธิไดรับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม คณะกรรมการปฏิรูปที่ดิน

เพื่อเกษตรกรรมจึงไดออกระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมวาดวยการออกหนังสืออนุญาต

ใหเขาทําประโยชนในเขตปฏิรูปที่ดิน พ.ศ.2536 ซึ่งตามระเบียบดังกลาวขอ 9 กําหนดใหเลขาธิการมีอํานาจ
เพิกถอนหนังสืออนุญาตได ดังนั้นเลขาธิการสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจึงมีอํานาจออกคําสั่ง

เพิกถอนหนังสืออนุญาตใหเขาทําประโยชนในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดภูเก็ตได

5.6 คําพิพากษาศาลฎีกาที่ 6492/2550 วินิจฉัยวา เจาของเดิมครอบครองที่ดินพิพาท

มาตั้งแตป 2498 ภายหลังประมวลกฎหมายที่ดินใชบังคับแลว เจาของเดิมรับโอนการครอบครองมายอมไมไดรับ
ความคุมครองสิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทตามประมวลที่ดิน มาตรา 4 และตองถือวาที่ดินเปนของรัฐ

ตาม ประมวลกฎมายที่ดิน มาตรา 2 ที่บัญญัติวาที่ดินซึ่งไมไดตกเปนกรรมสิทธิ์ของบุคคลหนึ่งบุคคลใดใหถือวา

เปนของรัฐ เมื่อทางราชการออกกฎกระทรวงกําหนดใหที่ดินพิพาทเปนปาสงวนแหงชาติ และคณะรัฐมนตรี

มอบหมายให ส.ป.ก. นําไปปฏิรูปที่ดินได และตอมาไดมีการออกพระราชกฤษฎีกากําหนดใหที่ดินพิพาท
เปนเขตปฏิรูปที่ดินมีผลเปนการเพิกถอนปาสงวนแหงชาติในที่ดินแปลงนั้น และสํานักงานการปฏิรูปที่ดิน

เพื่อเกษตรกรรมมีอํานาจนําที่ดินนั้น มาใชในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไดโดยไมตองดําเนินการเพิกถอน

ตามกฎหมายปาสงวนแหงชาติตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มาตรา 26 (4)

สํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) มีอํานาจนําที่ดินพิพาทมาใชในการปฏิรูปที่ดินได
เจาของที่ดินมีที่ดินเปนของตนเองกวา 100 ไร จึงมิใชเกษตรกรตามความหมายแหงพระราชบัญญัติ

406 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”