Page 426 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) อนุญาตใหจําเลยเขาทําประโยชน ซึ่งขอเท็จจริงในสวนนี้ถามีอยูจริง

จะทําใหการกระทําไมเปนความผิด การที่มีไมมะมวงปาซึ่งยังไมไดแปรรูปดังกลาว จึงไมมีความผิด

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 62 วรรคหนึ่ง

5.4 คําพิพากษาศาลฎีกาที่ 4347/2544 วินิจฉัยวา ที่ดินพิพาทอยูในโซนซีของปาสงวนแหงชาติ
ซึ่งกรมปาไมยังมิไดสงมอบพื้นที่ใหแกคณะกรรมการปฏิรูปที่ดิน แมจะมีพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปที่ดิน

ออกมาแลวแตพระราชกฤษฎีกาดังกลาวเปนเพียงการกําหนดขอบเขตของที่ดินที่จะทําการปฏิรูปที่ดินเทานั้น

ไมไดมีผลเปนการเพิกถอนปาสงวนแหงชาติในทันที ยังคงปาสงวนแหงชาติอยูเชนเดิม ที่พิพาทจึงยังคงมี

สภาพเปนปาสงวนแหงชาติ
5.5 คําพิพากษาศาลฎีกาที่ 406/2550 ที่ดินพิพาทอยูในเขตปาสงวนแหงชาติแตไดมีการ

ออกพระราชกฤษฎีกากําหนดใหเปนเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแลว และไดประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ซึ่งมีผลตามกฎหมายวาประชาชนไดทราบพระราชกฤษฎีกา และกรมปาไมไดสงมอบพื้นที่ดังกลาวใหสํานักงาน

การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแลว ถือไดวาเปนการเพิกถอนสภาพปาสงวนแหงชาติในบริเวณพื้นที่พิพาท
ตาม พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2518 มาตรา 26 (4) ที่ดินพิพาทจึงไมมีสภาพเปนปาสงวน

แหงชาติ เมื่อโตแยงสิทธิครอบครองยอมมีอํานาจฟอง

5.4 คําพิพากษาศาลฎีกาที่ 4132/2550 วินิจฉัยวา ซื้อที่ดินพิพาทซึ่งอยูในเขตปาสงวนแหงชาติ

จึงมิไดมีสิทธิครอบครองที่ดินที่ซื้อตามกฎหมาย และตอมาไดมีการกําหนดใหที่ดินในทองที่ที่ดินพิพาทเปนเขต
ปฏิรูปที่ดิน ตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มาตรา 26 (4) กําหนดวา

เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติใหดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในที่ดินเขตปาสงวนแหงชาติสวนใดแลว

เมื่อ ส.ป.ก. จะนําที่ดินแปลงใดในสวนนั้นไปดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ใหพระราชกฤษฎีกากําหนด

เขตปฏิรูปที่ดินมีผลเปนการเพิกถอนปาสงวนแหงชาติในที่ดินแปลงนั้น และใหสํานักงานการปฏิรูปที่ดิน
เพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) มีอํานาจนําที่ดินแปลงนั้นมาใชในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได และมาตรา 36 ทวิ

กําหนดวา บรรดาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพยใด ๆ ที่ ส.ป.ก. ไดมา ตามพระราชบัญญัตินี้หรือไดมาโดยประการอื่น

ที่มีวัตถุประสงคเพื่อประโยชนในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไมใหถือวาเปนที่ราชพัสดุ และให ส.ป.ก.

เปนผูถือกรรมสิทธิ์เพื่อใหใชในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ดังนี้ เมื่อที่ดินพิพาทอยูในเขตปฏิรูปที่ดิน
บุคคลจะมีสิทธิเขาครอบครองไดก็แตโดยการไดรับเอกสารสิทธิจาก ส.ป.ก. เมื่อ ส.ป.ก. ยังมิไดอนุญาตใหเปน

ผูมีสิทธิเขาทําประโยชนในที่ดินพิพาท จึงยังไมมีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาท ทั้งหลังจากยื่นคําขอเขาทํา

ประโยชนแลว มิไดเขาครอบครองทําประโยชนในที่ดินพิพาท จึงยังไมมีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทอยางใด

เพียงแตอางวาไดไถปรับที่ดินไว หลังจากนั้นอีกประมาณ 1 ป จึงไปดูที่ดินพบวา บุคคลอื่นเขาไปทําประโยชน
ในที่ดินพิพาทแลว การที่อางวาเพียงแตไถปรับที่ดินทิ้งไว โดยไมทําประโยชนอะไรนานเปนป ถือไมไดวา

รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข 405
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”