Page 79 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 79
รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 77
ความเป็นเฉพาะที่สำาคัญของคนจนเมืองและชุมชนเมืองอีกประการหนึ่ง คือ การมีคนเร่ร่อน
อาศัยอยู่ ซึ่งข้อมูลจาก นที สอนวารี มูลนิธิอิสระชน (๒๕๕๕, ออนไลน์) พบว่ามีผู้ใช้ชีวิตในที่สาธารณะ
รวมทั้งสิ้น ๒,๘๔๖ คน โดยเก็บข้อมูลสำารวจตั้งแต่เดือนกันยายน ๒๕๕๕ - เดือนธันวาคม ๒๕๕๕
โดยมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ปัญหาที่พบกับกลุ่มคนผู้ใช้ชีวิตในพื้นที่สาธารณะ คือ เขาต้องการ
การยอมรับจากสังคม อยากให้คนทั่วไปปรับเปลี่ยนทัศนคติว่า เขาก็เป็นผู้มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
เช่นเดียวกัน เพราะบางคนที่ออกมาใช้ชีวิตแบบนี้มีงานทำามีรายได้ ไม่อยากให้เจ้าหน้าที่รัฐต้องมา
ไล่จับเข้าสถานสงเคราะห์
วิธีการทำางานของมูลนิธิอิสระชนได้คิดริเริ่ม “ปิ่นเกล้า” โมเดล เนื่องจากเล็งเห็นว่า ปัจจุบันมี
ผู้มาอาศัยบริเวณสนามหลวง ถนนราชดำาเนิน และเชิงสะพานพระปิ่นเกล้ามากยิ่งขึ้น จึงออกหาวิธี
การทำางานกับกลุ่มคนเหล่านี้ ทั้งนี้ เป้าประสงค์ของมูลนิธิมิได้ปรารถนาอยากให้คนกลุ่มนี้ออกมา
ใช้อยู่อาศัยในพื้นที่สาธารณะ หากแต่ต้องการจัดระเบียบการอยู่อาศัยของคนเหล่านี้ให้เป็นที่เป็นทาง
เพื่อง่ายแก่การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ทั้งภาครัฐและเอกชนอันที่จะทำาให้ผู้ใช้ชีวิตในพื้นที่สาธารณะ
เหล่านี้ได้รับการเยียวยา ฟื้นฟู และพัฒนา จนกระทั่งสามารถพึ่งพาตนเองได้อและเป็นโครงการ
ต้นแบบ (Pilot project) ที่ทดลองทำาเพื่อจะนาไปใช้ในพื้นที่อื่นๆ ต่อไป โดยหลักของรูปแบบของ
ปิ่นเกล้าโมเดล คือ การให้ที่พักชั่วคราวหรือ Shelter กับผู้พักพิง ซึ่งมีวิธีการทำางาน ดังนี้
๑. การมีกลุ่ม โดยที่ให้มีหัวหน้ากลุ่มเป็นผู้ร่วมประสานงาน หรือเป็นหลักในการประสานงาน
ดูแลกันเอง (ซึ่งอาจเรียกว่าเป็นผู้ใหญ่บ้านในกลุ่มนั้นๆ)
๒. หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการฟื้นฟู ส่งเสริมอาชีพ เพื่อให้กลุ่มคน
เหล่านี้มีรายได้ พึ่งพาตนเอง จนสามารถกลับภูมิลาเนา หาที่อยู่เป็นหลักเป็นแหล่งได้
๓. การจัดระเบียบที่อยู่อาศัยโดยความร่วมมือระหว่างคนอาศัยที่สาธารณะ มูลนิธิอิสระชน
และองค์กรภาครัฐ
๔. ประสานงานส่งบุคคลเหล่านี้กับบ้าน โดยติดต่อทางบ้าน
๕. การฝึกอาชีพ เช่น ร้อยลูกปัด การเป็นยามรักษาความปลอดภัย ซ่อมรองเท้า ขายหนังสือ
โดยมีหน่วยงานเข้ามาจัดหาอุปกรณ์ให้ จนเขาเหล่านั้นมีรายได้ก้อนหนึ่งเพียงพอที่จะไป
หาที่อยู่ใหม่
นอกจากมูลนิธิอิสระชนแล้ว ที่ผ่านมาก็มีองค์กรพัฒนาเอกชนคือ มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย
(มพศ.) ได้เข้าไปทำางานกับคนจนเมืองจนทำาให้ปัญหาคนจนเมืองกลายเป็นประเด็นทางสังคม
ซึ่งถูกหยิบยกขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหาในเชิงนโยบาย เช่น คนจนที่อยู่ในชุมชนใต้สะพาน และชุมชน
บุกรุกริมคลอง
บัณฑร อ่อนดำา (อ้างถึงใน สุวัฒน์ คงแป้น, ๒๕๔๕, น. ๙๒ - ๙๓) ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับปัญหา
คนจนเมืองว่า คนจนเมืองไม่ว่าจะอาศัยอยู่ริมคลอง ใต้สะพาน หรือในชุมชนแออัดก็ดี ต่างประสบ
