Page 39 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

หน้ า | ๒๕

หรือปัญหาที่แท้จริงของสังคมปัจจุบัน ทั้งในเรื่องของความคลุมเครือและช่องว่างในการบริหารจัดการ ซึ่งส่งผลต่อ

ต้นเหตุของความขัดแย้งในที่สุด ระบบการบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณาความกรณีที่เกิดความ
ขัดแย้งที่ล่าช้า ไม่สอดคล้องกับมิติของปัญหาส่งผลให้ความขัดแย้งมีความซับซ้อนและรุนแรงมากขึ้น

๓.๗ ขาดความโปร่งใสและรวมศูนย์ (Improper Governance and Centralization)

การจัดตั้งหน่วยงานบริหารจัดการน้ําในหลายประเทศ มักเป็นการจัดตั้งแบบรวมศูนย์อํานาจ
(Centralization) ทั้งในเรื่องของการบริหารจัดการปริมาณน้ําเพื่ออุปโภค บริโภค หรือการบริการอย่างอื่นที่

เกี่ยวข้องทั้งในระดับมหภาคและจุลภาคของประเทศ ก็มักไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของสังคมปัจจุบัน

ในการตอบสนองทั้งในระดับมหภาคและจุลภาค ซึ่งการบริหารจัดการควรเป็นแบบกระจายอํานาจให้มีความ
เหมาะสมในแต่ละท้องถิ่น และการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน และผู้มีส่วนได้เสีย ในการกําหนดนโยบาย การ

บริหารจัดการ และความตระหนักในเรื่องความขัดแย้งทั้งในปัจจุบันและอนาคต

๓.๘ ข้อกีดกันการบริโภคน้ํา (Water Tariffs)

ข้อกีดกันในการบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับปริมาณ หรือค่าใช้จ่ายในการใช้ทรัพยากรน้ํา เป็น

ปัญหาหลักอีกประการในเรื่องความขัดแย้งการบริหารจัดการน้ํา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มหรือภาคส่วนที่ต้องใช้

แหล่งน้ําร่วมกัน (Abdellaoui, ๒๐๐๕ and Shatanawi, ๒๐๐๕) การบริหารจัดการเรื่องดังกล่าว มีข้อโต้แย้งใน
เรื่องของการกําหนดปริมาณและราคาในการใช้ทรัพยากรน้ํา ซึ่งมักจะกําหนดราคาไม่สอดคล้อง กับวิถีวัฒนธรรม

ของกลุ่มชนท้องถิ่น เช่น การกําหนดราคาในระดับเดียวกันของภาคอุตสาหกรรมกับชุมชน ซึ่งในหลายประเทศมัก

มีความเชื่อว่า น้ํา คือ ทรัพยากรธรรมชาติที่เขาสามารถใช้ได้โดยไม่ต้องมีการชําระค่าบริการ หรือถือว่าเป็นวิถีที่มี
มาแต่ดั้งเดิมของบรรพบุรุษ ขณะที่บางประเทศถือว่าทรัพยกรน้ําคือสิ่งที่พระเจ้าประทานมาให้ไม่ควรต้องมีการ

กําหนดปริมาณหรือราคาในการบริโภค

๓.๙ ขาดเงินทุนการบริหารจัดการ (Lack of Funds)

เงินทุนในการบริหารจัดการน้ํา มักเป็นปัญหาอีกประการในเรื่องของความขัดแย้ง เช่น ใน

หลายประเทศนั้น การบริหารจัดการน้ําที่มีขนาดใหญ่ มักตกเป็นของภาครัฐที่ผูกขาดและใช้เงินทุนในการ

ดําเนินการมาก ซึ่งไม่สอดคล้องหรือต่ํากว่าความเป็นจริงในการบริหารจัดการ หรือต้องการสนับสนุนเงินอุดหนุนใน
การลงทุนหรือบริหารจัดการ อันส่งผลให้โครงสร้างของการบริหารไม่มีประสิทธิภาพในการให้บริการกับผู้บริโภค

๓.๑๐ แผนการจัดการน้ําไม่ยืดหยุ่น (Unplanned Chage in Water Management Schemes)

ในหลายกรณีความขัดแย้งในการบริหารจัดการน้ํา เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างของการ
บริหารจัดการ ไม่มีการปรับตัวหรือยืดหยุ่นต่อสภาพของสังคมหรือปัญหาของความขัดแย้ง เช่น มักมีการชดเชย

ค่าเสียหายให้กับกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่ได้รับความเสียหาย มากกว่าเป็นเรื่องของการแก้ไขความขัดแย้งโดยแท้จริง ใน

หลายกรณีการกระทําดังกล่าวไม่ได้แสดงเจตจํานงในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง แต่มักจะเปลี่ยนประเด็นไปเป็น
เรื่องของการชดเชยความเสียหายให้กับกลุ่มความขัดแย้งเฉพาะเท่านั้น ตัวอย่างเช่น ประเทศอียิปต์ ทางภาครัฐได้

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”