Page 38 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๒๔ | หน้ า

๓.๔ ความต้องการน้ําที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง (High Demands)

ถึงแม้ว่าในช่วงที่ผ่านมาจะมีอัตราการเกิดของประชากรที่ลงลดทั่วโลก อย่างไรก็ตามความ

ต้องการใช้น้ํากลับมีปริมาณที่เพิ่มขึ้นในอัตรารวดเร็ว ปริมาณประชากรไม่ได้เพียงแต่กําหนดความต้องการบริโภค

น้ําขั้นพื้นฐานของแต่ละบุคคล แต่ปัจจัยหลักของความขัดแย้งอาจเป็นเรื่องของปริมาณน้ําที่ต้องใช้ในการผลิต
อาหาร กิจกรรมทางการเกษตรเพื่อรักษาระดับความต้องการอาหาร พื้นฐานและปลอดภัยในการบริโภค

ตัวอย่างเช่น ประเทศ อียิปต์ อิหร่าน อิรัก และโมร๊อกโค ซึ่งมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจของระบบการเกษตรของ
กลุ่มประเทศดังกล่าว มาตราฐานการใช้ชีวิตที่สูงขึ้น ซึ่งก็ส่งผลต่อปริมาณการบริโภคน้ําโดยตรง อีกทั้งเรื่องการเก็บ

ค่าบริการการใช้น้ํา ดูเหมือนว่าในหลายประเทศยังไม่สามารถกําหนดเป็นกฎระเบียบได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่น
การเก็บค่าบริการที่คิดแบบอัตราเดียวกับทุกภาคส่วนของสังคม

๓.๕. ประสิทธิภาพการใช้น้ํา (Low Water Use Efficiencies)

โดยทั่วไปแล้วแทบจะทุกประเทศภาคการเกษตรจะมีสัดส่วนการใช้น้ํามากที่สุด ระบบ

ชลประทานของแม่น้ําหลัก ในแต่ละประเทศโดยส่วนมากไม่มีการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ อีกทั้งความ
สูญเสียในเรื่องของการระเหย การสะสมของมลภาวะต่อแหล่งน้ําสําคัญ ถึงแม้ว่าในหลายประเทศสามารถจัดการ

ได้อย่างมีประสิทธิภาพในระดับหนึ่งในเรื่องระบบหมุนเวียนการใช้น้ํา ก็จะมีปัญหาในเรื่องคุณภาพน้ําซึ่งมักส่งผล

กระทบต่อผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรและเป็นสาเหตุของน้ํากร่อย

อย่างไรก็ตามภาคธุรกิจอื่นๆ ก็เป็นปัจจัยของความขัดแย้ง ทั้งนี้เนื่องมาจากปริมาณการ

บริโภคที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและการบริหารจัดการที่ไม่มีประสิทธิภาพ ตัวอย่างเช่น ระบบการจัดการการบริโภค
น้ําของครัวเรือนที่ไม่เหมาะสม การบํารุงรักษาและความสูญเสียในระบบจ่ายน้ําอุปสงค์ อีกทั้งเป็นเรื่องของการ

กระทําผิดกฎหมาย เช่น การต่อเชื่อมน้ําจากแหล่งน้ําธรรมชาติที่ผิดกฎหมายและอิทธิพลของผู้มีอํานาจบริหาร
จัดการกับผู้บริโภค มีรายงานการศึกษาชิ้นหนึ่ง ประมาณการณ์ว่ากว่า ๓๐% ของความสูญเสียของทรัพยากรน้ํามี

สาเหตุเนื่องมาจาก ระบบการบริหารจัดการน้ําเพื่ออุปโภคสําหรับครัวเรือน (Liemberger Bessey, ๑๙๙๘) และ
ปริมาณการบริโภคจากแหล่งน้ําธรรมชาติโดยผิดกฎหมาย รวมทั้งการปล่อยมลภาวะในระดับสูงจาก

ภาคอุตสาหกรรมที่หลีกเลี่ยงการบําบัดก่อนปล่อยน้ําเสียสู่แหล่งน้ําธรรมชาติ

๓.๖ ขาดการบูรณาการการทํางานของหน่วยงานรับผิดชอบและกฏหมายที่ชัดเจน (Inadequate

Institutional and Legislative Frameworks)

ความขัดแย้งการบริหารจัดการน้ําในหลายประเทศ มีสาเหตุมาจากการจัดตั้งหน่วยงานหลักที่

ทําหน้าที่ในการบริหารจัดการน้ําขาดการบริหารจัดการอย่างบูรณาการ หรือขาดความเชื่อมโยงกับหน่วยงานที่

เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการ ความเลื่อมล้ํา ซับซ้อน ความไม่เข้าใจในบทบาทของการบริหารจัดการ หรือความ
ขัดแย้งระหว่างหน่วยงาน อีกทั้งเป็นเรื่องของทักษะ และขีดความสามารถในการบริหารจัดการทรัพยากรต้นน้ํา

ในทางตรงกันข้าม ระบบการบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายในหลายประเทศยังไม่ได้มี
การพัฒนาให้สอดคล้องกับระดับการพัฒนาที่เปลี่ยนไปในแต่ท้องถิ่น หรือ ชุมชน ซึ่งไม่ตอบสนองความต้องการ

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”