Page 307 - ประมวลสรุปความรู้เกี่ยวกับพิธีสารอิสตันบูลและพิธีสารมินนิโซตา
P. 307
(x) รูปพรรณสัณฐานของพยานในเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการทรมาน ผู้สืบสวนสอบสวนต้องใช้
ความระมัดระวังในการคุ้มครองความปลอดภัยของพยาน และควรพิจารณาว่าจะปกปิดรูปพรรณสัณฐานของ
พยานเหล่านี้ หรือเก็บชื่อพยานไว้แยกต่างหากจากบันทึกเนื้อหาการสัมภาษณ์
(g) ค�าให้การของผู้เสียหายที่ร้องเรียนเรื่องการทรมาน
100. ผู้สืบสวนสอบสวนควรบันทึกค�าให้การของผู้เสียหายอย่างละเอียดด้วยเครื่องบันทึกเสียงและ
ถอดความเป็นเอกสาร ถ้อยค�าดังกล่าวควรมาจากการตอบค�าถามซึ่งไม่ใช่ค�าถามน�า ค�าถามที่ไม่ใช่ค�าถามน�า
จะไม่มีสมมุติฐานหรือมีข้อสรุปล่วงหน้า และจะท�าให้บุคคลนั้นให้การได้อย่างสมบูรณ์และไม่มีอคติ ตัวอย่าง
ค�าถามซึ่งไม่ใช่ค�าถามน�าได้แก่ “เกิดอะไรขึ้นกับคุณและเกิดที่ไหน” แทนที่จะถามว่า “คุณถูกทรมานในเรือนจ�า
ใช่หรือไม่” ค�าถามหลังสันนิษฐานไว้แล้วว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับบุคคลนั้นคือ การทรมานและจ�ากัดสถานที่เกิดเหตุให้
อยู่แต่ในเรือนจ�าเท่านั้น นอกจากนั้น ควรหลีกเลี่ยงค�าถามที่มีหัวข้อให้เลือก เนื่องจากจะเป็นการบังคับให้บุคคล
นั้นตอบค�าถามไม่ถูกต้องถ้าสิ่งที่เกิดขึ้นจริงไม่ตรงกับหัวข้อที่ให้เลือก ควรให้โอกาสผู้เสียหายเล่าเรื่องด้วยตนเอง
แต่ให้ความช่วยเหลือโดยการตั้งค�าถามที่เพิ่มความเฉพาะเจาะจงมากขึ้น ควรสนับสนุนให้เขาใช้ประสาทสัมผัส
ของตนเองในการบรรยายสิ่งที่เกิดขึ้นกับผู้เสียหายโดยถามว่าผู้เสียหายเห็นอะไร ได้กลิ่นอะไร ได้ยินอะไรและ
รู้สึกอย่างไรซึ่งเป็นสิ่งส�าคัญอย่างยิ่ง ดังเช่นในกรณีที่บุคคลนั้นถูกปิดตาหรือถูกท�าร้ายในความมืด
(h) ค�าให้การของผู้ถูกกล่าวหาว่ากระท�าความผิด
101. หากเป็นไปได้ ผู้สืบสวนสอบสวนควรสัมภาษณ์บุคคลผู้ถูกกล่าวหาด้วย และต้องให้ความคุ้มครอง
ทางกฎหมายแก่ผู้ถูกกล่าวหาว่ากระท�าความผิดตามหลักประกันตามกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมาย
ในประเทศ
3. การเก็บรักษาและการได้มาซึ่งพยานวัตถุ
102. ผู้สืบสวนสอบสวนควรรวบรวมพยานวัตถุให้มากที่สุดเท่าที่จะท�าได้ เพื่อการบันทึกเหตุการณ์หรือ
รูปแบบของการทรมานไว้ สิ่งที่ส�าคัญที่สุดสิ่งหนึ่งของการสืบสวนสอบสวนกรณีการทรมานอย่างละเอียด
รอบคอบและมีความเป็นกลาง คือ การเก็บและวิเคราะห์พยานวัตถุ ผู้สืบสวนสอบสวนควรบันทึกล�าดับสายงาน
ที่เกี่ยวข้องลูกโซ่การเก็บรักษาตัวอย่างส�าหรับวัตถุพยานทั้งหมด (chain of custody) ในการได้มาและ
เก็บรักษาพยานหลักฐานดังกล่าว เพื่อน�าไปใช้ในการด�าเนินคดีตามกฎหมายในอนาคต รวมถึงความเป็นไปได้
ในการฟ้องคดีทางอาญา โดยที่การทรมานส่วนใหญ่เกิดขึ้นในสถานที่ที่ผู้เสียหายอยู่ภายใต้การควบคุมตัว
ในรูปแบบใดแบบหนึ่ง ซึ่งในสถานที่เช่นนั้นการเก็บพยานวัตถุหรือการเข้าถึงพยานวัตถุ อาจถูกจ�ากัดในเบื้องต้น
หรือเป็นไปไม่ได้เลย ดังนั้น ทีมชุดสืบสวนสอบสวนจึงต้องได้รับมอบอ�านาจจากรัฐในการเข้าไปในทุกสถานที่
โดยไม่มีข้อจ�ากัดและสามารถเข้าไปดูแลสถานที่ที่อ้างว่ามีการทรมานเกิดขึ้น เจ้าหน้าที่สืบสวนสอบสวนและ
61
