Page 68 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)
P. 68
ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 67
1. การเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรมที่เกิดจากสถานภาพของเรื่องที่แตกต่างกัน
สถ�นก�รณ์หรือสภ�พของเรื่องที่แตกต่�งกัน หม�ยคว�มว่� ในเรื่องเดียวกันสถ�นก�รณ์เดียวกัน
หรือในสภ�พเดียวกันบุคคลทุกคนจะต้องได้รับก�รปฏิบัติอย่�งเดียวกันห�กไม่ใช่สถ�นก�รณ์เดียวกันหรือ
สภ�พอย่�งเดียวกัน องค์กรผู้ใช้อำ�น�จรัฐอ�จปฏิบัติต่อบุคคลเหล่�นั้นให้แตกต่�งกันได้ ไม่ว่�จะเป็นก�ร
ออกกฎหม�ย ก�รบังคับใช้กฎหม�ยหรือก�รตีคว�มกฎหม�ย เช่น ก�รปฏิบัติที่แตกต่�งกันต่อบุคคลที่มี
สถ�นะท�งกฎหม�ยแตกต่�งกัน ตัวอย่�งเช่นกรณีต�มม�ตร� 27 ของรัฐธรรมนูญแห่งร�ชอ�ณ�จักรไทย
พุทธศักร�ช 2560 ที่กำ�หนดให้บุคคลผู้เป็นทห�ร ตำ�รวจ ข้�ร�ชก�ร เจ้�หน้�ที่อื่นของรัฐ และพนักง�น
หรือลูกจ้�งขององค์กรของรัฐซึ่งรัฐธรรมนูญยอมให้รัฐออกกฎหม�ยจำ�กัดสิทธิและเสรีภ�พของเจ้�หน้�ที่ดัง
กล่�วม�กกว่�เอกชนทั่วไปในส่วนที่เกี่ยวกับก�รเมือง สมรรถภ�พ วินัย หรือจรรย�บรรณ เนื่องจ�กบุคคล
เหล่�นี้มีสถ�นะท�ง กฎหม�ยสองสถ�นะในขณะเดียวกัน คือ ในฐ�นะที่เป็นบุคคลโดยทั่วไปที่ส�ม�รถ
มีสิทธิและเสรีภ�พต่�ง ๆ ต�มที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ทุกประก�รเหมือนกับบุคคลทั่วไป อีกสถ�นะหนึ่ง คือ
เป็นผู้ใช้อำ�น�จรัฐเมื่ออยู่ในสถ�นะนี้บุคคลเหล่�นี้จึงอ�จถูกจำ�กัดสิทธิและเสรีภ�พต่�ง ๆ ที่รับรองไว้ใน
รัฐธรรมนูญม�กกว่�บุคคลทั่วไป ในกรณีเช่นนี้จึงอ�จถูกจำ�กัดสิทธิและเสรีภ�พบ�งประก�ร เช่น ถูกจำ�กัด
สิทธิในก�รลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ดำ�รงตำ�แหน่งท�งก�รเมืองหรือก�รจัดตั้งพรรคก�รเมือง เว้นแต่จะ
ล�ออกจ�กตำ�แหน่งดังกล่�ว เป็นต้น
2. การเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรมเกิดจากความจำาเป็นเพื่อประโยชน์ส่วนรวมหรือประโยชน์สาธารณะ
ก�รปฏิบัติต่อบุคคลต�มหลักคว�มเสมอภ�คนั้นย่อมต้องคำ�นึงถึงเรื่องประโยชน์ส�ธ�รณะเหนือ
ประโยชน์ส่วนบุคคลหรือประโยชน์ของปัจเจกชน ดังนี้จะอ้�งหลักคว�มเสมอภ�คในก�รใช้กฎเกณฑ์เพื่อม�
คุ้มครองปัจเจกชนนั้นไม่ได้ เช่น ในกรณีที่มีคว�มไม่สงบเกิดขึ้นในบ้�นเมืองท�งก�รจำ�เป็นต้องใช้ม�ตรก�ร
บ�งอย่�งเพื่อก่อให้เกิดคว�มสงบสุขกลับม�สู่บ้�นเมืองโดยเร็วที่สุด และก�รใช้ม�ตรก�รดังกล่�วนั้นสะท้อน
ให้เห็นถึงก�รเลือกปฏิบัติและก�รเค�รพต่อหลักคว�มเสมอภ�ค ผู้ที่ได้รับเดือดร้อนจ�กก�รกระทำ�ดังกล่�ว
จะอ้�งหลักคว�มเสมอภ�คต่อรัฐไม่ได้
3. การอ้างประโยชน์สาธารณะเพื่อไม่ต้องเคารพต่อหลักความเสมอภาคนั้น จะต้องไม่เป็นการ
ก่อให้เกิดการแบ่งแยกอย่างที่ไม่สามารถยอมรับได้
ก�รอ้�งประโยชน์ส�ธ�รณะในก�รปฏิบัติให้แตกต่�งกันนั้น แม้จะถือว่�เป็นก�รกระทบต่อ
หลักคว�มเสมอภ�คและก่อให้เกิดก�รเลือกปฏิบัติก็ต�ม แต่อย่�งไรก็ดี ก�รกระทำ�ดังกล่�วนั้นจะต้องไม่ก่อ
ให้เกิดก�รแบ่งแยกอย่�งที่ไม่ส�ม�รถยอมรับได้ ถ้�เป็นเช่นนี้แล้วก็ไม่ส�ม�รถใช้กฎเกณฑ์ดังกล่�วได้
ก�รแบ่งแยกอย่�งที่ไม่ส�ม�รถยอมรับได้นั้นที่เห็นได้ชัดก็คือ ก�รแบ่งแยกที่เป็นก�รต้องห้�ม
ต�มรัฐธรรมนูญ เช่น ก�รแบ่งแยกในเรื่องแหล่งกำ�เนิด เชื้อช�ติ ศ�สน� เพศ เป็นต้น
4. การเลือกปฏิบัติที่เป็นธรรมที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำาที่ดำารงอยู่ในสังคม
้
ก�รเลือกปฏิบัติที่มุ่งลดคว�มเหลื่อมลำ�ที่ดำ�รงอยู่หรือก�รปฏิบัติก�รในท�งบวกคือก�รดำ�เนินก�ร
ต�มกฎหม�ยที่แตกต่�งกันในลักษณะชั่วคร�วที่ผู้มีอำ�น�จกำ�หนดขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ในก�รส่งเสริมและ
ยกระดับบุคคลธรรมด�หรือนิติบุคคลที่มีสถ�นะด้อยกว่�บุคคลอื่น เพื่อส่งเสริมให้บุคคลส�ม�รถใช้สิทธิและ
เสรีภ�พของตนได้เช่นเดียวกับบุคคลอื่น
