Page 66 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 65

คว�มเสมอภ�คจึงเป็นฐ�นของเสรีภ�พและเป็นหลักประกันในก�รทำ�ให้เกิดเสรีภ�พขึ้นได้จริง ดังนั้น
หลักคว�มเสมอภ�คภ�ยใต้กฎหม�ย (Equality before the law) จึงเป็นหลักก�รที่ทำ�ให้มีก�รปฏิบัติต่อ
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้น ๆ อย่�งเท่�เทียมกันหรือไม่เลือกปฏิบัติ ทั้งนี้ ก�รปฏิบัติต�มหลักคว�มเสมอภ�ค
นั้นจะต้องปฏิบัติต่อสิ่งที่มีส�ระสำ�คัญเหมือนกันอย่�งเท่�เทียมกันและจะต้องปฏิบัติต่อสิ่งที่มีส�ระสำ�คัญแตกต่�ง
กันให้แตกต่�งกันไปต�มลักษณะของเรื่องนั้น ๆ จึงจะทำ�ให้เกิดคว�มยุติธรรมภ�ยใต้หลักคว�มเสมอภ�คขึ้นได้
หลักคว�มเสมอภ�คคือหลักก�รที่ว่�ในสถ�นก�รณ์ที่เหมือนกันจะต้องปฏิบัติด้วยหลักเกณฑ์
4
เดียวกัน โดยเอกส�รท�งเอกส�รระหว่�งประเทศหล�ยฉบับที่ได้บัญญัติรับรองหลักคว�มเสมอภ�คไว้เช่นกัน เช่น
ปฏิญญ�ส�กลว่�ด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights) กติก�ระหว่�งประเทศ
ว่�ด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิท�งก�รเมือง (International Covenant of Civil and Political Rights : ICCPR)
โดยได้ระบุหลักเกณฑ์ก�รไม่เลือกปฏิบัติต่อบุคคลทุกคนไว้ ดังนี้

1. ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights)
สมัชช�ใหญ่แห่งสหประช�ช�ติได้ลงมติยอมรับและประก�ศปฏิญญ�ส�กลว่�ด้วยสิทธิมนุษยชน
เมื่อวันที่ 10 ธันว�คม พ.ศ. 2491 ซึ่งถือเป็นวันสิทธิมนุษยชนแห่งสหประช�ช�ติตั้งแต่นั้นม� โดยปฏิญญ�
ส�กลว่�ด้วยสิทธิมนุษยชน นี้ได้กำ�หนดเรื่องหลักคว�มเสมอภ�คไว้ในหล�ยข้อ เช่น
ข้อ 1 “มนุษย์ทั้งหล�ยเกิดม�อิสระและเท่�เทียมกันทั้งศักดิ์ศรีและสิทธิทุกคนได้รับก�ร
ประสิทธิประส�ทเหตุผลและมโนธรรมและควรปฏิบัติเท่�เทียมกันอย่�งฉันพี่น้อง”
ข้อ 2 “บุคคลชอบที่จะมีสิทธิและเสรีภ�พต�มที่ระบุไว้ในปฏิญญ�นี้ ทั้งนี้ โดยไม่มีก�รจำ�แนก
คว�มแตกต่�งในเรื่องใด เช่น เชื่อช�ติ สีผิว เพศ ภ�ษ� ศ�สน� คว�มเห็นท�งก�รเมืองหรือท�งอื่นใด ช�ติหรือ
สังคมอันเป็นที่ม�เดิม ทรัพย์สิน กำ�เนิด หรือสถ�นะอื่นใด นอกจ�กนี้ก�รจำ�แนกข้อแตกต่�งโดยอ�ศัยฐ�น
แห่งสถ�นะท�งก�รเมือง ท�งดุลอ�ณ�หรือท�งเรื่องระหว่�งประเทศของประเทศหรือดินแดนซึ่งบุคคลสังกัด
จะทำ�มิได้ ทั้งนี้ ไม่ว่�ดินแดนดังกล่�วจะเป็นเอกร�ชอยู่ในคว�มพิทักษ์ มิได้ปกครองตนเองหรืออยู่ภ�ยใต้ก�ร
จำ�กัดแห่งอธิปไตยอื่นใด”
ข้อ 7 “ทุก ๆ คนต่�งเสมอกันในกฎหม�ยและชอบที่จะได้รับคว�มคุ้มครองต�มกฎหม�ย

เท่�เทียมกัน โดยปร�ศจ�กก�รเลือกปฏิบัติใด ๆ ทุกคนชอบที่จะได้รับคว�มคุ้มครองอย่�งเสมอหน้�จ�กก�ร
เลือกปฏิบัติใด ๆ อันเป็นก�รล่วงละเมิดปฏิญญ�นี้ และต่อก�รยุยงส่งเสริมให้เกิดก�รเลือกปฏิบัติเช่นนั้น”

ข้อ 10 “บุคคลชอบที่จะเท่�เทียมกันอย่�งบริบูรณ์ในอันที่จะได้รับก�รพิจ�รณ�อย่�งเป็นธรรม
และเปิดเผย โดยศ�ลที่เป็นอิสระและไร้อคติในก�รวินิจฉัยชี้ข�ดสิทธิและหน้�ที่ตลอดจนข้อที่ตน
ถูกกล่�วห�ใด ๆ ท�งอ�ญ�”

2. กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant
of Civil and Political Rights)
สมัชช�ใหญ่สหประช�ช�ติได้รับรองกติก�ระหว่�งประเทศว่�ด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิ

ท�งก�รเมือง เมื่อวันที่ 16 ธันว�คม พ.ศ. 2509 และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 23 มีน�คม พ.ศ. 2519
โดยประเทศไทยเข้�เป็นภ�คีสม�ชิกกติก�ระหว่�งประเทศ ว่�ด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิท�งก�รเมือง
โดยก�รภ�คย�นุวัติ เมื่อวันที่ 29 ตุล�คม พ.ศ. 2539 โดยมีผลใช้บังคับกับประเทศไทยเมื่อวันที่ 30 มกร�คม
พ.ศ. 2540 ซึ่งได้กำ�หนดหลักก�รเกี่ยวกับหลักคว�มเสมอภ�คไว้ในหล�ยข้อ เช่น

4 จ�ก หลักคว�มเสมอภ�ค ว�รส�รนิติศ�สตร์, 30, 2. (น. 165) โดย สมคิด เลิศไพฑูรย์, (2543, มิถุน�ยน).