Page 48 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 48
ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2563) 47
ข้อสังเกตจำกแผนภำพข้ำงต้น ระบบจะถูกแยกเป็นสองส่วน และผู้ที่ท�ำหน้ำที่เป็น “ผู้บริหาร
งานยุติธรรม” คนส�ำคัญที่ต้องเกี่ยวข้องทั้งในส่วนแรกและส่วนที่สอง คือ “พนักงานอัยการ” กล่ำวคือ
9
เป็นผู้รับผิดชอบส�ำนวนกำรสอบสวนคดีมำตั้งแต่ต้น และด�ำเนินคดีในชั้นพิจำรณำร่วมกับศำล บทบำท
ของอัยกำรจึงมีส่วนส�ำคัญมำกในกำรส่งผ่ำน “พยานหลักฐานอันเป็นข้อมูลข้อเท็จจริงของข้อหาและ
ข้อมูลอันเป็นข้อเท็จจริงของบุคคลผู้กระท�าความผิด” ไปยังศำลได้อย่ำงครบถ้วนสมบูรณ์ เพื่อกำร
พิจำรณำพิพำกษำด้วยควำมถูกต้องสมบูรณ์ตรงตำม “ควำมเป็นจริง” อันเป็นกำรสนับสนุนส่งเสริม
ให้กับผู้พิพำกษำในกำรพิจำรณำพิพำกษำคดีได้อย่ำงถูกต้องยุติธรรม ตลอดทั้งกำรใช้ดุลพินิจในกำรใช้
“มาตรการบังคับทางอาญา” กับบุคคลนั้นได้อย่ำงเหมำะสม (Individualization of Punishment)
และน�ำไปสู่กำรใช้โทษทำงเลือกให้เหมำะสมกับบุคคลผู้กระท�ำควำมผิดในแต่ละรูปเรื่องข้อเท็จจริงของคดี
กำรที่พนักงำนอัยกำรเป็นผู้รับผิดชอบกำรสอบสวนในคดี โดยต�ำรวจท�ำหน้ำที่สืบสวนและ
เป็นผู้ช่วยเหลือในกำรสอบสวน จะท�ำให้เกิดกำรท�ำงำนร่วมกันอย่ำงมีประสิทธิภำพ มีกำรตรวจสอบ
ถ่วงดุลกันในกำรสอบสวนฟ้องร้อง ช่วยคุ้มครองสิทธิเสรีภำพของประชำชนได้เป็นอย่ำงดีจำกควำมรู้
ควำมสำมำรถทำงกฎหมำยของพนักงำนอัยกำร และยังป้องกันกำรทุจริตในกระบวนกำรยุติธรรมทำง
อำญำต้นทำงได้อีกระดับหนึ่งด้วย ลดปัญหำกำรใช้ควำมรุนแรง กำรซ้อมทรมำน ที่ท�ำให้กระบวนกำร
ในชั้นนี้ล้มเหลว เกิดควำมผิดพลำด (Miscarriage of Justice)
แต่ส�ำหรับประเทศไทยได้น�ำ “ระบบกล่ำวหำ” มำใช้โดยแยกเป็นสำมส่วน แตกต่ำงจำกประเทศ
ที่ใช้ระบบเดียวกันกับประเทศไทย ปรำกฏตำมแผนภำพ ดังนี้
พิจารณา
เร��มกระบวนการ สอบสวน ฟองรอง คำพิพากษา
พิพากษา
• ตำรวจ • พนักงานอัยการ • ผูพิพากษา
(รับผิดชอบสืบสวนสอบสวน) (หนาที่ฟองคดี) (รับผิดชอบการพิจารณา
พิพากษา)
• พนักงานอัยการ
(ฟองรองและดำเนินคดีในศาล)
ข้อสังเกตคือ พนักงำนอัยกำรผู้ฟ้องคดีมิได้เข้ำไปรับทรำบเรื่องรำวต่ำง ๆ อย่ำงละเอียดมำแต่ต้น
ต้องรอรำยงำนกำรสอบสวนที่ส่งมำจำกเจ้ำพนักงำนต�ำรวจ แต่พนักงานอัยการมีหน้าที่ต้องเขียน
ค�าฟ้องและด�าเนินกระบวนพิจารณาคดีในชั้นศาล จึงเป็นอุปสรรคในกำรรับรู้เรื่องรำวต่ำง ๆ ของ
พนักงำนอัยกำรใน “ข้อมูลข้อเท็จจริงของข้อหาและข้อมูลอันเป็นข้อเท็จจริงของบุคคลผู้กระท�า
ความผิด” และกำรด�ำเนินกำรสอบสวนได้เสร็จสิ้นไปแล้วในชั้นต�ำรวจที่ผูกขำดเพียงหน่วยงำนเดียว 10
9 ตำมหลัก “อ�ำนำจสอบสวนฟ้องร้องเป็นอ�ำนำจเดียวกัน”
10 ยกเว้น คดีพิเศษที่อยู่ในควำมดูแลของกรมสอบสวนคดีพิเศษ
