Page 53 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 53
52 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
3. ชั้นพิจารณาพิพากษา ในขั้นตอนนี้ส่วนใหญ่เป็นกำรท�ำงำนร่วมกันของศำลกับพนักงำนอัยกำร
มีประเด็นที่น่ำพิจำรณำ ดังนี้
ในเรื่อง “การไต่สวนคดีอาญา” ตำมกฎหมำยวิธีพิจำรณำควำมอำญำของไทย คดีอำญำที่
17
ผู้เสียหำยเป็นโจทก์ฟ้องคดี กฎหมำยก�ำหนดให้ศำลต้องท�ำกำรไต่สวนเสมอ ส�ำหรับคดีที่รัฐเป็นโจทก์
จะไต่สวนหรือไม่ก็ได้ ในทำงปฏิบัติที่ผ่ำนมำพบว่ำมีกำรไต่สวนอยู่เพียงคดีเดียว จุดนี้เป็นประเด็นที่น่ำสนใจ
เพรำะกำรไต่สวนคดีอำญำเป็นกำรตรวจสอบถ่วงดุล (Accountability) ส�ำนวนคดีที่เริ่มต้นมำจำกงำนสอบสวน
ฟ้องร้อง กอปรกับในยุคปัจจุบันคดีที่รัฐเป็นโจทก์ฟ้องมีควำมยุ่งยำกซับซ้อนมำกและมีจ�ำนวนมำก จึงมีควำมจ�ำเป็น
ที่ศำลต้องวำงเกณฑ์ในกำรไต่สวนมูลฟ้องคดีที่รัฐเป็นโจทก์ เพื่อกำรกรองคดีตั้งแต่แรก
ในเรื่อง “การแถลงเปิดปิดคดี” เป็นสิ่งที่ดีมำกและมีกำรใช้กำรแถลงเปิดปิดคดีกันมำก
เพื่อควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับพยำนหลักฐำนในคดีและข้อเท็จจริงของจ�ำเลยในต่ำงประเทศ แต่ประเทศ
เรำแทบจะไม่ได้ ปฏิบัติตำมมำตรำ 174 กันสักเท่ำไรนัก
มาตรา 174 ก่อนน�าพยานเข้าสืบ โจทก์มีอ�านาจเปิดคดีเพื่อให้ศาลทราบคดีโจทก์ คือแถลง
ถึงลักษณะของฟ้องอีกทั้งพยานหลักฐานที่จะน�าสืบเพื่อพิสูจน์ความผิดของจ�าเลยเสร็จแล้วให้
โจทก์น�าคดีเข้าสืบ
เมื่อสืบพยานโจทก์แล้ว จ�าเลยมีอ�านาจเปิดคดีเพื่อให้ศาลทราบคดีจ�าเลย โดยแถลงข้อเท็จจริง
หรือข้อกฎหมายซึ่งตั้งใจอ้างอิง ทั้งแสดงพยานหลักฐานที่จะน�าสืบ เสร็จแล้วให้จ�าเลยน�าพยานเข้าสืบ
เมื่อสืบพยานจ�าเลยเสร็จแล้ว โจทก์และจ�าเลยมีอ�านาจแถลงปิดคดีของตนด้วยปาก หรือ
หนังสือหรือทั้งสองอย่าง
กำรแถลงปิดคดีส�ำหรับอัยกำรมีควำมส�ำคัญมำก โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งหำกพนักงำนอัยกำร
เห็นว่ำจ�ำเลยกระท�ำควำมผิดจริง พนักงำนอัยกำรก็จะแถลงให้ลงโทษจ�ำเลยตำมควำมหนักเบำของ
กำรกระท�ำตำมหลัก Individualization of Punishment
ในเรื่องของ “การสืบพยานในคดีอาญา” ในชั้นพิจำรณำพิพำกษำคดี หลักประกันสิทธิมนุษยชน
ในชั้นศำลโดยศำล ตำมบทบัญญัติของกฎหมำยมีหลำยประกำรที่เกี่ยวกับพยำนหลักฐำน ศำลก็มีหน้ำที่
ต้องตรวจสอบค้นหำควำมจริงในเนื้อหำเช่นเดียวกัน ต้องตรวจสอบค้นหำควำมจริงแท้ของเรื่อง
จนเป็นที่พอใจ ปรำกฏตำมมำตรำ 228 มำตรำ 229 และมำตรำ 175 ดังนี้
มาตรา 228 ระหว่างพิจารณาโดยพลการหรือคู่ความฝ่ายใดร้องขอ ศาลมีอ�านาจสืบพยาน
เพิ่มเติม จะสืบเองหรือส่งประเด็นก็ได้
มาตรา 229 ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะ
ของพยาน
17 ประมวลกฎหมำยวิธีพิจำรณำควำมอำญำ มำตรำ 162 (1).
