Page 21 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 21
20 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
นอกจำกนั้น หำกพิจำรณำค�ำพิพำกษำของศำลสิทธิมนุษยชนยุโรป (European
Court of Human Rights: ECtHR) จะเห็นได้ว่ำถึงแม้ ECtHR จะมีแนวโน้มรับเอำค�ำนิยำมของกำร
ทรมำนตำม UNCAT เป็นค�ำนิยำมของกำรทรมำนตำม ECHR แต่ ECtHR ได้วำงหลักไว้อย่ำชัดเจนในคดี
22
Polonskiy v. Russia ว่ำกำรที่ไม่เกิดผลต่อทำงร่ำงกำยหรือจิตใจในระยะยำว (long-term damage
to his health) ไม่ส่งผลใด ๆ ต่อกำรพิจำรณำว่ำกำรปฏิบัติต่อผู้เสียหำยรุนแรงถึงขั้นเป็นกำร
23
24
ทรมำนหรือไม่ ซึ่งเป็นค�ำพิพำกษำที่กลับหลักเดิมที่วำงไว้ในคดี Egmez v Cyprus ว่ำจะเป็นกำร
25
ทรมำนได้ ควำมเจ็บปวดหรือทรมำนนั้นต้องส่งผลต่อผู้เสียหำยในระยะยำว อย่ำงไรก็ตำม เรำจะ
กลับมำพิจำรณำประเด็นนี้อีกครั้งในหัวข้อถัดไป เมื่อพิจำรณำเรื่อง “ระดับของควำมร้ำยแรง”
ของกำรกระท�ำที่จะเป็นกำรทรมำน
ส�ำหรับกฎหมำยไทยนั้น ไม่ได้มีกำรก�ำหนดนิยำมค�ำว่ำ “จิตใจ” ไว้ แต่ศำลฎีกำ
26
ไทยได้วำงหลักไว้ว่ำอย่ำงยำวนำนตั้งแต่สมัยใช้กฎหมำยลักษณะอำญำ ว่ำกำรท�ำอันตรำยต่อจิตใจคือ
27
28
กำรท�ำอันตรำยต่อระบบประสำท ท�ำให้สมองไม่สำมำรถสั่งกำรตำมปกติ “แต่ควำมรู้สึกว่ำถูกเหยียด
หยำม เจ็บใจ แค้นใจ เหล่ำนี้เป็นอำรมณ์หำใช่เป็นอันตรำยต่อจิตใจไม่” ซึ่งกำรวำงหลักของศำลนี้
29
สอดคล้องกับค�ำอธิบำยทำงต�ำรำในกระแสหลัก อย่ำงไรก็ตำม ถ้ำเป็นกำรตีควำมไปตำมแนวทำงนี้
จะท�ำให้กำรข่มขู่ว่ำจะฆ่ำคนที่รัก หรือกำรข่มขู่ว่ำจะท�ำร้ำยร่ำงกำยอย่ำงรุนแรง จะไม่เป็นกำรท�ำอันตรำย
ต่อจิตใจตำมกฎหมำยไทย เว้นแต่ว่ำผู้เสียหำยจะได้รับอันตรำยต่อระบบประสำท หรือกำรท�ำงำนของ
30
สมองได้รับผลกระทบ ซึ่งขัดกับกำรตีควำมของทั้งศำลสิทธิมนุษยชนแห่งอเมริกำ และศำลสิทธิมนุษยชน
ยุโรป ที่เห็นว่ำกำรกระท�ำดังกล่ำวเป็นกำรท�ำอันตรำยต่อจิตใจ นอกจำกนั้น กำรกระท�ำดังกล่ำว
31
หำกพิจำรณำตำมกฎหมำยภำยในของสหรัฐอเมริกำที่แม้ถูกคณะกรรมกำรต่อต้ำนกำรทรมำนวิจำรณ์
ว่ำเป็นกฎหมำยที่แคบเกินไป ก็ยังถือว่ำกำรกระท�ำดังกล่ำวเป็นกำรท�ำอันตรำยต่อจิตใจ จึงเท่ำกับว่ำ
32
22 Application No 30033/05, 19 March 2009 < https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:
[%22001-91788%22]} > last accessed 26 June 2020.
23 Ibid, para 124.
24 Application No 30873/96, 21 December 2000 < https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22appno%22:
[%2230873/96%22],%22itemid%22:[%22001-59100%22]} > last accessed 26 June 2020.
25 Ibid, para. 78.
26 ในร่ำงพระรำชบัญญัติป้องกันและปรำบปรำมกำรทรมำนและกำรกระท�ำให้บุคคลสูญหำย พ.ศ... (ข้อมูล ณ วันที่ 26
พฤษภำคม 2561) ก็ไม่ได้ก�ำหนดนิยำมของค�ำว่ำจิตใจไว้เช่นกัน
27 ค�ำพิพำกษำศำลฎีกำที่ 626/2493.
28 ค�ำพิพำกษำศำลฎีกำที่ 3269/2531.
29 ค�ำพิพำกษำศำลฎีกำที่ 273/2509.
30 Maritza Urrutia vs. Guatemala, Series C No. 103, Inter-American Court of Human Rights (IACrtHR),
27 November 2003 < http://www.refworld.org/cases,IACRTHR,4f5a19bd2.html > last accessed 26 June 2020.
31 Gafgen v Germany, Application No 22978/05, 1 June 2010 < http://www.bailii.org/eu/cases/
ECHR/2010/759.html > last accessed 26 June 2020 ดูเพิ่มเติมในหัวข้อถัดไป.
32 อย่ำงไรก็ตำม บำงประเทศ อย่ำงเช่น โครเอเชีย “เดิม” เลือกที่จะไม่บัญญัติให้กำรกระท�ำต่อจิตใจเป็นกำรทรมำนเลย ดู
CAT/C/54/Add.3 ต่อมำในปี 2556 โครเอเชียได้แก้นิยำมให้รวมถึงกำรทรมำนทำงจิตใจด้วยแล้ว ดู CAT/C/HRV/4-5, para 1.
