Page 66 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

64 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

ที่กลาวขางตนดวย สําหรับพระราชบัญญัติขาวกรองแหงชาติ พ.ศ. 2562 ซึ่งตราขึ้นในเวลาใกลเคียงกับ

พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร พ.ศ. 2562 นั้น แมวากฎหมายทั้งสองฉบับไมได
ระบุถึงความเชื่อมโยงกันไวโดยตรง แตสํานักงานขาวกรองแหงชาติและศูนยประสานงานขาวกรองแหงชาติ
มีหนาที่และอํานาจปฏิบัติงานตามที่นายกรัฐมนตรีหรือสภาความมั่นคงแหงชาติมอบหมาย จึงสามารถมี
การใชอํานาจเกี่ยวกับภัยคุกคามไซเบอรผานทางกฎหมายสภาความมั่นคงแหงชาติและเชื่อมโยงไปยัง
การสั่งการหนวยงานตามกฎหมายขาวกรองแหงชาติดวย ดังนั้น การกําหนดความเชื่อมโยงของการใช

อํานาจของกฎหมาย 3 ฉบับ ที่มีขอบเขตกวางทั้งในแงเหตุแหงการใชอํานาจ มาตรการ และเปาหมาย
จึงสงผลใหกฎหมายเหลานี้มีแนวโนมไมสอดคลองกับเกณฑสิทธิมนุษยชนดังกลาว

5.6 หลักการตรวจสอบถวงดุล
กฎหมายที่ใหอํานาจเจาหนาที่ไดมาหรือเขาถึงขอมูลจะตองอยูภายใตกระบวนการตรวจสอบ
(Oversight mechanism) โดยองคกรอิสระ (Independent) ที่แยกตางหากจากหนวยงานบังคับ
ใชกฎหมายนั้น เชน ตองมีการขอหมายศาลกอนการใชอํานาจ หลักการนี้เห็นไดจากอนุสัญญา
อาชญากรรมคอมพิวเตอร มาตรา 15 เมื่อนําเกณฑนี้มาวิเคราะหกฎหมายเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐ

อันเปนขอยกเวนของพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. 2562 จะพบวา
1) พระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแหงชาติ พ.ศ. 2558 ในกรณีการตอบสนองหรือรับมือ
ภัยคุกคามที่เกิดขึ้นแลว มาตรา 19 ใหสภาความมั่นคงแหงชาติประกาศระดับความรายแรงของภัยคุกคาม

ดังกลาว พรอมทั้งเสนอความเห็น แนวทาง มาตรการ หรือการดําเนินการอื่นที่จําเปน ตอนายกรัฐมนตรี
หรือคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติหรือสั่งการใหหนวยงานของรัฐหรือเจาหนาที่ของรัฐดําเนินการ
ตามอํานาจหนาที่ตามที่บัญญัติไวในกฎหมายเพื่อปองกัน แกไข หรือระงับยับยั้งภัยคุกคามดังกลาว
ในกรณีที่นายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรียังไมพิจารณาดําเนินการ ใหสภาความมั่นคงแหงชาติเปน
ผูใชอํานาจสั่งใหหนวยงานของรัฐหรือเจาหนาที่ของรัฐดําเนินการไดเทาที่จําเปนและเหมาะสม สําหรับ

หลักเกณฑ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกาศใหสถานการณใดเปนภัยคุกคาม การยกเลิกการประกาศและ
การกําหนดระดับความรายแรงของภัยคุกคามเปนไปตามที่สภากําหนดโดยความเห็นชอบของ
คณะรัฐมนตรี จะเห็นไดวาการใชอํานาจดังกลาวไมไดกําหนดใหตองมีการตรวจสอบถวงดุลโดย

ฝายตุลาการ และเปนการใหอํานาจฝายบริหารออกกฎหมายลําดับรองที่อาจกระทบตอสิทธิในขอมูล
สวนบุคคล
2) พระราชบัญญัติขาวกรองแหงชาติ พ.ศ. 2562 มาตรา 6 กําหนดวา “...หลักเกณฑ วิธีการ และ
เงื่อนไขในการดําเนินการใหเปนไปตามระเบียบที่ผูอํานวยการกําหนดโดยความเห็นชอบของนายกรัฐมนตรี
โดยระเบียบดังกลาวอยางนอยตองกําหนดใหมีการบันทึกรายละเอียดขั้นตอนการดําเนินการโดยเจาหนาที่

ผูรับผิดชอบ เหตุผล ความจําเปน วิธีการ บุคคลที่ไดรับผลกระทบหรืออาจไดรับผลกระทบ และระยะเวลา
ในการดําเนินการ รวมทั้งวิธีการปองกัน แกไข และเยียวยาผลกระทบตอบุคคลภายนอกที่ไมเกี่ยวของ”
จะเห็นไดวาการใชอํานาจดังกลาวไมไดกําหนดใหตองมีการตรวจสอบถวงดุลโดยฝายตุลาการ และ

เปนการใหอํานาจฝายบริหารออกกฎหมายลําดับรองที่อาจกระทบตอสิทธิในขอมูลสวนบุคคล