Page 64 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

62 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

5.4 เกณฑความเฉพาะเจาะจงในแงของระยะเวลา (Duration)

กฎหมายที่ใหอํานาจเขาถึงหรือไดมาซึ่งขอมูลจะตองมีขอบเขตในแงระยะเวลาที่ชัดเจน
เพื่อปองกันการสอดแนมตอเนื่องหรือตลอดเวลา กฎหมายประเทศตาง ๆ อาจกําหนดขอจํากัดดาน
เวลาแตกตางกัน เชน สามเดือน สองเดือน ศาลยุโรปวางหลักวา กฎหมายที่กําหนดระยะเวลา
18
17
เก็บขอมูลไวเปนชวงโดยไมปรากฏวามีเกณฑเชิงภาวะวิสัย (Objective criteria) ที่ชัดเจน ไมสอดคลอง
กับหลักขอจํากัดดานระยะเวลา แมวาจะมีการกําหนดระยะเวลา ก็ตองพิจารณาความชัดเจนของ
19
เกณฑการขยายระยะเวลาดวย สําหรับกฎหมายไทยฉบับอื่นที่ใหอํานาจเจาหนาที่ “ไดมาซึ่งขอมูล”
มีการกําหนดระยะเวลาไวในเงื่อนไขที่ศาลจะสั่งอนุญาตตามคําขอของเจาหนาที่ โดยสวนใหญจะ
กําหนดเวลาเกาสิบวัน กฎหมายบางฉบับกําหนดวา เมื่อศาลสั่งอนุญาตไปแลว หากมีพฤติการณ
20
เปลี่ยนแปลงไป ศาลอาจเปลี่ยนแปลงคําสั่งอนุญาตหรือขยายเวลาอนุญาตได เมื่อนําเกณฑนี้มา
21
วิเคราะหกฎหมายเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐอันเปนขอยกเวนของพระราชบัญญัติคุมครองขอมูล
สวนบุคคล พ.ศ. 2562 จะพบวา
1) พระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแหงชาติ พ.ศ. 2559 มาตรา 19 กําหนดใหสภาประกาศ
ระดับความรายแรงและเสนอความเห็น มาตรการ ฯลฯ ใหนายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีเพื่อสั่งการ

หากยังไมมีการดําเนินการดังกลาว ใหสภาใชอํานาจสั่งการหนวยงานหรือเจาหนาที่รัฐใหดําเนินการ
ไดเทาที่จําเปนและเหมาะสม จะเห็นไดวากฎหมายดังกลาวไมไดกําหนดรายละเอียดของมาตรการที่
เจาะจงหรือชัดเจนดังกลาวมาแลวในเกณฑขางตน และไมไดกําหนดกรอบระยะเวลาของการดําเนินการ

อันเกี่ยวกับการใชอํานาจนั้น
2) พระราชบัญญัติขาวกรองแหงชาติ พ.ศ. 2562 มาตรา 13 ใหอํานาจศูนยประสานขาวกรอง
แหงชาติ (ศป.ข) ที่อาจกระทบตอขอมูลสวนบุคคลหลายประการ เชน ติดตาม ประเมิน และวิเคราะห
สถานการณ เฝาระวังภัยคุกคามความมั่นคงปลอดภัย ปฏิบัติงานอื่นตามที่นายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี
ที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย สภาความมั่นคงแหงชาติ หรือผูอํานวยการสํานักขาวกรองแหงชาติมอบหมาย

จะเห็นไดวานอกจากการใชอํานาจดังกลาวมีลักษณะมาตรการที่กวางดังกลาวมาแลว ยังไมไดกําหนด
ขอบเขตระยะเวลาที่ชัดเจน จึงอาจทําใหมีการใชอํานาจเขาถึงหรือไดมาซึ่งขอมูลสวนบุคคลในลักษณะ
ตอเนื่อง

17 Three months with the possibility of renewal (Weber and Saravia v Germany, no.54934/00, ECtHR, 29 Jun 2006).
18 Two months with the possibility of renewal (Association for European Integration and Human Rights
and Ekimdzhiev v Bulgaria no. 62540/00, ECtHR, 28 June 2007).
19 Joined Cases C-293/12 and C-594/12.
20 เชน พระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547 มาตรา 25 กําหนดวา การอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ใหอธิบดี
ผูพิพากษาศาลอาญาสั่งอนุญาตไดคราวละไมเกินเกาสิบวัน พระราชบัญญัติปองกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 มาตรา 46
กําหนดวา ศาลอาจอนุญาตไดคราวละไมเกินเกาสิบวัน.
21 เชน พระราชบัญญัติปองกันและปราบปรามการมีสวนรวมในองคกรอาชญากรรมขามชาติ พ.ศ. 2556 มาตรา 17
วรรคสามกําหนดวา “... ภายหลังที่มีคําสั่งอนุญาต หากปรากฏขอเท็จจริงวาเหตุผลความจําเปนไมเปนไปตามที่ระบุหรือพฤติการณ
เปลี่ยนแปลงไป อธิบดีผูพิพากษาศาลอาญาอาจเปลี่ยนแปลงคําสั่งอนุญาตหรือขยายระยะเวลาอนุญาตไดตามที่เห็นสมควร...”.