Page 124 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)
P. 124
ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561) 123
วลีที่ว่า “ประเทศที่ยังไม่ยกเลิกโทษประหารชีวิต” ทำาให้มีการตีความว่า ความตามวรรคที่
21
สองนี้ไม่สามารถใช้ได้กับรัฐที่ยกเลิกโทษประหารชีวิตไปแล้วอีกต่อไป ดังนั้น นักวิชาการให้ความเห็นว่า
ตามความในวรรคนี้ หมายความว่า ประเทศที่ได้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิตไปแล้วจะไม่สามารถนำาโทษประหาร
ชีวิตกลับมาใช้ได้อีก อย่างไรก็ตาม บทบัญญัติในประเด็นนี้ในอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนอเมริกาในข้อ 16 วรรคสอง
ช่วยทำาให้การอภิปรายเกี่ยวกับบทบัญญัติในกติการะหว่างประเทศ ICCPR ชัดเจนยิ่งขึ้น เมื่ออนุสัญญา ฯ ได้มี
การบัญญัติว่า การนำาโทษประหารชีวิตกลับมาใหม่โดยรัฐจะกระทำาได้หรือไม่ ให้รัฐเป็นผู้พิจารณาความเหมาะสม
อย่างไรก็ตาม สำาหรับรัฐที่เข้าเป็นรัฐภาคีของพิธีสาร OP2 แล้ว จะไม่สามารถฟื้นคืนหรือ
นำาโทษประหารชีวิตกลับมาใช้ใหม่ได้อีกต่อไปอย่างแน่นอน เนื่องจากกลไกนี้ไม่มีการระบุไว้ในพิธีสาร OP2
13.3 ก�รลงโทษประห�รชีวิตย้อนหลัง
ตามข้อ 6 ของกติการะหว่างประเทศ ICCPR กำาหนดให้การลงโทษประหารชีวิตเกิดขึ้นได้
เพียงเฉพาะเมื่อมี “กฎหมายที่ใช้บังคับในขณะที่เกิดอาชญากรรม” ได้บัญญัติให้เป็นความผิดเท่านั้น
โดยหลักการนี้ได้รับการเรียบเรียงและขยายความใหม่ในข้อ 15 ที่ห้ามไม่ให้มีการลงโทษในการกระทำาที่ไม่ถือว่า
เป็นอาชญากรรมในขณะที่ได้กระทำาความผิด ความในข้อนี้ยังห้ามการกำาหนดโทษที่มากกว่าโทษตามที่กฎหมาย
ได้กำาหนดไว้ในขณะที่เกิดอาชญากรรมนั้น นอกจากนี้ มาตรการเชิงป้องกัน ฯ ยังได้นำาหลักการนี้มานำาเสนอซำ้า
อีกครั้งเพื่อให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น
ร่างข้อคิดเห็นทั่วไปของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนประจำากติการะหว่างประเทศ ICCPR
หมายเลข 36 กล่าวว่า “การยกเลิกโทษประหารชีวิตสามารถนำามาใช้ย้อนหลังกับบุคคลที่ได้รับการตัดสินว่าได้
กระทำาความผิดหรือกับบุคคลที่ถูกตัดสินโทษประหารชีวิตไปแล้ว ... ทั้งนี้ เพราะความจำาเป็นที่จะต้องบังคับใช้
กฎหมายที่มีโทษประหารชีวิตหรือความผิดที่ต้องลงโทษด้วยชีวิต ... ตามบทบัญญัติของกฎหมายที่ได้มีการพิจารณา
อย่างถี่ถ้วนแล้ว ไม่ได้มีความจำาเป็นที่จะต้องลงโทษด้วยการประหารชีวิตในภายหลังจากนี้อีกต่อไปแล้ว”
14 วิธีก�รพิจ�รณ�และม�ตรก�รในก�รคุ้มครอง
โดยหลักการแล้ว มาตรการหรือขั้นตอนในเชิงป้องกันที่รัฐจำาเป็นต้องให้ความเคารพในการพิจารณา
คดีที่มีโทษประหารชีวิตส่วนใหญ่มาจากบทบัญญัติตามข้อ 6 วรรคหนึ่งถึงสาม และข้อ 14 วรรคหนึ่ง สอง และสี่
ของกติการะหว่างประเทศ ICCPR อย่างไรก็ตาม สิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีด้วยความยุติธรรมนั้นปรากฏอยู่
ในตราสารสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและตราสารระดับภูมิภาคหลายฉบับ สิทธิต่าง ๆ เหล่านี้ ต่อมา
21 From International legal standards on capital punishment, by R. Sapienza, 1985, In
The Right to Life in International Law, ed. by B. Ramcharan. Boston: Martinus Nijhoff.
