Page 122 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)

ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561) 121

13 ประเด็นสำ�คัญที่เกี่ยวกับโทษประห�รชีวิต

13.1 ก�รบังคับลงโทษประห�รชีวิตโดยสรุปรวบรัด

ศาลจะตัดสินให้ลงโทษประหารชีวิตบุคคลได้ เมื่อมีความเชื่อมั่นแล้วว่า บุคคลนั้นได้กระทำา

ความผิดที่เกิดขึ้นจริง และต้องรู้ว่าคำาตัดสินนั้นจะนำาบุคคลนั้นไปสู่ความตายโดยอัตโนมัติ ดังนั้น หากปราศจาก
ศาลที่มีอำานาจในการพิจารณาคดีโดยชอบ พร้อมกับสถานการณ์ของความผิดและลักษณะของผู้กระทำาความผิด

ที่ได้รับการพิสูจน์แล้วอย่างชัดเจนและสิ้นข้อสงสัย จะไม่อาจถือได้ว่าการพิจารณานั้นเป็นการตัดสินโทษที่
เหมาะสมและเป็นธรรม

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนประจำากติกา ICCPR ได้พิจารณาแล้วมีความเห็นว่า การบังคับ
ลงโทษประหารชีวิตโดยสรุปรวบรัดละเมิดต่อข้อ 6 ของกติการะหว่างประเทศ ICCPR นอกจากนี้ ผู้รายงานพิเศษ

ของสหประชาชาติว่าด้วยการลงโทษที่อยู่นอกเหนือกฎหมาย โดยสรุปรวบรัด หรือโดยพลการ ยังได้มีความเห็น
เกี่ยวกับกรณีการบังคับลงโทษประหารชีวิตโดยสรุปรวบรัดว่า กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศได้กำาหนด

อย่างชัดเจนว่า “บุคคลจะต้องไม่ถูกพรากชีวิตหรือทำาให้เสียชีวิตโดยพลการ” และ “บุคคลจะต้องไม่ถูกตัดสินให้
รับการลงโทษที่โหดร้าย ทารุณ หรือไร้มนุษยธรรม” ในรายงานประจำาปี 2550 นาย Philip Aston ผู้รายงาน
16
พิเศษ ฯ ได้กล่าวว่า ในการคุ้มครองสิทธิของบุคคล ศาลจำาเป็นจะต้องมีการชั่งนำ้าหนักปัจจัยหรือข้อเท็จจริงที่
เกี่ยวข้องทั้งหมด รวมทั้งปัจจัยที่ควรให้มีการบรรเทาโทษหรือลดโทษ เพื่อตรวจสอบว่าผู้ถูกกล่าวหาได้กระทำา

ความผิดที่เป็น “อาชญากรรมที่ร้ายแรงที่สุด” จริง และต้องประเมินสิ่งที่เป็นผลกระทบที่เกิดขึ้นตามมาภายหลัง
จากที่ผู้กระทำาความผิดได้กระทำาการนั้น รายงานกล่าวว่า “ทั้งในทางทฤษฎีและในทางปฏิบัติ การเคารพ

สิทธิมนุษยชนจะได้รับความมั่นใจต่อเมื่อคดีที่มีโทษประหารชีวิตนั้น องค์กรฝ่ายตุลาการได้เข้าไปพิจารณาคดีนั้น
เฉพาะเป็นรายกรณีอย่างละเอียดถี่ถ้วนและพินิจพิเคราะห์ โดยคำานึงถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องทั้งหมดแล้ว”

อย่างไรก็ตาม ศาลในระบบของกลไกหรือศาลระหว่างประเทศต่างไม่เห็นด้วยและประณาม
การบังคับลงโทษประหารชีวิตโดยสรุปรวบรัด ทั้งนี้ ในรายงานผลการพิจารณาคำาร้องระหว่างปี 2543 - 2544

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งภูมิภาคอเมริกา มีความเห็นว่าการบังคับลงโทษประหารชีวิตโดยสรุปรวบรัด
ละเมิดสิทธิในชีวิตของบุคคล สิทธิในการได้รับการปฏิบัติหรือการลงโทษอย่างมีมนุษยธรรม สิทธิในการได้รับการ

17
พิจารณาคดีที่เป็นธรรม เช่น ในกรณีคดี Boyce vs. Barbados (2007) คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งภูมิภาค

16 From Civil and political rights, including the questions of disappearances and
summary executions: report of the special rapporteur on extrajudicial summary or arbitrary executions,
Philip Alston (A/HRC/4/20 of 29 January 2007). Op.cit.
17 From Case of Boyce et al. v. Barbados, by Inter-American Court of Human Rights, 2007.