Page 121 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)
P. 121
120 วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน
หรือบุคคลที่พิการทางสติปัญญา แม้มีผู้สนับสนุนให้ใช้บรรทัดฐานด้านสิทธิมนุษยชนเหล่านี้เป็นมาตรฐานสากล
แต่ยังต้องเผชิญกับความท้าทายที่สำาคัญ เช่น แม้ว่าหลายประเทศจะจัดให้บุคคลที่ป่วยเป็นโรคจิตอย่างหนัก
(และในบางกรณีให้รวมถึงผู้พิการทางสติปัญญา) ให้ไม่ต้องรับโทษทางอาญา แต่พบว่าประเทศเหล่านี้ยังไม่มี
การบัญญัติให้ครอบคลุมไปถึงบุคคลที่เพิ่งเริ่มมีอาการหรือกำาลังเริ่มมีความเจ็บป่วยทางจิตหรือบุคคลที่มีอาการ
ป่วยทางจิตภายหลังจากที่ได้เข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดีไปแล้ว นอกจากนี้ ยังพบว่า มีรัฐจำานวนหนึ่งที่ไม่ได้
ให้การคุ้มครองเป็นพิเศษสำาหรับบุคคลที่ป่วยเป็นโรคจิตหรือบกพร่องทางสติปัญญา แต่ไม่ได้เป็น “ผู้วิกลจริต”
หรือ “บุคคลไร้ความสามารถ” ตามนิยามที่กำาหนดไว้ในประมวลกฎหมายอาญา รวมทั้งแม้แต่ในรัฐที่ห้ามไม่ให้
มีการลงโทษประหารชีวิตบุคคลที่มีอาการป่วยทางจิตหรือความบกพร่องทางสติปัญญาอย่างชัดเจน แต่ก็พบว่า
ในประเทศเหล่านี้ยังขาดแคลนนักวิชาชีพด้านสุขภาพจิตที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่จะสามารถทำาการประเมิน
หรือวินิจฉัยอาการสุขภาพจิตของบุคคลได้อย่างแม่นยำา ทำาให้การพิจารณาไม่เป็นไปตามมาตรฐานสากล
12.4 ผู้สูงอ�ยุ
ทั้งกติการะหว่างประเทศ ICCPR และมาตรการเชิงป้องกัน ฯ ฉบับปี 2527 ต่างไม่ได้ระบุอายุ
ขั้นสูงที่สุดของบุคคลที่สามารถจะถูกลงโทษประหารชีวิตได้ อย่างไรก็ตาม อนุสัญญาสิทธิมนุษยชนอเมริกา
(American Convention on Human Rights) ข้อ 4 (5) ได้กำาหนดห้ามลงโทษประหารชีวิตบุคคลอายุ “มากกว่า
70 ปี” ขึ้นไปไว้
ในปี 2532 คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติได้มีข้อมติที่กำาหนดรายละเอียด
เกี่ยวกับการใช้มาตรการเชิงป้องกัน ฯ ฉบับปี 2532 เพื่อมีข้อแนะนำาให้รัฐสมาชิกของสหประชาชาติกำาหนด “อายุ
ขั้นสูงสุดที่บุคคลสามารถถูกตัดสินประหารชีวิตหรือถูกลงโทษประหารชีวิต” ได้ มาตรการนี้เป็นความพยายามที่
จะทำาให้ประชาคมระหว่างประเทศปฏิบัติให้สอดคล้องกับระบบสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคอเมริกาและเป็นส่วนหนึ่ง
ของความพยายามในการบรรลุเป้าหมายของการยกเลิกการประหารชีวิตอย่างค่อยเป็นค่อยไป
จนถึงปัจจุบัน มีประเทศที่ยังคงโทษประหารชีวิตไว้ 10 ประเทศ ที่ได้มีการจัดทำากฎหมาย
ภายในประเทศซึ่งห้ามไม่ให้มีการลงโทษประหารชีวิตผู้สูงอายุไว้แตกต่างกันไป นับตั้งแต่อายุ 60 ปี เช่น กัวเตมาลา
อายุ 65 ปี เบลารุส อายุ 75 ปี จีน และไต้หวัน อายุ 80 ปี นอกจากนี้ ยังมีกฎหมายภายในของ
บางประเทศ เช่น กาตาร์ ที่ตามกฎหมายอาญากำาหนดให้บุคคลที่ถูกลงโทษจำาคุกรอการประหารชีวิตหรือบุคคล
ที่ได้รับการเลื่อนการลงโทษหรือพักโทษการลงโทษประหารชีวิตไว้ไม่น้อยกว่า 30 ปีแล้ว จะไม่ถูกประหารชีวิต
อีกต่อไป
