Page 120 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)

ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561) 119

ผู้หญิงที่มีลูกเป็นเด็กเล็กและกลุ่มประเทศที่ต้องเคารพต่อข้อห้ามดังกล่าวในระดับนานาชาติด้วย โดยมีสมาชิก

ของกลุ่มประมาณ 50 ประเทศ หรือมากกว่าครึ่งหนึ่งของประเทศที่ยังคงมีโทษประหารชีวิตอยู่ตามกฎหมาย
ภายในกำาหนดให้การลงโทษประหารชีวิตต่อผู้หญิงที่มีลูกเป็นเด็กเล็กถือเป็นความผิดตามกฎหมาย

12.3 คว�มเจ็บป่วยท�งจิตหรือคว�มพิก�รท�งสติปัญญ�

ปัจจุบัน ยังไม่มีอนุสัญญาระหว่างประเทศฉบับใดที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับประเด็นการลงโทษ
ประหารชีวิตแก่บุคคลที่มีความบกพร่องทางจิตหรือทางสติปัญญา ดังนั้น ข้อห้ามดังกล่าวจึงเกิดจากการตีความ

บทบัญญัติบางข้อของอนุสัญญาระหว่างประเทศโดยกลไกระหว่างประเทศและกลไกระดับภูมิภาคที่ไม่อนุญาต
ให้มีการลงโทษการประหารชีวิตต่อทั้งผู้ป่วยทางจิตและสติปัญญา นอกจากนี้ มาตรการเชิงป้องกัน ฯ ฉบับปี 2527

ยังห้ามมิให้มีการลงโทษประหารชีวิต “ต่อบุคคลที่ได้กลายเป็นคนวิกลจริต” (ตามกฎหมาย) แล้ว ทั้งนี้ ข้อมติของ
คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับการใช้มาตรการเชิงป้องกัน ฯ ได้ให้คำาแนะนำาต่อรัฐ

สมาชิกของสหประชาชาติ ความว่า “(ให้รัฐสมาชิก) ทำาตามขั้นตอนเพื่อให้เป็นไปตามมาตรการเชิงป้องกัน ฯ
โดย ... ยกเว้นโทษประหารชีวิตสำาหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาหรือบุคคลที่มีความสามารถทางจิต

ที่จำากัด ไม่ว่าจะอยู่ในขั้นตอนใดของการลงโทษหรือการประหารชีวิตแล้วก็ตาม”
ทั้งผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติว่าด้วยการทรมานและการปฏิบัติและการลงโทษอื่น

ด้วยความโหดร้าย ทารุณ และไร้มนุษยชนธรรม (Special Rapporteur on Torture and Other Cruel,
Inhuman or Degrading Treatment or Punishment) และผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติว่าด้วยการ

ลงโทษที่อยู่นอกเหนือกฎหมาย โดยสรุปรวบรัด หรือโดยพลการ (Special Rapporteur on Extrajudicial,
15
Summary or Arbitrary Executions) ได้มีความเห็นตรงกันว่า การลงโทษประหารชีวิตต่อบุคคลที่มี
ความบกพร่องทางจิตหรือทางสติปัญญาเป็นการละเมิด ข้อ 7 ของกติการะหว่างประเทศ ICCPR และข้อ 1 และ
ข้อ 16 ของอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือยำ่ายี

ศักดิ์ศรี (CAT)
นอกจากนี้ จากการตระหนักถึงความสำาคัญต่อประเด็นดังกล่าวของรัฐสมาชิกจำานวนมาก

จึงนำาไปสู่การเกิดขึ้นของบรรทัดฐานจารีตประเพณีสากลที่ทำาให้การลงโทษประหารชีวิต ไม่รวมถึงบุคคลที่มี
ความบกพร่องทางจิตหรือทางสติปัญญา อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของประเทศที่

ยังมีโทษประหารชีวิตหลายประเทศได้บัญญัติให้มีการปฏิบัติที่เป็นพิเศษต่อบุคคลที่เป็นผู้พิการทางสมอง

15 From Civil and political rights, including the questions of disappearances and
summary executions: report of the special rapporteur on extrajudicial summary or arbitrary executions,
Philip Alston (A/HRC/4/20 of 29 January 2007). Op.cit.