Page 99 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะดำาเนินการเพื่อประโยชน์ในการติดตามตัวผู้ก่อเหตุรุนแรง แต่ในการทำาหน้าที่ดังกล่าวยังต้องเป็นไป
ตามกรอบที่กฎหมายกำาหนดเพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชนทุกกลุ่มว่าจะได้รับการคุ้มครองภายใต้กฎหมายและ

ได้รับการปฏิบัติจากเจ้าหน้าที่รัฐอย่างเป็นธรรมเสมอกัน และการระงับสัญญาณหมายเลขโทรศัพท์ของผู้ที่ไม่ได้ลงทะเบียน
ซิมการ์ดโดยวิธีการตรวจสอบใบหน้า เพื่อยืนยันอัตลักษณ์ของตนในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19
ที่อาจกระทบต่อสิทธิในการรับรู้ข่าวสารของราชการในภาวะสถานการณ์โรคระบาด เป็นต้น ทั้งนี้ กสม. เห็นว่า
ข้อเรียกร้องให้ยุติการตรวจเก็บ DNA และการลงทะเบียนซิมการ์ดโดยวิธีการตรวจสอบใบหน้าเพื่อยืนยันอัตลักษณ์

ของตนนั้น สาเหตุส่วนหนึ่งอาจมาจากการขาดความเชื่อมั่นและความไว้วางใจของประชาชนในพื้นที่ที่มีต่อรัฐ
อันส่งผลให้เกิดการต่อต้าน/ไม่เห็นด้วยกับการดำาเนินการดังกล่าว ซึ่งที่ผ่านมา กสม. ได้เคยมีข้อเสนอแนะต่อรัฐในการเพิ่ม
การประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชนในพื้นที่ให้มากขึ้น ในส่วนของการช่วยเหลือเยียวยา กสม. เห็นว่า
ที่ผ่านมารัฐให้ความสำาคัญกับการเยียวยาผู้ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์ความไม่สงบโดยเป็นการชดเชย

ในรูปของตัวเงิน แต่อาจยังขาดการให้ความสำาคัญในมิติการเยียวยาทางด้านจิตใจอย่างเป็นรูปธรรม รวมถึงโอกาสทางสังคม
ที่ครอบครัวและผู้ได้รับผลกระทบควรเข้าถึง เช่น โอกาสในการประกอบอาชีพและทางการศึกษา เป็นต้น

ข้อเสนอแนะ เมื่อพิจารณาจากภาพรวมการดำาเนินการของรัฐและสถานการณ์ที่ยังต้องติดตามเฝ้าระวังแล้ว การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
กสม. จึงมีข้อเสนอแนะในประเด็นสถานการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้เพิ่มเติม ดังนี้

1. รัฐบาลและหน่วยงานด้านความมั่นคงควรทบทวนความจำาเป็นในการใช้กฎหมายความมั่นคงในพื้นที่จังหวัด
ชายแดนภาคใต้อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน หากในพื้นที่ใดที่สถานการณ์ดีขึ้น
159
ควรมีการยกเลิกหรือเปลี่ยนไปใช้กฎหมายความมั่นคงที่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนน้อยกว่า ดังเช่นที่
ได้ดำาเนินการในพื้นที่อำาเภอไม้แก่น จังหวัดนราธิวาส

2. รัฐบาล กระทรวงกลาโหม และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องควรจัดการอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ผู้บังคับ
ใช้กฎหมายเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ที่เคารพหลักสิทธิมนุษยชนอย่างต่อเนื่อง และควรเพิ่มเติมเนื้อหาเกี่ยวกับทักษะ/ บทที่ 3
เทคนิคที่ใช้ในการสืบสวนและสอบสวน และการใช้หลักจิตวิทยาในการซักถามผู้ต้องสงสัยในคดีความมั่นคงให้กับ

เจ้าหน้าที่ซึ่งเป็นผู้บังคับใช้กฎหมายพิเศษ ตลอดจนมีมาตรการที่ประกันว่าจะมีการนำาหลักสิทธิมนุษยชนมาใช้ในการ
ปฏิบัติจริงทั้งในการตรวจค้น จับกุม ควบคุมตัวบุคคล และควรมีการดำาเนินการกับเจ้าหน้าที่ที่กระทำาผิดอย่างจริงจัง รวมทั้ง
ให้สถาบันนิติวิทยาศาสตร์เป็นหน่วยงานหลักในการดำาเนินการนำาวิธีทางนิติวิทยาศาสตร์มาใช้ในการรวบรวม
พยานหลักฐานให้สอดคล้องกับบทบัญญัติของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

3. การดำาเนินมาตรการต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่อาจมีผลกระทบต่อสิทธิ

ของประชาชนควรอยู่บนพื้นฐานของหลักกฎหมายและการไม่เลือกปฏิบัติ โดยรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
พึงให้ความสำาคัญกับการสร้างความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่เกี่ยวกับความจำาเป็นในการดำาเนินมาตรการเหล่านั้น
เพื่อสร้างความเชื่อมั่น ทำาให้ประชาชนเกิดความไว้วางใจและให้ความร่วมมือในการดำาเนินการเพื่อประโยชน์และ
ความสงบสุขของส่วนรวม

4. รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำาคัญกับการเยียวยาทางด้านจิตใจของผู้ได้รับผลกระทบ

และควรมีการส่งเสริมการประกอบอาชีพแก่สตรีที่สูญเสียหัวหน้าครอบครัวเพื่อให้สามารถมีรายได้และดูแลครอบครัว

159
จาก รายงานผลการพิจารณาเพื่อเสนอแนะนโยบายหรือข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายที่ 89/2557 ลงวันที่ 1 เมษายน
2557 โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 97