Page 103 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

3.5 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและเสรีภาพของสื่อมวลชน

ภาพรวม

3.5.1 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น

กติกา ICCPR ได้ให้การรับรองและประกันเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นไว้ในข้อ 19 ซึ่งกำาหนดให้บุคคล
มีสิทธิที่จะมีความคิดเห็นโดยปราศจากการแทรกแซง และมีสิทธิในเสรีภาพแห่งการแสดงออก รวมถึงเสรีภาพ
ที่จะแสวงหา รับ และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและความคิดทุกประเภท โดยการใช้สิทธิดังกล่าวต้องมีหน้าที่และ

ความรับผิดชอบพิเศษควบคู่ไปด้วย การจำากัดสิทธิและเสรีภาพนี้ต้องมีบัญญัติแห่งกฎหมายให้อำานาจไว้และกระทำาเท่าที่
จำาเป็น เพื่อการเคารพในสิทธิหรือชื่อเสียงของบุคคลอื่น และเพื่อการรักษาความมั่นคงของชาติ หรือความสงบเรียบร้อย
หรือการสาธารณสุข หรือศีลธรรมของประชาชน เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นนี้ได้รับการบัญญัติรับรองไว้
ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ทั้งเสรีภาพของบุคคล และเสรีภาพของผู้ประกอบวิชาชีพ

สื่อมวลชน ดังปรากฏในมาตรา 34 และมาตรา 35 ตามลำาดับ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

ในปี 2563 สถานการณ์การใช้เสรีภาพในการแสดงออกส่วนใหญ่ เกี่ยวข้องกับการชุมนุมทางการเมือง
หรือการเรียกร้องต่อรัฐบาลในเรื่องทางเศรษฐกิจ สังคม หรือสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นสถานการณ์สำาคัญที่ได้นำาเสนอ
ในบทที่ 2 แล้ว สำาหรับเนื้อหาในส่วนนี้จะเน้นการใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นผ่านทางช่องทางอื่น เช่น การใช้
สื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งอาจเป็นการกระทำาที่ผิดตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำาความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ โดยมีกรณี

ที่สำาคัญ เช่น

(1) เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2563 ผู้ใช้บัญชีทวิตเตอร์ชื่อ “นิรนาม” ได้โพสต์เผยแพร่เนื้อหา
เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และการเมืองไทยลงบนทวิตเตอร์ ต่อมา “นิรนาม” ถูกเจ้าหน้าที่ตำารวจเข้าค้นห้องพักและพาตัว บทที่ 3
ไปยังสถานีตำารวจภูธรเมืองพัทยาเพื่อแจ้งข้อกล่าวหาตามมาตรา 14 (3) แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำาความผิด
เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 จากการทวีตภาพและข้อความที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ โดยศาลอุทธรณ์

ภาค 2 มีคำาสั่งอนุญาตให้ประกันตัวในเวลาต่อมา 164
(2) กรณี ศ.ดร.ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี อาจารย์ประจำาคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

และนายหาญศักดิ์ เบญจศรีพิทักษ์ (ดาบชิต) อดีตแกนนำาแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.)
ถูกเจ้าหน้าที่ทหารมณฑลทหารบกที่ 33 กล่าวหาว่ากระทำาผิดตามมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำา
ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 จากการโพสต์ข้อความในเฟซบุ๊ก กรณีมณฑลทหารบกที่ 33 จัดเวทีคอนเสิร์ต

ระดมทุนช่วยผู้ประสบภัยจากพายุปาบึกว่า หน่วยงานดังกล่าวได้ร่วมจัดกิจกรรมคัดค้านการเลื่อนเลือกตั้ง “Walk to
Vote” ที่ประตูท่าแพ เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2562 ซึ่งคดีได้สิ้นสุดลงโดยอัยการจังหวัดเชียงใหม่มีความเห็นไม่ฟ้องผู้ต้องหา
ทั้ง 2 คน โดยมีคำาวินิจฉัยและความเห็นในการสั่งไม่ฟ้องคดีว่า การกระทำาของผู้ต้องหาถือเป็นเสรีภาพ
ในการแสดงความคิดเห็นของประชาชนในสังคมประชาธิปไตย อีกทั้งผู้ที่เข้าไปอ่านโพสต์ย่อมไม่มีบุคคลใดเข้าใจหรือ
หลงเชื่อไปในทางว่า มณฑลทหารบกที่ 33 จะมาเข้าร่วมกิจกรรม Walk to Vote ทั้งนี้ การกระทำาที่จะเป็นความผิด

164
จาก ตร.พัทยา อ้าง พ.ร.บ.คอมฯ จับผู้ใช้ทวิตเตอร์บัญชี "นิรนาม", โดย บีบีซี, 2563. สืบค้นจาก https://www.
bbc.com/thai/thailand-51577352
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 101