Page 100 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

ของตนต่อไปได้ นอกจากนี้ ผู้ที่ไม่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่ายว่าเป็นผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์
ความไม่สงบ หากเป็นผู้ได้รับความเดือดร้อนในการดำารงชีวิต หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจพิจารณาให้ความช่วยเหลือ

ตามความเหมาะสมต่อไป

3.4 โทษประหารชีวิต

ภาพรวม

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 4 และมาตรา 28 ได้ให้การรับรอง
คุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ ตลอดจนรับรองสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกายของบุคคล
โดยพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคีก็ได้รับรองหลักการดังกล่าวไว้ด้วยเช่นกัน

โดยข้อ 6 (1) ของกติกา ICCPR รับรองว่ามนุษย์ทุกคนมีสิทธิที่จะมีชีวิตมาแต่กำาเนิด สิทธินี้ต้องได้รับการคุ้มครอง
โดยกฎหมาย และข้อ 6 (2) กำาหนดให้ประเทศที่ยังมิได้ยกเลิกโทษประหารชีวิต อาจลงโทษประหารชีวิตได้เฉพาะ
การกระทำาความผิดอาญาที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด (most serious crimes) ตามกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะ
กระทำาความผิด ข้อย่อยที่ 4 ระบุว่าบุคคลใดต้องคำาพิพากษาประหารชีวิต ย่อมมีสิทธิขออภัยโทษหรือลดหย่อน

ผ่อนโทษตามคำาพิพากษา อย่างไรก็ดี แม้กติกาฯ ไม่ได้ให้คำานิยามที่ชัดเจนของคำาว่า คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด แต่ได้มี
แนวทางการตีความโดยผู้เสนอรายงานพิเศษของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติด้านการสังหารนอก
กระบวนการยุติธรรม (special rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions) ที่เห็นว่า
คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด หมายถึง การทำาให้บุคคลอื่นเสียชีวิตโดยเจตนา โดยนักวิชาการหลายท่านมีความเห็นว่าการกระทำา

ความผิดที่มีลักษณะทางเศรษฐกิจหรือการเมือง การกระทำาความผิดที่ไม่มีการใช้ความรุนแรง และการกระทำาความผิดที่
เกี่ยวกับยาเสพติดไม่ควรจัดว่าเป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด นอกจากนี้ คณะกรรมการประจำากติกา ICCPR ได้มีการตีความว่า
ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดไม่จัดเป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุดด้วย ทั้งนี้ องค์การสหประชาชาติและกลไกด้านสิทธิมนุษยชน
ระหว่างประเทศได้รณรงค์ให้มีการตีความฐานความผิดต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับ “คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด” อย่างเคร่งครัด

แม้ว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 จะรับรองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ

และความเสมอภาคของบุคคล และสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกายของบุคคลไว้ก็ตาม แต่การลงโทษประหาร
ชีวิตในประเทศไทย ยังคงถูกบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาในฐานความผิดที่หลากหลาย เช่น ความผิดเกี่ยวกับ
ความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร ความผิดต่อตำาแหน่งหน้าที่ราชการ ความผิดต่อตำาแหน่งหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรม
ความผิดเกี่ยวกับเพศ ความผิดต่อชีวิต ความผิดต่อเสรีภาพ เป็นต้น กฎหมายอาญากำาหนดโทษประหารชีวิตเป็นโทษ

สูงสุดและให้ลงโทษนี้กับผู้ก่ออาชญากรรมร้ายแรงหรือคดีอุกฉกรรจ์ ซึ่งมีการขอพระราชทานอภัยโทษในโอกาสต่าง ๆ ได้
นอกจากประมวลกฎหมายอาญาแล้ว โทษประหารชีวิตยังถูกบัญญัติไว้ในกฎหมายอื่น เช่น พระราชบัญญัติยาเสพติด
ให้โทษ พ.ศ. 2522 และพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ พ.ศ. 2521 เป็นต้น 160

สืบเนื่องจากรายงานผลการพิจารณาเพื่อเสนอแนะนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับโทษ
ประหารชีวิตและหลักสิทธิมนุษยชนของ กสม. เมื่อปี 2558 ซึ่งเสนอต่อคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่า ควรรณรงค์
ให้ความรู้และความเข้าใจแก่สังคมไทยเกี่ยวกับโทษประหารชีวิต รวมทั้งแก้ไขกฎหมายยกเลิกโทษประหารเมื่อสังคม

160
จาก รายงานผลการพิจารณา ที่ 129/2558 ลงวันที่ 24 มีนาคม 2558 โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

98 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand