Page 96 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การกระทำาทรมานและการบังคับให้หายสาบสูญ โดยการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการตรวจสอบการกระทำาทรมานและ
151
บังคับสูญหายในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ การเปิดโอกาสให้ญาติเข้าเยี่ยมผู้ถูกควบคุมตัวได้ในโอกาสแรกและ
การอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ของ กสม. ประสานขอเข้าเยี่ยมผู้ต้องสงสัยที่ถูกควบคุมตัวได้ เป็นต้น

ในปี 2563 กสม. ยังคงได้รับคำาร้องในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
จำานวน 12 คำาร้อง ลดลงจากปี 2562 ที่มีจำานวน 26 คำาร้อง โดยมีการกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงมี
การกระทำาหรือการละเลยการกระทำาที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน เช่น กรณีกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ความมั่นคงทำาร้าย
ร่างกายเพื่อให้รับสารภาพ การเข้าตรวจค้นในยามวิกาล และกรณีไม่ได้รับความเป็นธรรมจากคณะกรรมการ 3 ฝ่าย

ที่พิจารณาไม่รับรองการเสียชีวิตของบุคคลจากเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นต้น
ทั้งนี้ ในช่วงเวลาดังกล่าว กสม. ได้ออกรายงานผลการตรวจสอบเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้
จำานวน 28 รายงาน โดยรายงานผลการตรวจสอบในบางกรณีพบว่า เมื่อพิจารณาจากเอกสารที่เกี่ยวข้องแล้ว ยังไม่ปรากฏว่า
มีการกระทำาหรือละเลยการกระทำาอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน และมีบางกรณีที่พบว่าผู้เสียหายมีบาดแผลตาม

ร่างกายซึ่งเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ใกล้เคียงกับวันที่ถูกควบคุมตัว แม้แพทย์ผู้ตรวจจะไม่สามารถระบุได้แน่ชัดว่าบาดแผล
เกิดจากสาเหตุใด และไม่ปรากฏว่ามีหลักฐานยืนยันได้ว่าเจ้าหน้าที่เป็นผู้ทำาร้ายร่างกาย แต่ กสม. ก็ได้มีข้อเสนอแนะ
ไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้มีการป้องกันมิให้เกิดการกระทำาอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ได้ชี้แจงต่อ กสม. ว่าได้กำาชับให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติตามระเบียบที่เกี่ยวข้องโดยเคร่งครัด หากพบว่ามีการละเมิด ไม่ปฏิบัติ

ตามระเบียบข้อบังคับที่กำาหนด จะมีการดำาเนินการทั้งทางวินัยและทางอาญาโดยไม่ยกเว้น 152

อนึ่ง สืบเนื่องจากกรณีการเสียชีวิตภายใต้การควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่ของนายอับดุลเลาะ อีซอมูซอ เมื่อเดือน
กรกฎาคม 2562 นั้น ภรรยาของนายอับดุลเลาะ อีซอมูซอ ได้ยื่นคำาร้องขอเป็นผู้ร้องซักถามในคดีไต่สวนการตายที่ศาล
สงขลาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 150 ซึ่งพนักงานอัยการและทนายความของภรรยาของ
นายอับดุลเลาะ ได้ตรวจพยานหลักฐานที่จะใช้ประกอบในการสืบพยานและแถลงต่อศาลว่า ประสงค์จะสืบพยานจำานวน
153
10 ปาก โดยเมื่อวันที่ 24-26 พฤศจิกายน 2563 พนักงานอัยการได้นำาภรรยาและญาติของนายอับดุลเลาะ รวมถึง
เจ้าหน้าที่ทหารและอาสาสมัครทหารพรานที่ประจำาอยู่ในค่ายอิงคยุทธบริหารขึ้นเบิกความต่อศาล และในลำาดับถัดไป
พนักงานอัยการและทนายฝ่ายครอบครัวของผู้ตาย ประสงค์จะให้แพทย์ที่ดูแลรักษาผู้ตายทั้ง 3 โรงพยาบาล ได้แก่
โรงพยาบาลค่ายอิงคยุทธบริหาร โรงพยาบาลจังหวัดปัตตานี และโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ มาสืบพยานในวันนัดครั้งต่อไป 154

นอกจากเรื่องร้องเรียนกรณีการกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงมีการกระทำาหรือการละเลยการกระทำา
ที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนแล้ว ในปี 2563 กสม. ยังได้ติดตามสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพื้นที่จังหวัดชายแดน

ภาคใต้ โดยพบสถานการณ์เกี่ยวข้องที่สำาคัญ ดังนี้

151
จาก หนังสือกองอ�านวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า ที่ นร 5119.1/3488 ลงวันที่ 21 พฤศจิกายน
2563. งานเดิม.
152
จาก หนังสือกองอ�านวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า ที่ นร 5119.1/2091 ลงวันที่ 7 กรกฎาคม 2563.
153
จาก คดีไต่สวนการตาย 'อับดุลเลาะ' หลังคุมตัวเข้าค่ายทหาร ศาลนัดสืบพยานปลายปีนี้, โดย ประชาไท, 2563.
สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2020/06/88386
154
จาก ศาลจังหวัดสงขลานัดสืบพยานครั้งแรก วันนัดครั้งต่อไปอีกด้วย ซึ่งนัดถัดไป เป็นวันที่ 15-18 ธันวาคม 2563 เวลา
09.00 น. เป็นต้นไป ณ ศาลจังหวัดสงขลา, โดย มูลนิธิผสานวัฒนธรรม, 2563. สืบค้นจาก https://crcfthailand.org/2020/11/27/
ศาลจังหวัดสงขลานัดสืบพ/

94 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand