Page 101 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

มีความเข้าใจและมีความพร้อม 161 ต่อมากระทรวงยุติธรรมได้มีการศึกษาและจัดเวทีรับฟังความเห็นในประเด็น
เรื่องการยกเลิกโทษประหารชีวิตมาอย่างต่อเนื่อง และได้เสนอแนวทางดำาเนินการเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต

ออกเป็น 3 ระยะต่อคณะรัฐมนตรี โดยคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบกับแนวทางดังกล่าวเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2559
ประกอบด้วยระยะที่ 1 การปรับอัตราโทษความผิดบางประเภทจากที่มีโทษประหารชีวิตสถานเดียวเป็นอัตราโทษ
สูงสุดประหารชีวิต เพื่อให้ผู้พิพากษาสามารถใช้ดุลพินิจที่จะลงโทษโดยไม่จำาเป็นต้องลงโทษประหารชีวิตสถานเดียว
เท่านั้น ระยะที่ 2 การยกเลิกโทษประหารชีวิตในบางฐานความผิดโดยเฉพาะในความผิดที่ไม่เกี่ยวกับชีวิต หรือเป็น

ความผิดที่ไม่ส่งผลถึงความตายของผู้อื่น และระยะที่ 3 การยกเลิกโทษประหารชีวิตในทุกฐานความผิด

ทั้งนี้ ข้อมูลจากกรมราชทัณฑ์ในปี 2563 สถิตินักโทษประหารชีวิตในกลุ่มของนักโทษเด็ดขาดเมื่อคดี
ถึงที่สุดมีจำานวน 15 คน แยกเป็นคดียาเสพติดให้โทษ จำานวน 11 คน คดีความผิดทั่วไป จำานวน 4 คน (ข้อมูล ณ วันที่
16 ธันวาคม 2563) 162 ทั้งนี้ การบังคับโทษประหารชีวิตเป็นการดำาเนินการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 245 ประกอบมาตรา 19 แห่งประมวลกฎหมายอาญา และระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยหลักเกณฑ์และ

วิธีการประหารชีวิตนักโทษ พ.ศ. 2546 ซึ่งกำาหนดให้ดำาเนินการด้วยวิธีการฉีดยาหรือสารพิษให้ตาย โดยประเทศไทย
มีการฉีดยาสารพิษนักโทษครั้งสุดท้ายเมื่อปี 2561 163 การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

การประเมินสถานการณ์

กติกา ICCPR มิได้ห้ามการลงโทษประหารชีวิต แต่ให้จำากัดการลงโทษดังกล่าวเฉพาะการกระทำาความผิด
อาญาที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุดดังที่กำาหนดในข้อ 6 (2) ในการพิจารณาการปฏิบัติตามกติกา ICCPR ของประเทศไทย
เมื่อปี 2560 คณะกรรมการประจำากติกาฯ ได้ยำ้าข้อห่วงกังวลที่กฎหมายไทยยังมีบทลงโทษประหารชีวิตในความผิด

เกี่ยวกับการทุจริต การติดสินบน และยาเสพติด ซึ่งไม่เข้าข่ายเป็นการกระทำาความผิดอาญาที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด
และมีข้อเสนอแนะให้ประเทศไทยดำาเนินการที่จำาเป็นเพื่อจำากัดการใช้โทษประหารชีวิตตามข้อ 6 (2) ของกติกาฯ บทที่ 3
รวมทั้งเสนอให้ประเทศไทยพิจารณายกเลิกโทษประหารชีวิตในระยะต่อไปด้วย

พัฒนาการหรือความก้าวหน้า แม้ว่าสังคมไทยจะมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการยกเลิก
โทษประหารชีวิต แต่ในทางปฏิบัติที่ผ่านมาพบว่าประเทศไทยมิได้มีการบังคับโทษประหารชีวิต ตั้งแต่ปี 2561 นอกจากนี้
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการหารือเพื่อขับเคลื่อนแนวทางการเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต ตามมติคณะรัฐมนตรี

เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2559 นอกจากนี้ กระทรวงยุติธรรมได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำาการศึกษาวิจัยดำาเนินการ
สัมมนาทางวิชาการเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโทษประหารชีวิต รวมถึงศึกษาความพร้อมของประเทศไทย
ต่อการเข้าเป็นภาคีพิธีสารเลือกรับของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International

on Civil and Political Rights: ICCPR) ฉบับที่ 2 ซึ่งมุ่งยกเลิกโทษประหารชีวิต

161
แหล่งเดิม.
162
จาก รายงานสถิตินักโทษประหารชีวิตกรมราชทัณฑ์, โดย กรมราชทัณฑ์, 2563. สืบค้นจาก http://www.correct.
go.th/executed/index.php?page=1
163
จาก ไขข้อข้องใจ โทษประหารยังมีอยู่ หรือหายไป ย้อนคดีประหาร ฉีดยาพิษนักโทษ ล่าสุด, โดย ไทยรัฐออนไลน์,
2563. สืบค้นจาก https://www.thairath.co.th/news/local/bangkok/1744660

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 99