Page 199 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การจ้างงานผู้สูงอายุในอาชีพที่เหมาะสมกับวัยและประสบการณ์ ประกอบด้วย 4 กิจกรรมคือ 1) การจ้างงานผู้สูงอายุที่
มีความรู้ มีภูมิปัญญาท้องถิ่นในสาขาต่าง ๆ มาถ่ายทอดความรู้ให้คนในชุมชนเพื่อนำาไปประกอบอาชีพต่อไป เป้าหมาย การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน

ผู้สูงอายุได้รับการจ้างเป็นวิทยากร 104 คน ดำาเนินการนำาร่องใน 16 จังหวัดทั่วประเทศ เช่น ลพบุรี กาญจนบุรี ฉะเชิงเทรา
พิษณุโลก สกลนคร พัทลุง และปัตตานี 2) การเพิ่มโอกาสสร้างงานในสถานประกอบการ โดยให้บริการจัดหางานแก่ผู้สูงอายุ ของกลุ่มบุคคล
โดยตั้งเป้าหมายมีผู้สูงอายุมาใช้บริการจัดหางาน 965 คน และผู้สูงอายุที่มาใช้บริการมีงานทำาไม่น้อยกว่าร้อยละ 50
3) การจ้างเหมาบริการผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป 20 คน ทำางานในศูนย์บริการจัดหางานเพื่อคนไทย สำานักงาน

จัดหางานในกรุงเทพฯ และในส่วนภูมิภาครวม 20 แห่ง มีระยะเวลาการทำางาน 144 วัน ทำางานวันละ 3 ชั่วโมง
โดยได้รับค่าจ้างเป็นรายชั่วโมง และ 4) กิจกรรมสำารวจความต้องการประกอบอาชีพหรือทำางานของผู้สูงอายุ เพื่อให้ บทที่ 5
ผู้สูงอายุได้รับการส่งเสริมการประกอบอาชีพที่ตรงตามความต้องการ โดยมีเป้าหมายสำารวจผู้สูงอายุจำานวน 13,500 คน 460
ผู้ประกอบธุรกิจเอกชนบางรายมีการจ้างงานผู้สูงอายุในตำาแหน่ง/แผนกต่าง ๆ เช่น แผนกจัดเรียงสินค้า พนักงาน

ลูกค้าสัมพันธ์/บริการลูกค้า แผนกการเงิน พนักงานครัว พนักงานขาย พนักงานตัดเย็บ เป็นต้น การทำางาน
461
มีทั้งแบบเต็มเวลาและไม่เต็มเวลา บางกรณีเป็นการจ้างพนักงานเดิมที่อายุถึง 60 ปีให้ทำางานต่อเนื่อง และบางกรณี
มีการออกแบบอุปกรณ์ภายในร้านให้เหมาะสมกับการทำางานของผู้สูงอายุ เช่น การออกแบบความสูงของชั้นวางวัตถุดิบ
ให้เหมาะสมและปลอดภัยในการทำางาน การจัดเตรียมอุปกรณ์ทางการแพทย์เพื่อรองรับเหตุฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้น เป็นต้น 462

5.2.5 สิทธิด้านสุขภาพ

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขระบุถึงปัญหาและอุปสรรคในการเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ
โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลหรือผู้สูงอายุที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ออกเป็น 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการ

ให้บริการ พบว่ายังไม่มีระบบสนับสนุนสมาชิกครอบครัวที่ชัดเจนที่สามารถดูแลผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง (family care
giver) ได้อย่างมีคุณภาพ มีแต่การอบรมอาสาสมัครประจำาครอบครัว (อสค.) ซึ่งไม่ได้มีการลงรายละเอียดในเนื้อหาและ
กระบวนการฝึกปฏิบัติเพื่อตอบสนองความต้องการที่เหมาะสมตามสภาพปัญหาของผู้สูงอายุนั้น ๆ อีกทั้งยังขาดแคลนทีม
สหวิชาชีพหรือทีมหมอครอบครัว (family care team) ในการเข้าร่วมกิจกรรมดูแลผู้สูงอายุระยะยาวให้เป็นไปตามแผนการ
ดูแล ตลอดจนขาดแคลนสื่อ อาทิ แผ่นพับ วิดีโอ สื่อออนไลน์ที่สมาชิกครอบครัวผู้ดูแลผู้สูงอายุสามารถเข้าถึงองค์ความรู้

ที่จำาเป็นได้ง่าย 2) ด้านกำาลังคน พบว่า จากนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขที่มุ่งเน้นระบบสุขภาพปฐมภูมิเข้มแข็ง
โดยระบุชัดว่าให้ทีมหมอครอบครัว 2,500 ทีม ดูแลประชาชน 25 ล้านคน แต่ยังไม่มีความชัดเจนในการกำาหนดบทบาทหน้าที่
อัตรากำาลัง ทักษะที่จำาเป็น และคุณสมบัติของบุคลากรที่เกี่ยวข้องในการดูแลผู้สูงอายุ รวมทั้งยังขาดระบบการพัฒนา

หลักสูตรและฝึกอบรมให้กับผู้จัดการการดูแล (care manager) ผู้ดูแลผู้สูงอายุ (care giver) อาสาสมัคร ทีมหมอครอบครัว
นักสังคมสงเคราะห์และ/หรือนักพัฒนาชุมชน ตลอดจนสมาชิกของครอบครัวที่ทำาหน้าที่ดูแลผู้สูงอายุ 3) ด้านเทคโนโลยี
และอุปกรณ์ พบว่ายังขาดแนวทางการพัฒนาเทคโนโลยีด้านการสื่อสารอย่างเป็นระบบเพื่อช่วยในการดูแลผู้สูงอายุที่มี
ภาวะพึ่งพิง 4) ด้านมีส่วนร่วมของชุมชน พบว่า ยังขาดการบูรณาการทิศทางและความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ

460
จาก กกจังหวัดเดินหน้าสร้างงานวัยเก๋า, โดย กรมการจัดหางาน, 2563. สืบค้นจาก https://smartjob.doe.go.th/
INF/News/detail/776O7751775177597148
461
จาก รวมธุรกิจที่หันมาจ้างงาน “คนสูงวัย”, โดย Tonkit 360, 2562. สืบค้นจาก https://tonkit360.com/51521
462
จาก Café Amazon ประเดิมสาขาแรก รับ “พนักงานสูงวัย” อิงกระแสสังคมไทยก้าวสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ,
โดย BRAND BUFFET, 2563. สืบค้นจาก https://www.brandbuffet.in.th/2020/01/cafe-amazon-for-chance-
elderly-workforce/

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 197