Page 118 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การว่างงาน/การเลิกจ้าง

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ทำาให้แรงงานนอกระบบเป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อการถูก
เลิกจ้างฉับพลันสูงสุด มีการคาดการณ์ว่าจำานวนผู้ว่างงานจะพุ่งสูงถึงกว่า 5 ล้านคน โดยภาคธุรกิจที่จะมีการเลิกจ้าง

หรือพักงานมากที่สุด ได้แก่ ธุรกิจค้าส่งและค้าปลีก ธุรกิจโรงแรมและบริการอาหาร ซึ่งคาดว่าจะมีการจ้างงานลดลง
ถึง 1.5 ล้านคน และ 9.9 แสนคน ตามลำาดับ นอกจากนี้ การจ้างงานในธุรกิจบันเทิง ก่อสร้าง และธุรกิจขนส่งจะได้รับ
ผลกระทบสูงถึงราวร้อยละ 24-28 ทั้งนี้ ยังมีความเสี่ยงต่อการเลิกจ้างเพิ่มขึ้นหากสถานการณ์ยืดเยื้อกว่าที่ประเมินไว้ 211

สมาคมเครือข่ายแรงงานนอกระบบแห่งประเทศไทยได้รายงานสภาพปัญหาของแรงงานนอกระบบ
ว่าปัญหาส่วนใหญ่เนื่องจากแรงงานนอกระบบไม่มีระบบการแจ้งขึ้นทะเบียนตกงาน ในช่วงการแพร่ระบาดของ

โรคโควิด 19 แรงงานกลุ่มนี้มีเพียงการเยียวยาเดือนละ 5,000 บาท จำานวน 3 เดือน จากรัฐบาล แต่หลังจากนั้นยัง
ไม่มีงานและไม่มีการเข้ามาช่วยเหลือดูแลที่มากเพียงพอ เช่น ในการจัดสรรเงินฟื้นฟูในวงเงิน 4 แสนล้านบาท พบว่า
มีโครงการที่เสนอเพื่อช่วยเหลือแรงงานนอกระบบเพียง 1 โครงการ งบประมาณเพียง 1,300,000 บาท ซึ่งในอนาคต
กลุ่มคนเหล่านี้อาจต้องกลายเป็นคนจนเมือง และส่วนใหญ่จะเป็นผู้หญิงที่อายุเกิน 40 ปีขึ้นไป นอกจากนี้ แรงงาน
212
นอกระบบยังเข้าถึงแหล่งเงินทุนจากธนาคารได้ยาก มูลนิธิเพื่อการพัฒนาแรงงานและอาชีพ (โฮมเนท ประเทศไทย)
ให้ข้อมูลว่ากลุ่มแรงงานนี้ได้รับผลกระทบจากวิกฤตโรคโควิด 19 ก่อนกลุ่มอื่น ๆ ทั้งปัญหาตกงาน รายได้ลดลง และมี
ความสามารถในการประคองภาวะเศรษฐกิจของครอบครัวได้ประมาณ 3 เดือนเท่านั้น กลุ่มแรงงานที่ได้รับผลกระทบ
มากที่สุดคือ ช่างเสริมสวยและหมอนวด ตามมาด้วยกลุ่มรับจ้างทั่วไป หาบเร่แผงลอย ผู้ทำาการผลิตที่บ้านและทำาอาชีพ

ขนส่งสาธารณะ ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากการไม่มีกฎหมายหรือมาตรการรองรับและคุ้มครองแรงงานในการถูก
เอารัดเอาเปรียบจากนายจ้าง ลูกจ้างส่วนใหญ่ที่ได้รับผลกระทบในกลุ่มเบื้องต้นเกือบทั้งหมดเป็นผู้หญิงและแรงงาน
213
ผู้หญิงกลุ่มเปราะบาง เช่น หญิงตั้งครรภ์หรือแม่เลี้ยงเดี่ยว และจากรายงานข้อมูลการสำารวจความคิดเห็นของ
คนขับรถแท็กซี่ แม่ค้า คนขับรถจักรยานยนต์รับจ้าง แรงงานข้ามชาติจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ช่างภาพอิสระ หมอนวดในร้านนวดแผนไทย พบว่า ผู้ประกอบอาชีพอิสระหรือแรงงานนอกระบบได้รับผลกระทบจาก
สถานการณ์ดังกล่าวตั้งแต่เริ่มมีสถานการณ์โรคโควิด 19 โดยรายได้ลดลง และหากมีคำาสั่งปิดกิจการหรือกิจการต้อง
หยุดลง หรือต้องกักตัวอยู่ที่บ้านพักทำาให้ขาดรายได้ ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ รายจ่าย และภาระหนี้สินเป็น
ปัญหาสำาคัญ มีค่าใช้จ่ายการป้องกันตนเองจากโรคโควิด 19 รวมถึงมีความกังวลเกี่ยวกับค่ารักษาพยาบาล 214

นอกเหนือจากมาตรการของรัฐบาลในการสนับสนุนเงินเลี้ยงชีพเดือนละ 5,000 บาท เป็นระยะเวลา

3 เดือน และการปล่อยสินเชื่อเพื่อเสริมสภาพคล่องโดยธนาคารของรัฐให้กับแรงงานและอาชีพอิสระที่อยู่นอกระบบ

211
จาก 5 ล้านคนตกงาน นักศึกษาจบใหม่ 1 ใน 3 ไร้งานท�า KKP ประเมินวิกฤตโควิด-19 กับผลกระทบต่อการจ้างงาน,
โดย The Standard, 2563. สืบค้นจาก https://thestandard.co/kkp-research-analyze-coronavirus-effect-on-employ-
ment/
212
จาก 'งบ 4 แสนล้านซุกพวกเราไว้ใต้พรม' อนาคตการจ้างงานยุคโควิด ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจสู่การกดขี่แรงงาน,
โดย ประชาไท, 2563. สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2020/07/88595
213
จาก วงเสวนาระบุ โควิด-19 กระทบแรงงานหญิงหนัก แนะทำาสวัสดิการครอบคลุม, โดย ประชาไท, 2563. สืบค้นจาก
https://prachatai.com/journal/2020/07/88586
214
จาก โควิด-19 : คุยกับ 'คนหาเช้ากินค�่า' ส�ารวจผลกระทบและข้อเสนอ, โดย ประชาไท, 2563. สืบค้นจาก
https://prachatai.com/journal/2020/03/86851

116 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand